Μεγα-πυρκαγιές στη Γαλλία και την Ισπανία: Τάσεις σταθεροποίησης, όμως υπάρχουν ακόμη εστίες εκτός ελέγχου

«Η κατάσταση είναι γενικά σταθερή, χωρίς να αναφερθούν σημαντικές αλλαγές. Οι δυνάμεις ασφαλείας και έκτακτης ανάγκης παραμένουν πλήρως κινητοποιημένες και συνεχίζουν τις αποστολές τους επί τόπου», δήλωσε στην πιο πρόσφατη ανακοίνωσή της η τοπική Νομαρχία της Ζιρόντ για την τεράστια πυρκαγιά που ξέσπασε στην επικράτειά της – κοντά στο Μπορντό (ΝΔ Γαλλία) – και έχει αποτεφρώσει περισσότερα από 420.000 στρέμματα και έχει αναγκάσει 220.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, παρέμεινε «γενικά σταθερή» κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Πρόκειται για μια βελτίωση σε σύγκριση με τις δύο προηγούμενες δύσκολες ημέρες, κατά τις οποίες σχηματίστηκαν ακόμη και νέφη πυροσωρειτών. Τέτοια φαινόμενα προκαλούνται όταν υπάρχει μια ισχυρή πηγή θερμότητας – μεγάλη πυρκαγιά, πυρηνική έκρηξη, ηφαιστειακή έκρηξη… – η οποία δημιουργεί ένα είδος πύρινης καταιγίδας στην περιοχή που είναι αδύνατο να προβλεφθεί. Ποτέ πριν δεν είχαν παρατηρηθεί στη Γαλλία.

Οι τοπικές αρχές ενημέρωσαν ότι όσοι εκκένωσαν τα σπίτια τους λόγω της πυρκαγιάς – η οποία ξεκίνησε την περασμένη Τετάρτη στο τουριστικό θέρετρο της Αρκασόν – δεν θα μπορούν να επιστρέψουν μέχρι να τεθεί πλήρως υπό έλεγχο η πυρκαγιά. Αυτό όμως μπορεί να περιπλακεί ακόμη περισσότερο, καθώς από την Τρίτη (28/) αναμένονται και πάλι στην περιοχή υψηλές θερμοκρασίες, έως και 40 βαθμούς.

Στο ανατολικότερο σημείο της, η πυρκαγιά έφτασε μόλις δεκαπέντε χιλιόμετρα από το Μπορντό. Για λόγους ασφαλείας, οι γύρω οικισμοί εκκενώθηκαν, αν και οι αρχές διαβεβαίωσαν ότι η πόλη δεν απειλείται. «Η εκκένωση του Μπορντό δεν έχει προγραμματιστεί προς το παρόν», τόνισε η εκπρόσωπος της κυβέρνησης Μοντ Μπρεγκόν, προσθέτοντας ότι σε κάθε περίπτωση πρόκειται για μια πυρκαγιά που πολύ δύσκολα μπορεί να προβλεφθεί η πορεία της.

Σε δήλωσή του, ο Γάλλος υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ είπε ότι η χώρα αντιμετωπίζει 30 έως 40 πυρκαγιές την ίδια ώρα κάθε μέρα. Εκτός από αυτήν στη Ζιρόντ, η οποία είναι μακράν η μεγαλύτερη και η πιο ανησυχητική, υπάρχουν επίσης μεγάλες ενεργές πυρκαγιές στις περιοχές των νομών Βαρ και Λάντ, καθώς και στην Κορσική.

Οι δασικές πυρκαγιές έχουν κάψει πάνω από 1.720.000 στρέμματα στην Ισπανία μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και της Δευτέρας (27/7) – έξι φορές μεγαλύτερη έκταση από ό,τι κατά την ίδια περίοδο το 2025 – ενώ οι πυροσβεστικές υπηρεσίες εργάζονται για τον έλεγχο όσων εξακολουθούν να είναι ενεργές, πριν φτάσει το επόμενο κύμα καύσωνα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το ισπανικό υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης, η μεγαλύτερη αύξηση στις καμένες εκτάσεις οφείλεται κυρίως στις τεράστιες πυρκαγιές που πλήττουν το κέντρο της Ιβηρικής Χερσονήσου, στη Μαδρίτη, το Τολέδο και την Άβιλα.

Αν και η πυρκαγιά έχει ήδη καταστρέψει 250.000 στρέμματα στην περιοχή της Μαδρίτης και έχει προκαλέσει μεγαλύτερο αριθμό τραυματιών, η φωτιά στην Άβιλα είναι η πιο καταστροφική από οποιαδήποτε έχει καταγραφεί ιστορικά, με περισσότερα από 500.000 στρέμματα να έχουν αποτεφρωθεί.

Eντωμεταξύ, ένα νέο μέτωπο πυρκαγιάς, με περίμετρο 21 χλμ., ξέσπασε και κοντά στην πόλη της Βαλένθια την Κυριακή (26/7), όπου τουλάχιστον 15.000 άνθρωποι έχουν εκκενωθεί.

Μεταξύ των 35 μεγάλων δασικών πυρκαγιών που σημειώθηκαν αυτό το καλοκαίρι στην Ισπανία, συμπεριλαμβάνονται  και οι φωτιές στην επαρχία της Αλμερία, όπου έχασαν τη ζωή τους 13 άνθρωποι και κάηκαν 70.000 στρέμματα, καθώς και αυτή στη Σιέρα Νόρτε της Γκουαδαλαχάρα, όπου καταστράφηκαν 320.000 στρέμματα.

Η σημερινή και η αυριανή μέρα είναι «απολύτως κρίσιμες» στην καταπολέμηση της πυρκαγιάς, σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, καθώς οι προβλέψεις για τον καιρό είναι αρνητικές από την Τετάρτη και μετά. Η Κρατική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Aemet) προβλέπει ότι έρχεται ένα νέο κύμα καύσωνα που θα διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι την Κυριακή. Ο υπουργός εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία λέγοντας ότι «έχουμε τον έλεγχο της έκτακτης ανάγκης και των πόρων», αλλά παραδέχτηκε ότι «κινούμαστε αργά λόγω των καιρικών συνθηκών που δεν μας βοηθούν».

Η καταστροφή επηρεάζει άμεσα σχεδόν 90.000 ανθρώπους στις τρεις επαρχίες της κεντρικής Ισπανίας, με 38 οικισμούς να έχουν εκκενωθεί και 7 να έχουν τεθεί σε καραντίνα.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Φρανθίσκο Μαρτίν, συμμερίστηκε και αυτός τη συγκρατημένη αισιοδοξία σχετικά με την κατάσταση, όμως διευκρίνισε ότι οι συνθήκες δεν είναι ακόμη κατάλληλες για την άρση των περιορισμών κινητικότητας, καθώς η πυρκαγιά δεν έχει ακόμη τεθεί υπό έλεγχο και υπενθύμισε ότι «η ασφάλεια είναι η μόνη παράμετρος» που λαμβάνεται υπόψη.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, ανακοίνωσε ότι οι περιοχές που έχουν πληγεί σοβαρά θα κηρυχθούν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), το 2025 ήταν η χειρότερη χρονιά στην Ευρώπη όσον αφορά τις πυρκαγιές από τότε που άρχισε να καταγράφει τις καμένες εκτάσεις το 2006.

Όμως στη Γαλλία μέχρι στιγμής φέτος έχουν καεί περισσότερες εκτάσεις από ό,τι ολόκληρο το 2025, ενώ οι πυρκαγιές στην Ισπανία έχουν αποτεφρώσει περισσότερα δάση από την περσινή χρονιά που είχε θεωρηθεί ρεκόρ.

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus (C3S) της ΕΕ , μεγάλο μέρος της δυτικής Ευρώπης, μαζί με μεγάλα τμήματα της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, βίωσε ξηρότερες από τις μέσες εδαφικές συνθήκες τον Ιούνιο του 2026, λίγες εβδομάδες πριν από την έναρξη των πυρκαγιών στη Μαδρίτη και το Μπορντό.

Η Ιβηρική Χερσόνησος, η Γαλλία και μεγάλο μέρος της Ιταλίας ήταν ιδιαίτερα ξηρές λόγω των ελάχιστων βροχοπτώσεων και των εξαιρετικά υψηλών θερμοκρασιών. Αυτές οι επίμονες ξηρές συνθήκες «συνέβαλαν στην εξάπλωση και την εντατικοποίηση των πυρκαγιών», σύμφωνα με την υπηρεσία.

Πηγές: Reuters, EFE, AFP