Μαρίζα Ντζάλα: Η εικαστικός που οικοδομεί έναν κόσμο όπου η σιωπή αποκτά φωνή και το συναίσθημα μορφή!

Σαν να αναδύεται από μια σιωπηλή πηγή φωτός, η εικαστικός Μαρίζα Ντζάλα φέρει μέσα της το αποτύπωμα μιας εσωτερικής διαδρομής που δεν διδάχθηκε, αλλά κατακτήθηκε. Γεννημένη στο Αγρίνιο, κουβαλά τη γήινη υφή της μνήμης και την άγρυπνη ευαισθησία του βλέμματος που αναζητά πίσω από το προφανές.

Αυτοδίδακτη, μα βαθιά μυημένη στα άρρητα της ανθρώπινης έκφρασης, προσεγγίζει το πρόσωπο όχι ως μορφή, αλλά ως πεδίο αποκάλυψης. Εκεί όπου η ρεαλιστική αποτύπωση συναντά τον συμβολισμό, γεννιέται ένας εσωτερικός διάλογος, ένα άνοιγμα προς το συναίσθημα που πάλλεται, υπονοείται, σιωπά και όμως επιμένει.

Τα έργα της δεν αφηγούνται, υπαινίσσονται. Δεν περιγράφουν, ψιθυρίζουν. Μέσα από ποιητικές, σχεδόν ονειρικές εικόνες, η μορφή γίνεται καθρέφτης της ψυχικής κατάστασης, ένας χώρος όπου το βλέμμα του θεατή συναντά το άφατο του ίδιου του εαυτού. Εκεί, ανάμεσα στη σκιά και το φως, η Μαρίζα Ντζάλα οικοδομεί έναν κόσμο εύθραυστο και βαθιά ανθρώπινο, έναν κόσμο όπου η σιωπή αποκτά φωνή και το συναίσθημα μορφή. 

• Η ανθρώπινη μορφή αποτελεί κεντρικό άξονα στο έργο σας. Με ποιον τρόπο επιχειρείτε να αποκαλύψετε την εσωτερική της διάσταση και ποια συναισθήματα ή εμπειρίες επιδιώκετε να μεταδώσετε στον θεατή;

Η ανθρώπινη μορφή για μένα είναι τρόπος να αποκαλύπτω το εσωτερικό τοπίο του ανθρώπου. Μέσα από βλέμματα, ρωγμές και αντιθέσεις φωτός και σκιάς, επιχειρώ να φέρω στην επιφάνεια συναισθήματα όπως η ευθραυστότητα, ή δύναμη και η σιωπηλή αντοχή.

• Σε μια εποχή όπου η εικόνα του ανθρώπου συχνά επιφανειακοποιείται, πώς η δική σας εικαστική προσέγγιση συμβάλλει στην ανάδειξη της ψυχικής και υπαρξιακής του ταυτότητας;

Σε μια εποχή όπου η εικόνα μένει συχνά στην επιφάνεια, προσπαθώ να πάω πιο βαθιά εκεί που κρύβεται το συναίσθημα και η αλήθεια του ανθρώπου. Μέσα από ρεαλιστικά πρόσωπα με στοιχεία όπως ρωγμές, ραφές ή δεσμά, αποτυπώνω την εσωτερική σύγκρουση και την αντοχή. Για μένα, η ταυτότητα δεν είναι κάτι σταθερό, αλλά κάτι που διαμορφώνεται μέσα από όσα έχουμε βιώσει. Το έργο μου δεν δίνει απαντήσεις, δημιουργεί ένα καθρέφτη, όπου ο θεατής μπορεί να αναγνωρίσει κάτι δικό του.

• Πώς επιλέγετε τα συμβολικά στοιχεία, όπως οι ρωγμές, τα νήματα και τα δεσμά, ώστε να αποτυπώσετε την εσωτερική πάλη και τη δύναμη του ανθρώπου στα έργα σας;

Τα συμβολικά στοιχεία δεν τα επιλέγω τυχαία, προκύπτουν από το ίδιο το συναίσθημα που θέλω να αποδώσω. Οι ρωγμές, τα νήματα και τα δεσμά λειτουργούν σαν “γλώσσα” που εκφράζει την εσωτερική πάλη αλλά και τη δύναμη του ανθρώπου. Δεν δείχνουν μόνο το τραύμα, αλλά και τη προσπάθεια να κρατηθεί, να επουλωθεί, να αντέξει. Για μένα αυτά τα στοιχεία δίνουν μορφή σε κάτι αόρατο, σε όσα δε λέγονται, αλλά υπάρχουν βαθιά μέσα μας.

• Σε ποιο βαθμό τα πορτρέτα σας αντλούν έμπνευση από προσωπικές εμπειρίες ή συλλογικά βιώματα, και πώς αυτή η σύνδεση επηρεάζει τη συναισθηματική ένταση των έργων σας;

Τα πορτρέτα μου αντλούν έμπνευση τόσο από προσωπικά βιώματα όσο και από συλλογικές εμπειρίες. Δεν είναι απαραίτητα συγκεκριμένες ιστορίες, αλλά συναισθήματα που έχουμε όλοι νιώσει. Αυτή η σύνδεση δίνει στα έργα μία ένταση που δεν είναι μόνο δική μου, γίνεται κοινή. Ο θεατής μπορεί να αναγνωρίσει κάτι δικό του μέσα σε αυτά, και εκεί δημιουργείται η πραγματική επικοινωνία.

• Πώς καταφέρνετε να μετατρέπετε τη φθορά και την εσωτερική ένταση σε μια μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης που τελικά οδηγεί στην ανεκτικότητα;

Τη φθορά και την ένταση, δεν τις αποφεύγω, τις μετατρέπω σε εικόνα. Μέσα από τη διαδικασία της δημιουργίας, το τραύμα αποκτά μορφή και παύει να είναι μόνο βάρος, γίνεται έκφραση. Εκεί αρχίζει και η ανεκτικότητα όχι ως αδυναμία, αλλά ως δύναμη να συνεχίζεις. Για μένα η τέχνη είναι ένας τρόπος να αντέχεις και να μεταμορφώνεις ό,τι σε πληγώνει.

• Στο έργο σας “άνθιση”, ποια είναι τα στοιχεία που εκφράζουν αυτή τη φωτεινή και ήρεμη πλευρά, και πώς λειτουργεί ως αντίβαρο στη σκοτεινότερη θεματική των υπόλοιπων έργων;

Στο έργο “Άνθιση”, η φωτεινή και η ήρεμη πλευρά εκφράζεται μέσα από πιο απαλά στοιχεία, όπως η καθαρότητα της μορφής και η αίσθηση ανοίγματος προς το φως. Σε αντίθεση με τα πιο έντονα και “βαριά” έργα μου, εδώ υπάρχει μια στιγμή ισορροπίας, μια υπενθύμιση ότι μέσα από τη δυσκολία μπορεί να υπάρξει εξέλιξη και αναγέννηση. Λειτουργεί σαν αντίβαρο, δείχνοντας ότι η δύναμη δεν είναι μόνο στην πάλη, αλλά και στην ηρεμία που ακολουθεί.

• Όταν λέτε ότι “η τέχνη δεν είναι απλώς εικόνα αλλά τρόπος να φανερωθεί αυτό που δεν λέγεται”, ποια είναι αυτά τα ανείπωτα που επιδιώκετε να αποκαλύψετε μέσα από τη δημιουργία σας;

Αυτά που δεν λέγονται είναι όσα κουβαλάμε μέσα μας χωρίς να μπορούμε να τα εκφράσουμε με λόγια (φόβοι, τραύματα, σιωπές). Μέσα από την τέχνη, προσπαθώ να τους δώσω μορφή, ώστε να γίνουν ορατά. Όχι για να εξηγηθούν, αλλά για να αναγνωριστούν. Για μένα, η δημιουργία είναι ένας τρόπος να φανερωθεί αυτή η κρυφή πλευρά του ανθρώπου, εκεί που η αλήθεια υπάρχει, ακόμα και αν δεν ειπωθεί ποτέ.

• Πώς μεταφράζετε το εσωτερικό βίωμα και τα συναισθήματα σε ρεαλιστικές απεικονίσεις του ανθρώπινου προσώπου;

Μεταφράζω το εσωτερικό βίωμα μέσα από τη λεπτομέρεια και την ένταση της μορφής. Το πρόσωπο γίνεται το σημείο όπου αποτυπώνεται το συναίσθημα, όχι μόνο μέσα από την έκφραση, αλλά και μέσα από τις φθορές και τα στοιχεία που το “διακόπτουν”. Ο ρεαλισμός για μένα δεν είναι απλή αναπαράσταση, είναι τρόπος να κάνω ορατό αυτό που υπάρχει από μέσα. Έτσι, το συναίσθημα δεν περιγράφεται, αποτυπώνεται και βιώνεται από τον θεατή.

• Με ποιον τρόπο η συμβολική διάσταση των έργων σας λειτουργεί ως “γέφυρα” ανάμεσα στη μορφή και την ψυχική κατάσταση που επιδιώκετε να αποδώσετε; 

Η συμβολική διάσταση λειτουργεί σαν γέφυρα ανάμεσα σε αυτό που βλέπουμε και σε αυτό που νιώθουμε. Τα στοιχεία που χρησιμοποιώ, ρωγμές, νήματα, δεσμά, δεν ανήκουν μόνο στη μορφή, αλλά αποκαλύπτουν την ψυχική της κατάσταση. Έτσι, το εξωτερικό και το εσωτερικό ενώνονται σε μία εικόνα. Για μένα, εκεί δημιουργείται η ουσία του έργου, όταν η μορφή παύει να είναι μόνο εικόνα και γίνεται συναίσθημα.

• Ποιες εμπειρίες ή εσωτερικές διεργασίες επηρεάζουν περισσότερο τη δημιουργία των υπαινικτικών εικόνων που χαρακτηρίζουν το έργο σας;

Οι εικόνες μου επηρεάζονται κυρίως από εσωτερικές διεργασίες, σκέψεις, συναισθήματα και στιγμές που αφήνουν αποτύπωμα. Δεν ξεκινάω πάντα από κάτι συγκεκριμένο, αλλά από μία αίσθηση που θέλει να βγει προς τα έξω. Αυτή η εσωτερική ένταση είναι που διαμορφώνει την εικόνα. Γι’ αυτό και τα έργα μου έχουν υπαινικτικό χαρακτήρα, δε λένε τα πάντα, αφήνουν χώρο στον θεατή να νιώσει και να συμπληρώσει το δικό του νόημα.

• Πώς επηρεάζει, η επιλογή των υλικών (μολύβι, κάρβουνο, λάδι, ακρυλικά), τον τρόπο με τον οποίο αποδίδετε το φως και τη σκιά στα έργα σας;

Η επιλογή των υλικών επηρεάζει άμεσα τον τρόπο που αποδίδω το φως και τη σκιά. Με το μολύβι και το κάρβουνο δουλεύω πιο έντονα τις αντιθέσεις και την αίσθηση του βάθους, ενώ με το λάδι και ακρυλικά μπορώ να χτίσω πιο μαλακές μεταβάσεις και μεγαλύτερη ένταση στο φως. Για μένα, κάθε υλικό έχει τη δική του “γλώσσα” και το επιλέγω ανάλογα με το συναίσθημα που θέλω να αποδώσω.

• Με ποιον τρόπο η υφή συμβάλλει στη δημιουργία αυτών των “εσωτερικών αφηγήσεων” που θέλετε να αναδυθούν μέσα από τη μορφή;

Η υφή παίζει καθοριστικό ρόλο γιατί δίνει “σώμα” στο συναίσθημα. Μέσα από τις επιφάνειες, τις φθορές και τις αντιθέσεις, η εικόνα γίνεται πιο ζωντανή και άμεση. Δεν είναι μόνο αυτό που βλέπεις, αλλά και αυτό που σχεδόν αισθάνεσαι. Έτσι, η υφή ενισχύει την εσωτερική αφήγηση και φέρνει τον θεατή πιο κοντά στο βίωμα του έργου.

• Τι σημαίνει για εσάς “σιωπηλή επικοινωνία” με τον θεατή και πώς καταλαβαίνετε ότι ένα έργο σας την έχει επιτύχει; 

Η “σιωπηλή επικοινωνία” είναι η στιγμή που το έργο αγγίζει τον θεατή χωρίς λόγια. Όταν κάποιος σταθεί, νιώσει κάτι ή ταυτιστεί, τότε έχει δημιουργηθεί αυτή η σύνδεση. Δεν χρειάζονται εξηγήσεις. Καταλαβαίνω ότι ένα έργο το έχει πετύχει όταν προκαλεί συναίσθημα, ακόμα και αν αυτό δεν μπορεί να ειπωθεί.

Και καθώς το βλέμμα απομακρύνεται από τα έργα, κάτι παραμένει  σαν απόηχος ανεπαίσθητος, σαν ανάσα που δεν ειπώθηκε ποτέ ολοκληρωμένα. Δεν επιδιώκω να κλείσω κύκλους, αφήνω ανοιχτά περάσματα. Εκεί, όπου ο θεατής καλείται να συνεχίσει μόνος του τη διαδρομή, να αφουγκραστεί ό,τι δεν αποτυπώνεται, μα επιμένει να υπάρχει.

Η τέχνη μου γίνεται ένας τόπος εσωτερικής επιστροφής. Ένα κάλεσμα προς εκείνη τη λεπτή, σχεδόν εύθραυστη περιοχή της ύπαρξης, όπου το συναίσθημα δεν χρειάζεται λέξεις και η μορφή δεν ζητά επιβεβαίωση. Και ίσως τελικά, μέσα σε αυτή τη σιωπηλή συνομιλία, να αναγνωρίζουμε όχι μόνο το πρόσωπο που αντικρίζουμε, αλλά και το δικό μας αλλοιωμένο, ευάλωτο, αληθινό.

 Η συμμετοχή της στις εκθέσεις Τέχνης, άφησαν ανεξίτηλο το αποτύπωμα της εμπνευσμένης εικαστικού. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κριτικές από τους ειδικούς της Τέχνης είναι υψίστης σημαντικότητας!

Ομαδικές Εκθέσεις

• Ομαδική έκθεση-Σύλλογος ΑΜΕΑ Αιτωλοακαρνανίας
• Καλλιτεχνικό μπαζάρ «Σκοπός Ζωής». Παρουσίαση και διάθεση πρωτότυπων έργων στο πλαίσιο δράσης κοινωνικού σκοπού.
• Συμμετοχή στην ομαδική έκθεση της Artway στο πολιτιστικό κέντρο Καμίνι του ΔήμουΓαλατσίου με θέμα ‘’Τα χρώματα γέννησαν θαύματα’’ 1/2/2026 – 7/2/2026
• Συμμετοχή στην ομαδική έκθεση της Artway στο πολιτιστικό κέντρο Καμίνι του Δήμου Γαλατσίου με θέμα ‘’Με λένε Αλίκη’’ με προβολή του έργου ‘’Αδάμαστη’’ στην αφίσα της εκδήλωσης2/4/2026 – 5/4/2026
• Συμμετοχή στην ομαδική έκθεση εικαστικών δημιουργιών “Διώνη” 5/4/2026 – 29/4/2026

Δημοσιεύσεις

Έτος | Τίτλος | Μέσο | Συγγραφέας

12/2/2026

• Αναφορά της εικαστικού ΜαρίζαςΝτζάλα για τη συμμετοχή στην έκθεση της Artway με θέμα ‘’Τα χρώματα γέννησαν θαύματα’’ στην ιστοσελίδα: https://dytikafm.gr/?s=%CE%BC%CE%B1%CF%81%CE%B9%CE%B6%CE%B1&submit= https://sinidisi.gr/i-agriniotissa-eikastikos-mariza-ntzala-sygkentrose-dithyramvikeskritikes-stin-ekthesi-tis-art-way/
• Αναφορά της εικαστικού ΜαρίζαςΝτζάλα για τη συμμετοχή στην έκθεση της Artway με θέμα ‘’Τα χρώματα γέννησαν θαύματα’’ στην ιστοσελίδα https://www.agriniopress.gr/mariza-ntzala-i-eikastikos-apo-to-agrinio-entyposiase-me-taerga-tis-stin-ekthesi-tis-art-way-foto-video/
• Αναφορά της εικαστικού ΜαρίζαςΝτζάλα για τη συμμετοχή στην έκθεση της Artway με θέμα “Με λένε Αλίκη” στην ιστοσελίδα https://www.agriniopress.gr/dynamiki-parousia-se-simantikes-ektheseis-gia-tin-eikastiko-marizantzala-apo-to-agrinio/

Δεξιότητες & Μέσα

Ζωγραφική (λάδι, ακρυλικό, μολύβι, κάρβουνο, μεικτές τεχνικές κ.λπ.)

Κριτικές:

• ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ-ΚΡΙΤΙΚΟΥ ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΠΕΤΜΕΖΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΖΑΛΑ

Η πολυδιάστατη απεικόνιση του προσώπου στην τέχνη της ΜαρίζαςΝτζάλα .

Σε ένα πολυκύμαντο κρεσέντο με αναφορά στην πληθωρική συμβίωση και στην διαβίωση των ποικίλων αισθήσεων εγκλείονται τα στρώματα της πολυκύμαντης προσωπογραφίας της Μαρίζας Ντζάλα που πέρα από κάθε εμπειρική δοκιμασία αποτύπωσης εμπεριστατωμένα επιτρέπουν την ανάδυση και επιζητούν την πλήρη προσοχή του φιλότεχνου κοινού.

Τα έντεχνα θησαυρίσματα της ως παραγωγές είναι κομμάτια της οντολογικής ζωής που δεξιοτεχνικά συστήνουν την δομική έφεση μιας εμφανούς ιστορικότητας . Η απεικόνιση και η απόδοση των προσώπων και των φιγούρων της δημιουργούν ένα θετικό διάλογο ανάμεσα στο υπαρκτό σημερινό δεδομένο και σε εκείνο που μέσα από την δεικτική επεξεργασία της εικαστικής γραφής γίνεται σημαίνον από σημαινόμενο που ήταν πριν σε εν θέτω χρόνο .

Η δημιουργός προωθεί μια ταύτιση καθώς το ιδωμένο με αδήριτο ρίγος κρεσέντο που παραθέτει έχει μια χροιά και μια χάρη που προσδιορίζεται ως καταγραφή στην συνείδηση του οραματικού και του φαντασιακού στοιχείου .

Oι εκτοξεύσεις που επιχειρεί με ακρίβεια στην αναπαράσταση διατηρούν την υπέρβαση και την οντότητα των δόσεων με καταθέσεις που προέρχονται από στοχαστικές προσεγγίσεις .

Απεικονίζουν στίξεις με σημειογραφικές εικονίσεις που αντανακλούν σε αναφορές με νοήματα και μηνύματα .

Τονίζουν τις σχέσεις που περιέχουν οι αποκλίσεις με γραμμή και οι περιεχόμενο που επιδεικνύονται στα εγχειρήματα .

Στον πυρήνα της συγκεκριμένης τεχνοτροπίας βρίσκεται η φιλοσοφία της θέασης και η επικοινωνία μεταξύ του χώρου και του ιστού.

Η Μαρίζα Ντζάλα συνδέει την αισιοδοξία με τον προβληματισμό και την όχθη της συνοχής με την σύνεση.

Οι αφηγηματικές λήξεις της εμπεριέχουν εξάρσεις που διευρύνουν τις σημασιολογικές ερμηνείες που αναδεικνύονται μέσα από τους επηρεασμούς. Καθορίζουν εξαιρέσεις με βιωματικές αυξομειώσεις.

Πολλαπλασιάζουν κατατάξεις με μετάλλαξη που εγείρουν για ερωτήματα και κινητοποιούν απαντήσεις με σαφή θέση .

Οι ζητήσεις αυτές υποδεικνύουν σύνθετα πεδία επιρροών.

Η συνισταμένη τους προκαλεί ένα περιβάλλον δόμησης με μέγιστη και ανεξίτηλη επέκταση.

Οι σεκάνς αποτελούν ντοκουμέντα αισθαντικού κύκλου.

Οι πτυχές της στάσης και οι δίαυλοι των σχηματισμών με αρχετυπική τελειοποίηση που θέτει διακριτικά μια ευρύτερη υφή διάχυτης προσφοράς προκαλούν μια συνομιλία με τον θεατή που εξελίσσεται σε συνάρτηση με τις επιταγές του χώρου . Η διαπραγμάτευση τους με δόσεις και διαστάσεις απογειώνει το σύνηθες και προσθέτει ρεαλιστικές και υπερρεαλιστικές διεξαγωγές .

Επισυνάπτει σειρές με δέσμες σημασιών, παρατήρησης και ωσμώσεων .

Μεταλλάσσει τα συνήθη περάσματα σε εκλεπτυσμένες οντότητες λαμπρότητας με ζωογόνες πάγιες αλήθειες , συγκινησιακή κορύφωση και βήματα της διευθέτησης .

Λεόντιος Πετμεζάς

Ιστορικός, κριτικός τέχνης

• Κριτική έργων τέχνης του διδασκάλου εικαστικών τεχνών της AcademiadibelleartiAnieli ΜΙΧΑΛΗ ΜΙΧΑΛΑΚΗ

Μελετώντας την εικαστική ρεαλιστική εργασία της Μαρίζας Ντζάλα και της έντεχνες δημιουργίες της, με ακριβή αποτύπωση των μορφών ανθρώπων και χώρων, με άρτιες εκφράσεις προσώπων… Εισχωρεί στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση και απεικονίζει τα συναισθήματα τους. Η δεξιότητα της είναι πολυκύμαντη αποτυπώνει με μοναδικό τρόπο, με την άρτια χρωματική της παλέτα, και τις σχεδιαστικές διεργασίες τα ανθρώπινα συναισθήματα.

Τα έργα της είναι ωδή στην τελειότητα, δεν περνούν απαρατήρητα, μαγνητίζουν το θεατή και τον παραπέμπουν στη διαδικασία σκέψης και θαυμασμού.

Μιχάηλ Μιχαλάκης

Διδάσκαλος εικαστικών τεχνών

Εύα Καπελλάκη – Κοντού [ Εκπαιδευτικός, αρθρογράφος & ραδιοφωνική παραγωγός]