Η 18η Απριλίου κάθε χρόνου έχει ορισθεί από την UNESCO και το Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών (ΙCOMOS) ως Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών (International Day for Monuments and Sites). Η πρόταση έγινε στις 18 Απριλίου του 1982, κατά τη διάρκεια ενός συμποσίου του ICOMOS στην Τυνησία και υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση της UNESCO τον Νοέμβριο του 1983.
Η επέτειος αυτή αποβλέπει στην ευαισθητοποίηση του κοινού στο σημαντικό θέμα της προστασίας της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Για το σκοπό αυτό διοργανώνονται σ’ όλο τον κόσμο κάθε μορφής εκδηλώσεις, με τις οποίες επιδιώκεται όχι μόνο να γίνουν γνωστά στο ευρύτερο κοινό η σημασία των μνημείων κάθε χώρας και τα προβλήματά τους, αλλά και να προωθηθεί η υπόθεση της προστασίας και ένταξή τους στη σύγχρονη κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή.
Στη Σύμβαση Παγκόσμιας Κληρονομιάς (1972) αναφέρεται ότι «…η υποβάθμιση ή εξαφάνιση οποιουδήποτε στοιχείου της πολιτιστικής ή φυσικής κληρονομιάς καθιστά πτωχότερη την κληρονομιά όλων των εθνών του κόσμου…». Ωστόσο εξακολουθεί να παρατηρείται ανισορροπία στην αναγνώριση, την ερμηνεία και, κατά συνέπεια, στη συντήρηση και διαφύλαξη των διάφορων εκφάνσεων και μορφών της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών ICOMOS, που εδρεύει στο Παρίσι, είναι ο πιο έγκυρος διεθνής, επαγγελματικός, μη κυβερνητικός οργανισμός τεχνικός σύμβουλος της UNESCO για την προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Έχει ως μέλη ειδικούς επιστήμονες (αρχαιολόγους, αρχιτέκτονες, χημικούς, νομικούς κ.ά) από όλο τον κόσμο και δραστηριοποιείται σε 104 χώρες στις 5 ηπείρους.
Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών 2026
Το θέμα που επιλέχθηκε για το έτος 2026 είναι «Επείγουσα πρόληψη των καταστροφών για τη ζώσα κληρονομιά σε περιβάλλον συγκρούσεων και καταστροφών».
Στο πλαίσιο του έργου του, το ICOMOS θεωρεί ότι η «ζώσα κληρονομιά» περιλαμβάνει όλες τις διαστάσεις της πολιτιστικής κληρονομιάς – την υλική, την άυλη και τη φυσική. Επιπλέον, επιθυμεί να αναφερθεί στις διαδικασίες εκείνες μέσα από τις οποίες οι επιστημονικές και επαγγελματικές προσεγγίσεις του τομέα της κληρονομιάς, οι κοινότητες, οι φορείς και οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων, σε όλα τα επίπεδα, είναι δυνατόν να ανταποκριθούν καλύτερα στις καταστροφές και τις συγκρούσεις που πλήττουν τη ζωντανή κληρονομιά.
Θα πρέπει να τονιστεί πως αν η προστασία της μνήμης, κύριο μέλημα της ιστορικής και αρχαιολογικής προσπάθειας, παραπέμπει στην υλική αποκάλυψη και υποστήριξη των μνημείων, όμοια υποχρεωμένη είναι να διατηρήσει το εύρος, την ποιότητα και, το δυσκολότερο, τη διαχρονική εγκυρότητα της άυλης πολιτισμικής και πολιτιστικής κληρονομιάς – του άυλου μνημονικού πεδίου, χωρίς το οποίο η υλική αναγνώριση των μνημείων θα κατέρρεε.
Το Σάββατο 18 Απριλίου 2026, η είσοδος στους αρχαιολογικούς χώρους, τα μουσεία και μνημεία της Ελλάδας που υπάγονται στο Δημόσιο (Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού) είναι ελεύθερη, χωρίς την καταβολή αντιτίμου.
Κατάλογος των αγαθών παγκόσμιας κληρονομιάς στην Ελλάδα
- 1986 Ναός Επικουρείου Απόλλωνα στις Βάσσες
- 1987 Δελφοί
- 1987 Ακρόπολη
- 1988 Άθως
- 1988 Μετέωρα
- 1988 Παλαιοχριστιανικά και Βυζαντινά Μνημεία Θεσσαλονίκης
- 1988 Επίδαυρος
- 1988 Μεσαιωνική πόλη της Ρόδου
- 1989 Μυστράς
- 1989 Ολυμπία
- 1990 Δήλος
- 1990 Μονή Δαφνίου, Μονή Οσίου Λουκά, Νέα Μονή Χίου
- 1992 Πυθαγόρειο και Ηραίον Σάμου
- 1996 Βεργίνα
- 1999 Μυκήνες, Τίρυνς
- 1999 Χώρα, Ιερά Μονή Αγ. Ιωάννη Θεολόγου και Σπήλαιο της Αποκάλυψης Πάτμου
- 2007 Ιστορική πόλη της Κέρκυρας
- 2016 Αρχαιολογικός χώρος Φιλίππων
- 2024 Περιοχή Ζαγορίου
- 2025 Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα της Κρήτης (Κνωσός, Φαιστός, Ζάκρος, Μάλια, Ζώμινθος, Κυδωνία)
Πηγή: https://www.sansimera.gr/worldays/15
ΦΩΤΟ: https://www.kastra.eu/
