Έκθεση φωτογραφίας Γιάννη Φραγκιαδάκη…
Ο Γιάννης Φραγκιαδάκης ανήκει σε εκείνη τη σπάνια κατηγορία ανθρώπων που δεν περιορίστηκαν στον ρόλο τους, αλλά τον διεύρυναν με ήθος και συνέπεια. Από τον Ζαρό της Μεσαράς έως τις αίθουσες της εκπαίδευσης, υπηρέτησε για δεκαετίες τον άνθρωπο και τον τόπο, μετατρέποντας το μάθημα σε βίωμα και την παράδοση σε ζωντανή εμπειρία για τους μαθητές του. Εκπαιδευτικός, ενεργός πολίτης και ανήσυχο πνεύμα, συνέδεσε την παιδεία με τη φύση, τον πολιτισμό και την ευθύνη απέναντι στο περιβάλλον.
Παράλληλα, μέσα από τη δημοσιογραφική του παρουσία και τη φωτογραφική του ματιά, κατέγραψε με ευαισθησία τη Μεσαρά που αλλάζει, αλλά και εκείνη που αντιστέκεται στον χρόνο. Με σεβασμό στην κρητική γη και στους ανθρώπους της, δημιουργεί ένα πολύτιμο αποτύπωμα μνήμης και ταυτότητας μια σιωπηλή, αλλά ουσιαστική παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
Με αφορμή την πρόσφατη έκθεση φωτογραφίας του Γιάννη Φραγκιαδάκη, με τίτλο «Από τις άγνωρες εμορφιές του τόπου μας», που παρουσιάστηκε στην Ιερά Μητρόπολη Γορτύνης και Αρκαδίας στις Μοίρες, την Παρασκευή 24 Απριλίου, ο λόγος του ίδιου του δημιουργού μοιάζει να λειτουργεί ως κλειδί για την ανάγνωση του έργου του: δεν τον ενδιαφέρει μια «ωραία» φωτογραφία, αλλά μια αληθινή.
Κι εκεί, ίσως, συναντά κανείς την ουσία μιας βαθύτερης στάσης ζωής. Γιατί το αληθινό δεν επιδιώκει να εντυπωσιάσει, δεν εξωραΐζεται, δεν στήνεται, δεν προσποιείται. Υπάρχει όπως είναι με τις ρωγμές του, τη φθορά του, τη σιωπηλή του αξιοπρέπεια. Είναι το φως που δεν διεκδικεί, αλλά αποκαλύπτει. Είναι το βλέμμα που δεν καταναλώνει την εικόνα, αλλά στέκεται απέναντί της με σεβασμό.
Στις φωτογραφίες του Φραγκιαδάκη, η κρητική γη δεν γίνεται σκηνικό, παραμένει τόπος. Οι άνθρωποι δεν είναι μορφές που υπηρετούν την αισθητική, είναι φορείς μνήμης. Και η ομορφιά δεν κραυγάζει αναδύεται αθόρυβα, εκεί όπου το βλέμμα έχει μάθει να διακρίνει το ουσιώδες από το επιφανειακό.
Ίσως τελικά η φωτογραφία, όπως και κάθε αληθινή πράξη δημιουργίας, να είναι μια πράξη ταπεινότητας: να επιτρέπεις στον κόσμο να φανερωθεί χωρίς να τον αλλοιώνεις. Να αντέχεις να δεις και να δείξεις αυτό που είναι, όχι αυτό που θα θέλαμε να είναι. Κι αυτό, σε έναν καιρό που επιμένει να ωραιοποιεί τα πάντα, μοιάζει σχεδόν με πράξη αντίστασης.
Σε καιρούς όπου η καθημερινότητα συχνά συρρικνώνει το βλέμμα στο εφήμερο και το χρήσιμο, ο πολιτισμός επιμένει να υπενθυμίζει το ουσιώδες. Δεν είναι πολυτέλεια ούτε διακοσμητικό στοιχείο μιας κοινωνίας, είναι η βαθιά της ανάσα, η μνήμη και η συνείδησή της. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ένας τόπος αφηγείται τον εαυτό του, συνομιλεί με το παρελθόν του και τολμά να οραματιστεί το μέλλον του.
Πρωτοβουλίες όπως αυτή του Γιάννη Φραγκιαδάκη αναδεικνύουν ακριβώς αυτή τη σιωπηλή, αλλά θεμελιώδη λειτουργία του πολιτισμού. Όχι ως γεγονός εντυπωσιασμού, αλλά ως πράξη ουσίας, ως μια ήρεμη επιμονή να διασωθεί το βλέμμα, να καταγραφεί το ίχνος, να παραμείνει ζωντανή η σχέση του ανθρώπου με τον τόπο του. Και αυτό το έργο, όσο κι αν ξεκινά από το μεράκι και την προσωπική ευθύνη, δεν μπορεί και δεν πρέπει να στηρίζεται μόνο σε αυτά.
Η μέριμνα για τον πολιτισμό είναι ευθύνη συλλογική και, πρωτίστως, θεσμική. Οι κρατικοί φορείς οφείλουν να αναγνωρίζουν, να ενισχύουν και να προστατεύουν τέτοιες προσπάθειες, όχι ως υποχρέωση τυπική, αλλά ως επένδυση βαθιά ανθρώπινη και διαχρονική. Γιατί κάθε έκθεση, κάθε αρχείο, κάθε δημιουργική κατάθεση που διασώζει την ταυτότητα ενός τόπου, είναι ένα πολύτιμο αντίβαρο στη λήθη.
Σε μια εποχή που όλα τείνουν να γίνουν γρήγορα και επιφανειακά, η στήριξη του πολιτισμού είναι, στην ουσία της, μια επιλογή ποιότητας: ποιότητας ζωής, σκέψης και συλλογικής ύπαρξης. Είναι η απόφαση να μη χαθεί το νήμα που μας συνδέει με ό,τι υπήρξαμε και, τελικά, με ό,τι αξίζει να παραμείνουμε.
Η έκθεση θα παραμείνει έως τις 24 Μαΐου, για τους επισκέπτες θα είναι ανοικτή καθημερινά από τις 9:00 π.μ. – 7:00μμ.
Εύα Καπελλάκη Κοντού [Εκπαιδευτικός, αρθρογράφος & ραδιοφωνική παραγωγός]
