Τι «είδε» το myDATA και τι «έχασε» η ΑΑΔΕ στις υποθέσεις Pizza Fan και «Mr. Χωριάτικο», που «ξεσκέπασε» η αστυνομία

Απαντήσεις σε σειρά ζητημάτων που έχουν εγερθεί, με αφορμή τις δύο πρόσφατες μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής σε αλυσίδες εστίασης (Mr. Χωριάτικο) και διανομής φαγητού (Pizza Fan), επιχειρούν να δώσουν πηγές της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

Προσπαθώντας να δικαιολογήσουν το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες υποθέσεις βρίσκονταν «σε λειτουργία» για αρκετά χρόνια, χωρίς να υπάρχει κάποια αντίδραση από την ΑΑΔΕ, υποστηρίζουν ότι οι έλεγχοι της Αρχής δεν περιορίζονται σε μικρές επιχειρήσεις και ότι το έργο της ΑΑΔΕ λειτουργεί συμπληρωματικά με εκείνο της Ελληνικής Αστυνομίας καθώς χρησιμοποιούν διαφορετικά μέσα και μεθόδους έρευνας.

Γιατί τις υποθέσεις αποκάλυψε η αστυνομία και όχι η ΑΑΔΕ

Αναφορικά με το ότι οι υποθέσεις της Pizza Fan και του «Mr. Χωριάτικο» αποκαλύφθηκαν από την Ελληνική Αστυνομία, η ΑΑΔΕ απαντά ότι η φοροδιαφυγή, όπως και άλλες μορφές παραβατικής συμπεριφοράς, δεν αντιμετωπίζονται πάντα από μία μόνο υπηρεσία.

«Οι δύο υπηρεσίες, ΑΑΔΕ, και ΕΛ.ΑΣ., λειτουργούν συμπληρωματικά και έχουν συνεργαστεί σε σειρά υποθέσεων για αντιμετώπιση εγκληματικών οργανώσεων στο λαθρεμπόριο και τη φοροδιαφυγή. Η αστυνομική έρευνα διαθέτει διαφορετικά μέσα από τον φορολογικό έλεγχο, όπως τη δυνατότητα τηλεφωνικών επισυνδέσεων και παρακολουθήσεων. Ταυτόχρονα, η ΕΛ.ΑΣ. έχει πρόσβαση στα συστήματα της ΑΑΔΕ για τις έρευνές της, ενώ υπάρχει συντονισμός ώστε να μην διεξάγονται παράλληλες έρευνες στις ίδιες υποθέσεις» υποστηρίζουν πηγές της ΑΑΔΕ, προσπαθώντας να εξηγήσουν τη ροή των γεγονότων γύρω από τις δύο περιπτώσεις.

Τι «βλέπει» το myDATA

Στο κεντρικό ερώτημα γιατί το myDATA δεν είδε τη φοροδιαφυγή στις δύο γνωστές αλυσίδες, από την ΑΑΔΕ εξηγούν ότι το σύστημα καταγράφει τα φορολογικά στοιχεία που εκδίδονται και διαβιβάζονται.

Όπως υποστηρίζουν, το κεντρικό σύστημα της ΑΑΔΕ δεν έχει πρόσβαση, ωστόσο, στα εσωτερικά συστήματα παραγγελιών, κρατήσεων ή αποθηκών μιας επιχείρησης, καθώς τα προγράμματα παραγγελιοληψίας και εσωτερικής διαχείρισης αποτελούν εμπορικά προγράμματα των επιχειρήσεων, δεν επικοινωνούν απευθείας με το myDATA και δεν διαβιβάζουν δεδομένα εσωτερικής λειτουργίας στην ΑΑΔΕ.

Ειδικότερα, πηγές της ΑΑΔΕ αναφέρουν ότι η υπηρεσία δίνει άδειες, κατόπιν πιστοποίησης από ειδική επιτροπή στην οποία μετέχουν ο Σύνδεσμος Εταιρειών Πληροφορικής Ελλάδας (ΣΕΠΕ) και ο ΣΕΒ, τα προγράμματα έκδοσης φορολογικών παραστατικών (αποδείξεις, τιμολόγια, δελτία αποστολής, δελτία παραγγελίας στις επιχειρήσεις εστίασης με τραπέζια).

«Εν προκειμένω, με βάση όσα έχουν γίνει γνωστά από την έρευνα, σε ορισμένες παραγγελίες που καταχωρίζονταν ως ‘κέρασμα’ δεν εκδιδόταν απόδειξη. Συνεπώς, μια συναλλαγή χωρίς φορολογικό στοιχείο που εξοφλείται με μετρητά δεν φτάνει ποτέ στο myDATA, ούτε εμφανίζεται στις κινήσεις τραπεζικού λογαριασμού της επιχείρησης. Συνεπώς, τέτοιες μορφές παραβατικότητας μπορούν να εντοπιστούν με εμπεριστατωμένες καταγγελίες, που αποκαλύπτουν τον τρόπο που μπορεί να λειτουργεί ένα εσωτερικό λογισμικό παραγγελιοληψίας, ή από άλλα στοιχεία που βρίσκονται στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης ή των λογιστών της, όπως πχ τα ‘διπλά βιβλία’ της, αναφέρουν οι ίδιες πηγές.

Τι δεν είδε η ΑΑΔΕ

Ωστόσο, αυτό που δεν αναφέρουν οι πηγές της ΑΑΔΕ, είναι το γεγονός ότι στην περίπτωση των επιχειρήσεων του «Mr. Χωριάτικο» υπήρχαν επιχειρήσεις που «στήνονταν» πάνω σε διαφορετικά πρόσωπα – αχυράνθρωπους, όμως είχαν μια συνέχεια, αναφορικά με το σημείο, το αντικείμενο τους, καθώς ακόμα και το προσωπικό που απασχολούνταν.

Στελέχη της αγοράς, που επλήγησαν σημαντικά από τις πρακτικές των δύο αυτών περιπτώσεων, διερωτώνται για το πώς είναι δυνατόν η ΑΑΔΕ να δέχεται να «σκάει» μια επιχείρηση με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ χρέη σε δημόσιο και ΕΦΚΑ, αλλά στο ίδιο ακριβώς υποκατάστημα, με τα ίδια προϊόντα, το ίδιο όνομα και τους ίδιους υπαλλήλους, να ανοίγει ξαφνικά μια νέα εταιρεία, με «καθαρά» στοιχεία.

Υπενθυμίζεται ότι στην περίπτωση του «Mr. Χωριάτικο» έχουν παρατηρηθεί συστηματικά τέτοιες περιπτώσεις, με σχεδόν 150 ΑΦΜ να εμπλέκονται σε ένα «γαϊτανάκι» εικονικών εταιρειών που συνέχιζαν τη λειτουργία συγκεκριμένων καταστημάτων.

Γιατί προηγήθηκε η ΕΛ.ΑΣ. στο «Χωριάτικο»

Ειδικότερα για την υπόθεση του Άγγελου Γιαννακόπουλου, η ΑΑΔΕ υποστηρίζει ότι την υπόθεση έφερε εις πέρας η Ελληνική Αστυνομία, καθώς εκεί βρισκόταν σε εξέλιξη ένα μεγάλο δίκτυο επιχειρήσεων που ανέπτυσσαν κυρίως άλλα είδη παραβατικών συμπεριφορών και δευτερευόντως φοροδιαφυγή.

Όπως επισημαίνουν, οι δραστηριότητες του εν λόγω κυκλώματος είχαν εντοπιστεί από την ΑΑΔΕ και οι έρευνες των υπηρεσιών της ΑΑΔΕ είχαν ξεκινήσει εδώ και μήνες. Ωστόσο, στο πλαίσιο της συνεργασίας με την ΕΛΑΣ και κατόπιν εντολών των αρμοδίων εισαγγελέων, η ΑΑΔΕ ανέμεινε την ολοκλήρωση της έρευνας της αστυνομίας. Λαμβάνοντας υπόψη τα ευρήματα της αστυνομίας, η ΑΑΔΕ θα ολοκληρώσει τους ελέγχους όπως προβλέπεται από το νόμο.

Χιλιάδες έλεγχοι κάθε χρόνο

Στο ερώτημα που διατυπώνεται αν «η ΑΑΔΕ δεν κάνει ελέγχους», με αφορμή ότι τις δύο μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής τις ήλεγξε η ΕΛ.ΑΣ., πηγές της Ανεξάρτητης Αρχής τονίζουν ότι η ΑΑΔΕ πραγματοποιεί χιλιάδες ελέγχους ετησίως.

Μόνο το 2025 πραγματοποίησε 31.500 τακτικούς ελέγχους και βεβαίωσε φόρους και πρόστιμα συνολικού ύψους 2,8 δισ. ευρώ. Έκανε επίσης 1.165 έρευνες απάτης στον ΦΠΑ, από τις οποίες εντόπισε συνολικά διαφυγόντα έσοδα που ξεπέρασαν τα 457 εκατομμύρια ευρώ. Ταυτόχρονα έκανε 68.400 επιτόπιους ελέγχους σε όλη τη χώρα, με παραβατικότητα 34,2% και 680 αναστολές λειτουργίας. Το α’ τρίμηνο του 2026 έγιναν 8.000 έλεγχοι και μόνο στις 20-26 Ιουλίου άλλοι 2.252. Ο σχεδιασμός του 2026 προβλέπει τουλάχιστον 72.800 ελέγχους.

Συνολικά, από το 2017 που συστάθηκε η Αρχή, έως και σήμερα, οι ελεγκτικές της υπηρεσίες έχουν πραγματοποιήσει 260.000 τακτικούς ελέγχους και 791.000 επιτόπιους ελέγχους. Συνολικά έχουν βεβαιώσει 22,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε φόρους και πρόστιμα. Ταυτόχρονα, έχουν πραγματοποιήσει 10.400 ειδικές έρευνες φοροδιαφυγής για απάτη ΦΠΑ, με συνολικά διαφυγόντα έσοδα 4,3 δισ. ευρώ.

Όμως όπως φαίνεται από τα στοιχεία που έχουν αποκαλυφθεί για τις δύο υποθέσεις, στελέχη των οικονομικών υπηρεσιών παρείχαν πληροφόρηση στους επιχειρηματίες, ώστε να γλιτώνουν τους ελέγχους.

Ελέγχει μόνο «μικρούς» η ΑΑΔΕ;

Παράλληλα, στην κριτική ότι η ΑΑΔΕ ελέγχει κατά κύριο λόγο «μικρούς» φορολογούμενους, οι ίδιες πηγές απαντούν ότι η Αρχή διαθέτει ειδικές ελεγκτικές μονάδες για μεγάλες επιχειρήσεις και φορολογούμενους μεγάλου πλούτου, καθώς και για μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις.

Καταλήγοντας, οι πηγές της ΑΑΔΕ υποστηρίζουν ότι ο ρόλος της Ανεξάρτητης Αρχής είναι να αντιμετωπίζει τη φοροδιαφυγή και το λαθρεμπόριο σε όλη την οικονομία, μέσω ψηφιακών διασταυρώσεων, ελέγχων και μηχανισμών είσπραξης οφειλών.

Τι γίνεται σε περίπτωση εμπλοκής εφοριακών

Το ενδεχόμενο εμπλοκής υπαλλήλων της φορολογικής διοίκησης βρίσκεται υπό διερεύνηση. Ωστόσο η ΑΑΔΕ επιδεικνύει μηδενική ανοχή στη διαφθορά και κάθε φορά που υπάρχει μια βάσιμη καταγγελία κινείται άμεσα η πειθαρχική και η ποινική διαδικασία.

Στη βάση αυτή, μόνο το 2025 έγιναν 95 έλεγχοι και σε 25 από αυτούς προέκυψαν αδικήματα ή παραπτώματα για 58 υπαλλήλους. Τέθηκαν 17 υπάλληλοι σε αυτοδίκαιη αργία, δύο εξέπεσαν από την υπηρεσία μετά από αμετάκλητη απόφαση και υπήρξε μία οριστική παύση.

Ταυτόχρονα, όπως τονίζουν πηγές της φορολογικής διοίκησης, «η συνεργασία της ΑΑΔΕ με την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛΑΣ, την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τις ελληνικές εισαγγελικές αρχές είναι ισχυρότερη από ποτέ και έχει οδηγήσει σε σειρά συλλήψεων εφοριακών και τελωνειακών που φέρονται να έχουν διαπράξει αξιόποινες πράξεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους».