Με το βλέμμα στις ανακοινώσεις της ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο, η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο σημαντικών εξελίξεων, με το οικονομικό επιτελείο να προετοιμάζει τις επόμενες παρεμβάσεις στη φορολογία και την κοινωνική πολιτική.
Παράλληλα, το επόμενο τετράμηνο αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο η πορεία του δημόσιου χρέους, καθώς και ο νέος κύκλος αξιολογήσεων της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας.
Το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει από το βήμα της ΔΕΘ τις βασικές κατευθύνσεις της οικονομικής πολιτικής για την επόμενη περίοδο, καθώς και έναν ευρύτερο σχεδιασμό με ορίζοντα το 2030.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στο υπό διαμόρφωση πακέτο περιλαμβάνονται παρεμβάσεις που αφορούν τη φορολογία και τις ασφαλιστικές εισφορές, καθώς και μέτρα για νοικοκυριά, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και συνταξιούχους. Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στη μεσαία τάξη και σε κοινωνικές ομάδες που αντιμετωπίζουν αυξημένες οικονομικές πιέσεις.
Οι τελικές αποφάσεις, ωστόσο, αναμένεται να αποτυπωθούν στις επίσημες ανακοινώσεις της ΔΕΘ, ενώ το εύρος των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί και από τα δημοσιονομικά περιθώρια.
Πρόωρες αποπληρωμές χρέους
Παράλληλα με τις φορολογικές και κοινωνικές παρεμβάσεις, η κυβέρνηση έχει θέσει ως προτεραιότητα τη συνέχιση των πρόωρων αποπληρωμών δημόσιου χρέους.
Για το 2026 έχει ανακοινωθεί ότι οι πρόωρες αποπληρωμές θα ανέλθουν συνολικά σε περίπου 13 δισ. ευρώ, έναντι 8,79 δισ. ευρώ που προβλεπόταν αρχικά.
Στο ποσό περιλαμβάνονται τα 6,94 δισ. ευρώ που αποπληρώθηκαν τον Ιούνιο και αφορούσαν διμερή δάνεια του Greek Loan Facility (GLF), καθώς και 2,5 δισ. ευρώ δανείων του EFSF. Παράλληλα, προβλέπεται μείωση κατά 1,2 δισ. ευρώ των εντόκων γραμματίων και πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου ύψους 2,2 δισ. ευρώ, με λήξη τον Δεκέμβριο του 2027.
Σύμφωνα με τις σχετικές εκτιμήσεις, οι κινήσεις αυτές αναμένεται να περιορίσουν το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Το δημοσιονομικό όφελος υπολογίζεται σε περίπου 2,6 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα επταετίας, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί.
Η πορεία του χρέους αποτελεί, παράλληλα, έναν από τους παράγοντες που θα αξιολογηθούν από τους διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης.
Ο νέος κύκλος αξιολογήσεων
Ο νέος κύκλος αξιολογήσεων της ελληνικής οικονομίας ξεκινά τον Σεπτέμβριο. Πρώτος αναμένεται να δημοσιοποιήσει την έκθεσή του ο καναδικός οίκος DBRS στις 4 Σεπτεμβρίου. Στις 18 Σεπτεμβρίου ακολουθούν η Moody’s και ο γερμανικός οίκος Scope.
Οι DBRS και Scope κατατάσσουν σήμερα την Ελλάδα στην επενδυτική βαθμίδα BBB, ενώ η Moody’s βρίσκεται μία βαθμίδα χαμηλότερα, στο Baa3.
Στις 23 Οκτωβρίου αναμένεται η αξιολόγηση της Standard & Poor’s, ενώ στις 6 Νοεμβρίου ακολουθεί η Fitch. Και οι δύο οίκοι κατατάσσουν σήμερα την Ελλάδα στη βαθμίδα BBB.
Η πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών, η εξέλιξη του χρέους, οι ρυθμοί ανάπτυξης και η δημοσιονομική πολιτική θα αποτελέσουν μεταξύ άλλων παράγοντες που θα συνεκτιμηθούν από τους οίκους. Ορισμένοι οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι υπάρχουν περιθώρια για νέες αναβαθμίσεις, χωρίς ωστόσο αυτές να αποτελούν προεξοφλημένο αποτέλεσμα.
Με βάση τις υφιστάμενες προβλέψεις, το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει σταδιακά ως ποσοστό του ΑΕΠ. Οι σχεδιαζόμενες πρόωρες αποπληρωμές εκτιμάται ότι μπορούν να επιταχύνουν αυτή την αποκλιμάκωση, με τον στόχο για υποχώρηση κάτω από το 110% του ΑΕΠ να τοποθετείται πλέον στο 2031.
Για το 2026, το χρέος προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 136,8% του ΑΕΠ, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση τα επόμενα χρόνια.
Τι είχε ανακοινωθεί στις προηγούμενες ΔΕΘ
Οι ανακοινώσεις των τελευταίων τριών ΔΕΘ αποτελούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναμένεται να κινηθούν και οι φετινές εξαγγελίες.
Το 2025, παρουσιάστηκαν αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος, με μειώσεις φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα έως 40.000 ευρώ και τη θέσπιση ενδιάμεσου συντελεστή 39% για εισοδήματα από 40.000 έως 60.000 ευρώ. Ανακοινώθηκαν επίσης πρόσθετες μειώσεις για οικογένειες με παιδιά, μηδενικός φόρος εισοδήματος για νέους έως 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ και σταδιακές παρεμβάσεις στον ΕΝΦΙΑ για μικρούς οικισμούς.
Το 2024, το πακέτο περιλάμβανε 45 μέτρα, μεταξύ των οποίων η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αλλαγές στο καθεστώς απασχόλησης των συνταξιούχων. Στο επίκεντρο βρέθηκαν επίσης στεγαστικές παρεμβάσεις, όπως το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» και φορολογικά κίνητρα για τη διάθεση κατοικιών σε μακροχρόνια μίσθωση.
Το 2023, μεταξύ των μέτρων που ανακοινώθηκαν ήταν η επαναφορά των τριετιών στους μισθούς, η αύξηση του αφορολόγητου για οικογένειες με παιδιά και η επέκταση της υποχρεωτικής χρήσης POS σε κλάδους της λιανικής και των υπηρεσιών. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν μέτρα στήριξης για τις περιοχές που είχαν πληγεί από την κακοκαιρία Daniel.
Το φετινό πακέτο της ΔΕΘ αναμένεται πλέον να αποσαφηνίσει το εύρος των νέων παρεμβάσεων, ενώ παράλληλα η πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών και του δημόσιου χρέους θα βρεθεί στο επίκεντρο των αξιολογήσεων των διεθνών οίκων τους επόμενους μήνες.
