Αν δεν γίνει τώρα, αν τώρα δεν μπουν οι βάσεις δεν θα γίνει ποτέ. Αυτή είναι η λογική των φορών του νότου του νησιού για τη δημιουργία του Νότιου Οδικού Άξονα που στη συνάντηση τους στο Σπήλι τη Δευτέρα έδειξαν πως έχουν σκοπό να πιέσουν όσο μπορούν για να δουν ένα έργο που θα συμβάλει στην ισόρροπη ανάπτυξη και θα βοηθήσει τον τόπο τους.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν εκτός από τον δήμαρχο Αγίου Βασιλείου Ιωάννη Ταταράκη, ο οποίος είχε και το συντονισμό της, οι δήμαρχοι Παντελής Μουρτζανός Αμαρίου, Μανώλης Κοκοσάλης Αρχανών – Αστερουσίων, Παύλος Μπαριτάκης Βιάννου, Μιχάλης Κοκολάκης Γόρτυνας, Μανώλης Φραγκούλης Ιεράπετρας, Βασίλης Κεγκέρογλου Μινώα Πεδιάδας, Γρηγόρης Νικολιδάκης Φαιστού. Την πρωτοβουλία στήριξαν με την παρουσία τους και τις τοποθετήσεις τους ο βουλευτής Ρεθύμνου Μανώλης Χνάρης, ο βουλευτής Ηρακλείου Λευτέρης Αυγενάκης, εκπρόσωπος του Υπουργού Γιάννη Κεφαλογιάννη, η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου Μαίρη Λιονή, ατνιπεριφερειάρχες και εντεταλμένοι περιφερειακοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων.
Στη σύσκεψη έγινε αναφορά στις υφιστάμενες μελέτες που έχει εκπονήσει η Περιφέρεια Κρήτης καθώς ο εν λόγω οδικός άξονας Ρέθυμνο – Σπήλι – Τυμπάκι – ‘Αγιους Δέκα – Ιεράπετρα προβλέπεται στο χωροταξικό της Περιφέρειας (ΦΕΚ 260 ΑΑΠ/9-11-2017) και επισημάνθηκε η ανάγκη προτεραιοποίησης, εξασφάλισης χρηματοδότησης και καθορισμού συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος υλοποίησης. Κοινή διαπίστωση αποτέλεσε ότι δεν ξεκινά μια νέα διεκδίκηση από μηδενική βάση, καθώς υπάρχουν ήδη σημαντικές μελέτες που έχει εκπονήσει η Περιφέρεια Κρήτης σε κρίσιμα τμήματα του οδικού δικτύου όπως τα τμήματα Παλέ-Σπήλι, Σπήλι – Ακούμια και Ακούμια -‘Αγιο Δημήτριο προϋπολογισμού 93.000.000 ευρώ.
Η «ακτινογραφία» του περίφημου ΝΟΑΚ που έχει πολύ δρόμο για να ολοκληρωθεί!
Ο Ν.Ο.Α.Κ. ως τμήμα του λεγόμενου Διευρωπαϊκού Δικτύου Κρήτης Δ.ΔΚ. αποτελείται από πέντε οδικά τμήματα, τα οποία είναι τα εξής:
- Καστέλι – Προτόρια, μήκους 23,4 Km.
- Προτόρια – Βιάννος, μήκους 39 Km.
- Βιάννος – Καλάμι, μήκους 12 Km.
- Καλάμι – Μύρτος, μήκους 10 Km.
- Μύρτος – Ιεράπετρα, μήκους 13 Km.
Συγκεκριμένα για τα τμήματα του Ν.Ο.Α.Κ η «ακτινογραφία» τους έχει ως εξής:
1)Η μελέτη για το τμήμα Καστέλλι – Στόλοι, μήκους 11,57 χλμ. και διατομής β2σ, πλάτους 11 μέτρων, χαρακτηρίζεται από μεσαίο βαθμό ωρίμανσης. Έχει εκπονηθεί και εγκριθεί ο λειτουργικός και γεωμετρικός σχεδιασμός και εκκρεμεί η έγκριση του κατασκευαστικού σχεδιασμού (οριστικές μελέτες). Επίσης, έχει εγκριθεί η περιβαλλοντική αδειοδότηση (Α.Ε.Π.Ο.)
2)Το τμήμα Στόλοι – Προτόρια μήκους 11,83 χλμ. και διατομής β2σ χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό ωρίμανσης, καθώς έχουν ολοκληρωθεί και εγκριθεί ο λειτουργικός, γεωμετρικός και ο κατασκευαστικός σχεδιασμός.
Στις παραπάνω 2 μελέτες συνολικού μήκους 23,4 Km, υπολείπεται η εκπόνηση των μελετών σήμανσης – ασφάλισης, οριστικών τεχνικών, Κτηματολογίου και Η/Μ φωτισμού.
Ο συνολικός προϋπολογισμός για την κατασκευή του τμήματος Προτόρια – Στόλοι – Καστέλλι έχει υπολογιστεί στα 43 εκατομμύρια ευρώ.
3)Το οδικό τμήμα Προτόρια – Βιάννος συνίσταται στα επί μέρους υποτμήματα :
I.Προτόρια – Πύργος – Ροτάσι μήκους 5 Km το οποίο έχει αναβαθμισθεί με διατομή 12,5 m.
II.Ροτάσι – Ι/Κ Μάρθας (προς Αρκαλοχώρι& Νέο Αεροδρόμιο Καστελίου) μήκους 21,0 Km το οποίο χρήζει αναβάθμισης με διατομή β2σ, όπως έχει μελετηθεί και το τμήμα Καστέλλι – Προτόρια. Το οδικό τμήμα Ι/Κ Μάρθας
– Νέο Αεροδρόμιο Καστελίου έχει συνολικό μήκος 14 Km και έχει υλοποιηθεί, αλλά απαιτούνται γεωτεχνικές παρεμβάσεις ευστάθειας των πρανών, λόγω κατολισθήσεων οι οποίες επιδεινώθηκαν μετά τους σεισμούς του Αρκαλοχωρίου, τον Σεπτέμβριο του 2021.
III. Ι/Κ Μάρθας – Κυκλ. Κόμβος Βιάννου μήκους 12,5 Km το οποίο πρέπει να μελετηθεί κυρίως από γεωτεχνικής πλευράς (ευστάθεια πρανών, κατολισθήσεις, κ.α.) και αναβάθμισης της απορροής των ομβρίων και του οδοστρώματος.
IV.ΠαράκαμψηΒιάννου μήκους ~3,2 km , έχει υλοποιηθεί με διατομή 12,5 m.
4)Στο τμήμα Βιάννος – Καλάμι, συνολικού μήκους 12,49 χλμ. και διατομής γ2 έχει εκπονηθεί και εγκριθεί μόνο ο λειτουργικός σχεδιασμός και εκκρεμούν τόσο ο γεωμετρικός όσο και ο κατασκευαστικός σχεδιασμός. Συνεπώς χαρακτηρίζεται από χαμηλό βαθμό ωρίμανσης και ο προϋπολογισμός του συγκεκριμένου οδικού τμήματος εκτιμάται στο ποσό των 95 εκατομμυρίων ευρώ, λόγω μεγάλων τεχνικών έργων.
5)Το τμήμα Καλάμι – Μύρτος, μήκους 10 χλμ. και διατομής γ2 χαρακτηρίζεται από μεσαίο βαθμό ωρίμανσης καθώς έχει ολοκληρωθεί ο λειτουργικός σχεδιασμός, εν μέρη ο γεωμετρικός και εκκρεμεί ο κατασκευαστικός. Ο προϋπολογισμός για το εν λόγω τμήμα έχει προυπολογισθεί στα 85 εκατομμύρια ευρώ.
6)Η μελέτη του οδικού τμήματος Μύρτος – Ιεράπετρα, μήκους 13 χλμ. και διατομής β2σ παρουσιάζει χαμηλό βαθμό ωρίμανσης καθώς έχει εκπονηθεί μόνο ο λειτουργικός σχεδιασμός και εκκρεμούν τόσο ο γεωμετρικός όσο και ο κατασκευαστικός σχεδιασμός. Το οδικό τμήμα Μύρτος – Ιεράπετρα έχει προϋπολογισμό περί τα 40 εκατομμύρια ευρώ.
7)Η μόνη μελέτη που έχουν ολοκληρωθεί όλα τα στάδια της αφορά το οδικό τμήμα Ιεράπετρα – Παχειά Άμμος, συνολικού μήκους 14 χλμ, με διατομή αυτοκινητοδρόμου (β4ν*σ). Το οδικό τμήμα Ιεράπετρα – Παχειά Άμμος έχει προϋπολογισμό 90 εκατομμύρια ευρώ.
Παράλληλα έγιναν και αναφορές για τις μελέτες που εκπονεί ο Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης με στόχο να υπάρχει μία σαφή εικόνα για το συγκεκριμένο έργο. Στο ψήφισμα που ομόφωνα έγινε αποδεκτό τονίζεται η απόφαση για:
-Την ανάληψη συντονιστικού ρόλου από την Περιφέρεια Κρήτης για την προώθηση και ολοκλήρωση των μελετών και την κατασκευή του ΝΟΑΚ όπως προβλέπεται στο χωροταξικό της Περιφέρειας Κρήτης (ΦΕΚ 260 ΑΑΠ/9-11-2017),
-Τη διαμόρφωση ενιαίας, τεκμηριωμένης και ρεαλιστικής πρότασης για τη σύγχρονη, ασφαλή και λειτουργική οδική σύνδεση των νότιων Δήμων με το νέο Αεροδρόμιο Καστελίου.
-Την ανάγκη ο εν λόγω οδικός άξονας να συνδεθεί απευθείας και λειτουργικά με το νέο Αεροδρόμιο Καστελίου στον κόμβο Αρκαλοχωρίου σε κατάλληλο σημείο του ΝΟΑΚ που θα υποδείξει σχετική μελέτη.
-Να χαρακτηριστεί ως συνοδό έργο του αεροδρομίου, ώστε να διασφαλιστεί η θεσμική του ένταξη, η χρηματοδότηση και η ταχεία υλοποίησή του.
-Την αποστολή του παρόντος ψηφίσματος στον Πρωθυπουργό της χώρας και την κοινοποίησή του στον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, στον Περιφερειάρχη Κρήτης, στους Βουλευτές των Νομών Ρεθύμνου, Ηρακλείου και Λασιθίου καθώς και την υποβολή αιτήματος για κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Πρωθυπουργό, προκειμένου να παρουσιαστούν αναλυτικά οι προτάσεις και να ζητηθούν:
-σαφές χρονοδιάγραμμα ενεργειών,
-συγκεκριμένες δεσμεύσεις,
-προτεραιοποίηση του έργου.
Ανακοίνωση υπέρ της δημιουργίας του Νότιου Οδικού Άξονα Κρήτης εξέδωσε και η Ένωση Δημάρχων Κρήτης. Στην ανακοίνωση που υπογράφεται από τον Πρόεδρο της Ένωσης Γιάννη Κουράκη μεταξύ άλλων αναφέρεται:
«Η Κρήτη προχωρά μπροστά μόνο όταν προχωρούν όλοι οι τόποι της μαζί .
Η κατασκευή του Νότιου Οδικού Άξονα Κρήτης δεν είναι απλώς ένα ακόμα αναπτυξιακό αίτημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Αποτελεί ζήτημα δικαιοσύνης, ισοτιμίας και σεβασμού προς τους πολίτες της Νότιας Κρήτης. Ως Ένωση Δημάρχων Κρήτης, δηλώνουμε την απόλυτη και ξεκάθαρη στήριξή μας στους Δημάρχους που διεκδικούν με ενότητα και αποφασιστικότητα την άμεση προώθηση του έργου. Ο Νότιος Οδικός Άξονας είναι έργο ζωής. Είναι έργο ασφάλειας για τους πολίτες. Είναι έργο ανάπτυξης όχι μόνο για την Νότια Κρήτη αλλά για όλη την Κρήτη και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπιστεί. Απαιτείται σαφές χρονοδιάγραμμά διάγραμμα, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και άμεση έναρξη διαδικασιών υλοποίησης. Η Τ. Α. της Κρήτης είναι ενωμένη. Δεν διεκδικεί προνόμια. Απαιτεί το αυτονόητο : ίσες ευκαιρίες ανάπτυξής για όλες τις περιοχές του νησιού. Καλούμε την Κυβέρνηση να ανταποκριθεί άμεσα. Η Κοινωνίας της Νότιας Κρήτης δεν μπορεί να περιμένει άλλο».
Με αφορμή τη συνάντηση στο Σπήλι ο Δήμαρχος Φαιστού Γρηγόρης Νικολιδάκης ανέφερε:
«Το ευχάριστο είναι ότι μετά την πρώτη εσπερίδα που πραγματοποιήθηκε στον Δήμο Φαιστού, η οποία αποτέλεσε ουσιαστικά την αφετηρία για να ανοίξει η συζήτηση γύρω από τον Νότιο Οδικό Αξονα, ακολούθησε η δεύτερη συνάντηση στο Σπήλι. Αυτό αποδεικνύει ότι δεν πρόκειται για μια περιστασιακή συζήτηση ή για ένα ιδεολόγημα, αλλά για ένα ζήτημα εξαιρετικά σημαντικό για το μέλλον της νότιας Κρήτης. Γνωρίζουμε πολύ καλά, ότι η Κρήτη διαχρονικά βρίσκεται χαμηλά στην προτεραιότητα, όσον αφορά τα μεγάλα δημόσια έργα. Ωστόσο, οι περιοχές του νότου βρίσκονται ακόμη πιο πίσω σε επίπεδο υποδομών. Δεν είναι δυνατόν να υπάρχει τέτοια διαφοροποίηση μέσα στο ίδιο νησί και στην ίδια περιφέρεια. Αν δεν προχωρήσει η κατασκευή του Νότιου Οδικού Αξονα, που θα συνδέει τη νότια Κρήτη με το νέο αεροδρόμιο, οι περιοχές μας όχι μόνο δεν θα αναβαθμιστούν, αλλά κινδυνεύουν να υποβαθμιστούν ακόμη περισσότερο. Δεν μπορούμε να διανοηθούμε, ότι θα λειτουργήσει το νέο αεροδρόμιο χωρίς να έχει δρομολογηθεί η κατασκευή αυτού του απαραίτητου οδικού δικτύου. Αναφορικά με τον Δήμο Φαιστού έχουν ήδη προχωρήσει και ολοκληρώνονται σημαντικές μελέτες (παράκαμψη Τυμπακίου και Μοιρών) που συνδέονται άμεσα, με τον σχεδιασμό του Νότιου Οδικού Αξονα. Υπάρχουν μελέτες που το επόμενο διάστημα αναμένεται να παραδοθούν, όμως παραμένουν σε εκκρεμότητα σημαντικά τμήματα του έργου και απαιτείται καλύτερος συντονισμός μεταξύ Υπουργείου, Περιφέρειας και τοπικών φορέων, ώστε να προχωρήσει συνολικά ο σχεδιασμός. Η νότια Κρήτη δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά το αυτονόητο, ισότιμη συμμετοχή στη νέα αναπτυξιακή εποχή του νησιού. Η Κρήτη είναι ένα ενιαίο σύνολο και η ανάπτυξη πρέπει να αφορά ολόκληρο το νησί
