Τρεις εφαρμογές για απαγόρευση καπνού και αλκοόλ στους ανηλίκους από 16 Απριλίου

Μητρώο σημείων πώλησης προϊόντων καπνού και αλκοόλ δημιουργείται με νέα ψηφιακή εφαρμογή στο πλαίσιο εφαρμογής του νόμου για την απαγόρευση πώλησης των προϊόντων αυτών στους ανηλίκους.

Ως τις 16 Απριλίου, οι επαγγελματίες που διαθέτουν στην αγορά είδη καπνού και αλκοολούχα ποτά θα πρέπει να δηλώσουν στη διαδικτυακή εφαρμογή του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, τα στοιχεία και το σημείο όπου βρίσκεται η επιχείρηση, καθώς και τα προϊόντα που εμπορεύεται, προκειμένου να διευκολύνεται ο έλεγχος από την αστυνομία.

Σε περίπτωση που πρόκειται για διαδικτυακή επιχείρηση, θα υπάρξει μια δυνατότητα μεταγενέστερης δήλωσης, σε διάστημα ενός διμήνου, καθώς υπάρχουν ακόμη τεχνικά ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν.

Η συγκεκριμένη εφαρμογή, είναι μία από τις τρεις που έχουν δημιουργηθεί για την εφαρμογή του νόμου.

Οι άλλες δύο αφορούν την πιστοποίηση της ηλικίας του αγοραστή μέσω QR code και την αναγγελία ιδιωτικής εκδήλωσης σε κέντρο διασκέδασης τόσο από τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης, όσο και από τον φορέα που οργανώνει την ιδιωτική εκδήλωση, προκειμένου να είναι γνωστός ο τόπος και ο χρόνος πραγματοποίησης της εκδήλωσης για να υπάρχει δυνατότητα ελέγχου από την αστυνομία.

Τις σχετικές ανακοινώσεις έκαναν οι υπουργοί Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Προστασίας του Πολίτη και Υγείας, Δημήτρης Παπαστεργίου, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και Άδωνις Γεωργιάδης και ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, σε κοινή συνέντευξη Τύπου στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Η βία ανηλίκων παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις. Όμως πίσω από κάθε παραβατικό παιδί –που συνήθως είναι καθέξιν παραβατικό, κρύβεται πρόβλημα παραμέλησης εποπτείας

Όπως ανέφερε ο κ. Παπαστεργίου:

• Μέσω alto.gov.gr, με τους κωδικούς TAXIS, οι επαγγελματίες που πωλούν προϊόντα καπνού και αλκοόλ μπορούν ως τις 16 Απριλίου να εγγραφούν. Στο σημείο δηλώνονται πού βρίσκεται η επιχείρηση – υπάρχει και δυνατότητα εμφάνισης στο χάρτη για ένα ή περισσότερα καταστήματα, καθώς και τα είδη προϊόντων που εμπορεύονται, με πολλαπλές επιλογές.
• Μέσω events.gov.gr, επίσης με τους κωδικούς TAXIS, γίνεται η αναγγελία ιδιωτικών εκδηλώσεων τόσο από τον επιχειρηματία που δηλώνει σε ποιο κατάστημα θα γίνει η εκδήλωση, ημερομηνία και ώρες (καθώς μπορεί να πραγματοποιηθεί και εκτός του τυπικού ωραρίου λειτουργίας της επιχείρησης) και ποιος είναι ο διοργανωτής. Αντίστοιχα, ο διοργανωτής πρέπει να αποδεχθεί την αναγγελία της εκδήλωσης που προγραμματίζει.
  Έτσι, δημιουργείται και ιδιωτικό συμφωνητικό μεταξύ των δύο μερών, είπε ο κ. Παπαστεργίου, συμπληρώνοντας πως με τον τρόπο αυτό γνωρίζει το γεγονός και η αστυνομία, για τη διενέργεια των ελέγχων που απαιτούνται.
• Μέσω gov.gr wallet και με 3 βήματα, οι επαγγελματίες που πωλούν προϊόντα καπνού ή αλκοόλ μπορούν να επιβεβαιώνουν αν ο υποψήφιος αγοραστής είναι ανήλικος ή ενήλικος (κάτω ή πάνω από 18 ετών), μέσω QR code – η εφαρμογή θα επεκταθεί και για τα στοιχήματα που η ηλικία πρέπει να είναι πάνω από 21 ετών.
  Εδώ, ο κ. Παπαστεργίου διευκρίνισε ότι αν πρόκειται για αλλοδαπούς, η επιβεβαίωση θα γίνεται με προσωπικά έγγραφα, όπως το διαβατήριο. Πρόσθεσε ότι με το QR code δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιούνται ψεύτικες ψηφιακές ταυτότητες.

Στην ΕΛΑΣ η αρμοδιότητα

Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ανακοίνωσε οργανωτικές αλλαγές στην Ελληνική Αστυνομία (ΕΛΑΣ) για την εφαρμογή του νόμου που ψηφίστηκε τον περασμένο Ιούλιο, λέγοντας ότι το ελληνικό FBI, η διεύθυνση αντιμετώπισης οργανωμένου εγκλήματος έχει κατασχέσει χιλιάδες τόνους λαθραία τσιγάρα και ποτά, νοθευμένα ή για φοροαποφυγή που προκαλούν απώλεια εσόδων και πρόβλημα υγείας στους χρήστες τους και τόνισε ότι στόχος είναι η εξάρθρωση τέτοιων εγκληματικών οργανώσεων.

Παράλληλα, ανακοίνωσε την ίδρυση στο αρχηγείο της ΕΛΑΣ ξεχωριστής διεύθυνσης κοινωνικής αστυνόμευσης για την ενδοοικογενειακή και έμφυλη βία, τον ρατσισμό και την προστασία των ζώων, μαζί με νομοθετικές ρυθμίσεις που αλλάζουν το περιβάλλον παρέμβασης της ΕΛΑΣ και του κράτους στα κοινωνικά ζητήματα. Θα δημιουργηθούν γραφεία κοινωνικής αστυνόμευσης για οικογενειακή βία στην Αττική και άλλες περιοχές, καθώς και σε κάθε περιφέρεια. Ήδη έχουν γίνει 13.000 συλλήψεις στο πλαίσιο οικογενειακής βίας με 15.000 κατηγορούμενους.

Αντίστοιχα για την προστασία της ανηλικότητας, υπάρχουν 5 υποδιευθύνσεις και γραφεία προστασίας ανηλίκων σε κάθε νομό.

Παραμέληση εποπτείας ανηλίκων

«Η βία των ανηλίκων παίρνει διαστάσεις ανησυχητικές» είπε ο κ. Χρυσοχοΐδης και συνέχισε αναφέροντας ότι πίσω από κάθε παραβατικό παιδί, που συνήθως είναι καθέξιν παραβατικό, κρύβεται πρόβλημα εποπτείας. Πρόκειται για τραγικές περιπτώσεις όπου δείχνουν πως η ουσία του προβλήματος στη βία ανηλίκων είναι το θέμα της έλλειψης εποπτείας. Ήδη μεταξύ των ετών 2025 και 2025 τα περιστατικά βίας ανηλίκων αυξήθηκαν κατά 45% περίπου.

Καπνός και αλκοόλ

Αναφερόμενος στις απαγορεύσεις του νόμου για τα προιόντα καπνού και αλκοόλ, οκ. Χρυσοχοϊδης είπε ότι ως το 2024 οι έλεγχοι αστυνομίας ήταν 133.000, ενώ μετά τις 7 Ιουλίου μέχρι προχθές η ΕΛΑΣ είχε πραγματοποιήσει 82.000 ελέγχους μετά τη μεταβίβαση της αρμοδιότητας από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Το 60% αφορά αλκοόλ. Όμως οι συνεχείς έλεγχοι στους οδηγούς και τη χρήση αλκοόλ, έχουν μειώσει τα ποσοστά που αρχικά κυμαίνονταν μεταξύ 6-8%, πέρυσι έπεσαν στο 5% και φέτος είναι λίγο πάνω από 1%.

Τονίζοντας τη μηδενική ανοχή για την πώληση των απαγορευμένων προιόντων στους ανηλίκους, ο κ. Χρυσοχοΐδης αναφέρθηκε στην επιχείρηση «νυχτερινός ποιμήν» στα κέντρα διασκέδασης και τα περίπτερα, λέγοντας ότι η αστυνομία δουλεύει σε 24ωρη βάση και ότι έχουν αναβαθμιστεί οι κυρώσεις, ενώ τα διοικητικά πρόστιμα φτάνουν ως τα 10.000 ευρώ και σφράγιση του καταστήματος σε περίπτωση υποτροπής.

Τοξική επίδραση

Όπως ανέφερε ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος τα προϊόντα καπνού και αλκοόλ είναι απολύτως τοξικά στους ανηλίκους, λόγω της διαδικασίας ανάπτυξης του σώματος και κυρίως του κεντρικού νευρικού συστήματος, με επιπτώσεις στην ενήλικη ζωή τους, γι΄ αυτό και απαγορεύεται η χρήση τους.

Όμως υπάρχει αυξανόμενη – δυστυχώς-  τάση χρήσης των προϊόντων αυτών από τους ανηλίκους, καθώς πρόκειται για προϊόντα με ισχυρή ελκυστικότητα που όμως παρεμβαίνουν στους υποδοχείς της ακετυλοχολίνης, και ειδικότερα στους νικοτινικούς υποδοχείς, και σε συνθήκες συνεχούς χρήσης επηρεάζουν τις ανώτατες γνωστικές λειτουργίες. Αντίστοιχα τοξικό είναι και το αλκοόλ, που έχει επίδραση στο νευρικό σύστημα, κεντρικό και περιφερικό. Μάλιστα η στέρηση αλκοόλ είναι η μοναδική περίπτωση στέρησης εξαρτησιογόνου ουσίας, η οποία μπορεί να προκαλέσει το θάνατο λόγω τρομώδους παραληρήματος (delirium tremens).

Για το λόγο αυτό, μάλιστα, πέρα από τα μέτρα που προβλέπει ο νόμος, δημιουργείται και στον ΕΟΔΥ ειδικό τμήμα, στο οποίο υποχρεωτικά θα υποβάλλονται αιτήσεις εισαγωγής προϊόντων με τα συστατικά τους, προκειμένου να εξετάζονται.

Ο υφυπουργός σημείωσε ότι σύμφωνα με τον ν.5216/25 για την προστασία ανηλικότητας ποινικοποιείται και προσωποποιείται η ευθύνη στον φυσικό διαθέτη των προϊόντων υπό απαγόρευση, δηλαδή στον μπάρμαν, στον ταμία του σούπερ μάρκετ, στον περιπτεριούχο βάρδιας στο περίπτερο.

Προβλέπεται επίσης πλήρης απαγόρευση πώλησης με αυτόματο πωλητή.

Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές ήταν η επαναφορά της αρμοδιότητας ελέγχου στην ΕΛΑΣ, καθώς μετά την κατάργηση του Σώματος Ελεγκτών Δημόσιας Υγείας (ΣΕΥΠ) η αρμοδιότητα είχε μεταφερθεί στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

Ο κ. Βαρτζόπουλος πρόσθεσε ότι οι ιδιωτικές εταιρείες που διαθέτουν προϊόντα καπνού και αλκοόλ στα σημεία λιανικής, με δική τους πρωτοβουλία έχουν ξεκινήσει καμπάνιες ενημέρωσης του κοινού για την πιστοποίηση ενηλικότητας και ανηλικότητας.