Η Ελληνική ύπαιθρος «καζάνι που βράζει» την ίδια ώρα που ο Ιταλός αγρότης πληρώνεται τρεις μήνες νωρίτερα

Την ίδια στιγμή που ακόμη εκκρεμούν για τους έλληνες αγρότες υπόλοιπα από το 2024 και το 2025 και το ΟΣΔΕ του 2026 αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, οι Ιταλοί αγρότες θα εισπράξουν φέτος τις επιδοτήσεις τους πολύ νωρίτερα από το συνηθισμένο για το 2026.

Η επίσπευση αυτή κατέστη δυνατή χάρη σε έκτακτα μέτρα και ρυθμίσεις που εγκρίθηκαν πρόσφατα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με σκοπό την άμεση στήριξη των παραγωγών και μάλιστα η Ιταλία κάνει άμεση εφαρμογή αυτών των μέτρων προς όφελος των παραγωγών της.

Η Ιταλία ανακοίνωσε ότι ξεκινά την καταβολή προκαταβολών των άμεσων ενισχύσεων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) ύψους άνω του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ.

Η κίνηση αυτή γίνεται μήνες νωρίτερα από το παραδοσιακό χρονοδιάγραμμα, το οποίο προέβλεπε τις πληρωμές στα μέσα Οκτωβρίου.

Αύξηση και Άμεση Εκταμίευση Προκαταβολών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επέτρεψε στα κράτη-μέλη να αυξήσουν το ανώτατο όριο της προκαταβολής των άμεσων ενισχύσεων από το 70% στο 75%. Παράλληλα, έδωσε το «πράσινο φως» οι πληρωμές αυτές να γίνονται αμέσως μετά την υποβολή της αίτησης από τους αγρότες, χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν την επίσημη έναρξη της περιόδου πληρωμών στις 16 Οκτωβρίου. Έτσι οι πληρωμές άρχισαν τρεις μήνες νωρίτερα από το καθιερωμένο χρονοδιάγραμμα.

Η καταβολή των χρημάτων έχει ήδη ξεκινήσει από τις 26 Ιουλίου 2026.

Στόχος η αντιμετώπιση του κόστους παραγωγής

Το έκτακτο αυτό πακέτο εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να προσφέρει άμεση ρευστότητα στους αγρότες, οι οποίοι είναι αντιμέτωποι με τη νέα κατακόρυφη αύξηση των τιμών στα λιπάσματα και την ενέργεια, εξαιτίας των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή.

Η Ιταλία είναι από τις πρώτες χώρες που αξιοποιούν αυτή τη νέα ευελιξία, προσφέροντας σημαντική οικονομική «ανάσα» στον αγροτικό της τομέα.

Το ακριβές πλάνο της ροής των χρημάτων της Ιταλίας διαμορφώνεται ως εξής:

Μέσα στο δίμηνο αυτό (Ιούλιος – Αύγουστος), οι ιταλικοί οργανισμοί πληρωμών (με επικεφαλής τον AGEA) θα διοχετεύσουν το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων, μοιράζοντας περίπου 1,3 έως 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ στους δικαιούχους παραγωγούς, ενώ οι πρώτες πιστώσεις αφορούν τη βασική εισοδηματική στήριξη (BISS), την αναδιανεμητική ενίσχυση (CRISS) και τις επιδοτήσεις για τους νέους αγρότες.

Μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου θα συνεχιστεί σταδιακά η καταβολή των προκαταβολών για τα υπόλοιπα οικολογικά σχήματα και τις συνδεδεμένες ενισχύσεις, καθώς και οι προκαταβολές που φτάνουν έως το 85% για τα προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης.

Την ίδια στιγμή στη χώρα μας το ΟΣΔΕ του 2026 αντιμετωπίζει μια σειρά από σοβαρά τεχνικά, γραφειοκρατικά και οργανωτικά προβλήματα.

Αυτά έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους αγρότες και τους γεωτεχνικούς μελετητές.

Τα κυριότερα ζητήματα που έχουν προκύψει εντοπίζονται στα εξής σημεία:

Μεγάλες Καθυστερήσεις στο Άνοιγμα του Συστήματος: Παρά τις αρχικές ανακοινώσεις ότι το σύστημα θα άνοιγε στα μέσα Ιουνίου ή έως τις 15 Ιουλίου 2026, η έναρξη της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) έχει πάει πολύ πίσω. Αυτή η στενότητα χρόνου αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο για λάθη.

Εμπλοκή με το Ψηφιακό Μητρώο Μ.Ι.Δ.Α.: Για να υποβάλει ο παραγωγός τη δήλωση ΟΣΔΕ 2026, απαιτείται πλέον να έχει «ανεβάσει» τους τίτλους ιδιοκτησίας του στο νέο ψηφιακό Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.). Η καθυστέρηση στην ενεργοποίηση και λειτουργία αυτού του μητρώου φρενάρει αυτόματα ολόκληρη τη διαδικασία των δηλώσεων.

Προβλήματα με τα Ηλεκτρονικά Μισθωτήρια: Υπάρχει σοβαρό τεχνικό κενό και ασυμβατότητα για τους παραγωγούς που πρέπει να συντάξουν και να οριστικοποιήσουν τα μισθωτήρια των χωραφιών τους, καθώς οι διαδικασίες πρέπει να γίνουν πριν την πλήρη λειτουργία του συστήματος.

Μεταφορά Ευθυνών και Εξοντωτικά Πρόστιμα στους Μελετητές: Με πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση (άρθρο 63Α), θεσπίστηκε ένα αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων. Αυτό μεταφέρει την ευθύνη ελέγχου και ορθότητας των στοιχείων στους ιδιώτες παρόχους (ΚΥΔ και γεωπόνους), με πρόστιμα που αγγίζουν έως και τις 50.000 ευρώ για τυχόν λάθη, προκαλώντας τη σφοδρή αντίδραση του κλάδου.

Κίνδυνος Απώλειας Επιδοτήσεων ή Καθυστέρησης Πληρωμών: Λόγω της πίεσης του χρόνου, η ΕΘΕΑΣ έχει προτείνει στην ΑΑΔΕ να σπάσει η υποβολή σε 2+1 φάσεις (πρώτα μόνο ζώα/ακίνητα και μετά τα οικολογικά σχήματα). Αν δεν βρεθεί λύση, υπάρχει ορατός κίνδυνος χιλιάδες παραγωγοί να μείνουν εκτός της πρώτης μεγάλης πληρωμής του Οκτωβρίου-Νοεμβρίου.