Η ήττα του Βούτσιτς στη Σερβία, αφαιρεί έναν σύμμαχο από τη Ρωσία

Η συντριπτική ήττα που υπέστη ο Βούτσιτς στις εκλογές από το κίνημα διαμαρτυρίας των φοιτητών έχει προκαλέσει κατήφεια στη Μόσχα, η οποία έχασε έναν ακόμη σημαντικό εταίρο στην Ευρώπη, μόλις έξι μήνες μετά την ανατροπή του συμμάχου της Βίκτορ Όρμπαν στις εκλογές που διεξήχθησαν στην Ουγγαρία.

Η Σερβία ξύπνησε σήμερα σε μια νέα εποχή μετά τον Βούτσιτς, που υπήρξε ένας τακτικός επισκέπτης της Μόσχας, είχε διατελέσει πρωθυπουργός και πρόεδρος από το 2014 και υπέστη μια ήττα στις εκλογές της Κυριακής, οι οποίες προκάλεσαν εορτασμούς σε όλη τη χώρα, αν και ελάχιστοι είναι αυτοί που γνωρίζουν πώς θα κυβερνήσουν την βαλκανική αυτή χώρα οι νέοι ηγέτες που υποστηρίζονται από τους φοιτητές.

Η Ρωσία θεωρούσε τη Σερβία του Βούτσιτς κρίσιμο σύμμαχο της στην Ευρώπη και ως προπύργιο ενάντια σε αυτό που η Μόσχα χαρακτήρισε ως επιθετικές προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να την περιορίσει και να την τιμωρήσει λόγω του πολέμου της στην Ουκρανία.

Η Σερβία αγοράζει μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου από τον ρωσικό ενεργειακό γίγαντα «Gazprom» και, παρότι έχει φιλοδοξίες να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν έχει προσχωρήσει στις κυρώσεις που επιβάλλει η ΕΕ στη Ρωσία λόγω της Ουκρανίας. Αντίθετα, υπό την ηγεσία του Βούτσιτς — ο οποίος διατηρούσε στενούς δεσμούς με τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν — συνέχισε να αναπτύσσει στενούς οικονομικούς, πολιτικούς και στρατιωτικούς δεσμούς με τη Μόσχα.

Το Κρεμλίνο έδειξε ότι δέχτηκε με αξιοπρέπεια την ήττα του Βούτσιτς, δηλώνοντας ότι έλαβε γνώση του αποτελέσματος και ότι ο Βούτσιτς — του οποίου τη συμβολή στις διμερείς σχέσεις εξήρε θερμά — περνάει στην αντιπολίτευση.

«Όσον αφορά τη νέα πολιτική δύναμη που θα αναλάβει την εξουσία ως αποτέλεσμα των εκλογών, επιθυμούμε να εκφράσουμε την ελπίδα μας ότι οι ενέργειές της θα κατευθύνονται επίσης εποικοδομητικά προς την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων και ότι αυτές οι νέες πολιτικές δυνάμεις θα κατανοήσουν ότι η συνεργασία με τη Ρωσία είναι προς το συμφέρον της Σερβίας, διότι ωφελεί τη Σερβία», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ.

«Από την πλευρά μας, σκοπεύουμε να συνεχίσουμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να προωθήσουμε την ανάπτυξη των σχέσεών μας με το Βελιγράδι. Αλλά όπως γνωρίζετε για το ταγκό χρειάζονται δύο».

Γεωπολιτική οπισθοδρόμηση

Η Ρωσία μπορεί ακόμα να θεωρεί τη Σλοβακία, κράτος-μέλος της ΕΕ υπό τον πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο, φιλική χώρα. Παρακολουθεί επίσης στενά τις αναταραχές στη Γαλλία, όπου η ακροδεξιά πολιτικός Μαρίν Λε Πεν έχει δηλώσει ότι θα διακόψει τη χρηματοδοτική βοήθεια προς την Ουκρανία, εάν κερδίσει τις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους.

Οι πρόσφατες εκλογικές επιτυχίες του ακροδεξιού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) σε περιφερειακό επίπεδο έχουν τύχει θετικής υποδοχής στη Ρωσία, όπου ο ειδικός απεσταλμένος του Πούτιν, Κιρίλ Ντμίτριεφ, έχει αρχίσει να μιλά για την πιθανότητα να ξαναλειτουργήσουν κάποια μέρα οι αγωγοί φυσικού αερίου «Nord Stream» μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας, οι οποίοι ανατινάχθηκαν το 2022.

Ωστόσο, τουλάχιστον προς το παρόν, η ενδεχόμενη απώλεια της Σερβίας ως στενού συμμάχου — μετά τις οπισθοδρομήσεις της γεωπολιτικής επιρροής της Ρωσίας στην περιοχή του Νότιου Καυκάσου και σε τμήματα της Κεντρικής Ασίας — θεωρείται σοβαρό πλήγμα στη Μόσχα από πολιτικούς, μέσα ενημέρωσης και αναλυτές που ευθυγραμμίζονται με το Κρεμλίνο.

Πριν από τις εκλογές της Κυριακής, το κόμμα «Φοιτητική Λίστα» δήλωσε ότι δεν θα επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία λόγω της Ουκρανίας, ότι θα διατηρήσει τη στρατιωτική ουδετερότητα της Σερβίας και ότι δεν θα επιδιώξει την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.

Ο Βούτσιτς εξέφρασε αμφιβολίες για αυτές τις δεσμεύσεις, υπονοώντας ότι το κόμμα θα τις αθετήσει και θα επιβάλει κυρώσεις στη Μόσχα ήδη από τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο.

Μέλη της πολιτικής ελίτ της Ρωσίας φοβούνται ότι οι φιλοευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Σερβίας θα μπορούσαν να την υποβάλουν σε μεγαλύτερη πίεση να ευθυγραμμιστεί στενότερα με την εξωτερική πολιτική της ΕΕ και ότι η Μόσχα θα μπορούσε να αισθανθεί προδομένη από έναν παραδοσιακό σύμμαχο κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας.

«Οι Βρυξέλλες, από την πλευρά τους, επιθυμούν να δουν το Βελιγράδι να ευθυγραμμίζεται στενότερα με την κοινή ευρωπαϊκή θέση σχετικά με τη Ρωσία. Ο κύριος δείκτης της πραγματικής πορείας της Σερβίας δεν θα είναι οι δηλώσεις του Βούτσιτς ή οι προεκλογικές υποσχέσεις των αντιπάλων του, αλλά μάλλον οι πρώτες αποφάσεις που θα λάβει το νέο υπουργικό συμβούλιο», ανέφερε η εφημερίδα «Moskovsky Komsomolets».

Ο Φιόντορ Λουκιάνοφ, αρχισυντάκτης του επιδραστικού περιοδικού «Russia in Global Affairs», δήλωσε ότι είναι σαφές ότι στη Σερβία έχει ξεκινήσει μια νέα πολιτική εποχή, η οποία θα μπορούσε να αναπροσανατολίσει ριζικά τη χώρα προς την ΕΕ, με τον ίδιο τρόπο που η απώλεια της εξουσίας από τον Όρμπαν στην Ουγγαρία οδήγησε σε σημαντική προσέγγιση μεταξύ Βουδαπέστης και Βρυξελλών.

«Υπό αυτή την έννοια, η περίπτωση της Ουγγαρίας είναι αρκετά αποκαλυπτική», δήλωσε ο Λουκιάνοφ. «Και η Ρωσία δεν έχει τίποτα καλό να περιμένει».

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ-Reuters