Στα τυφλά οι servicers: Δεν έχουν στοιχεία για το 1/3 των οφειλετών!

Σχεδόν στα… τυφλά κινούνται οι servicers στην προσπάθειά τους να ανακτήσουν τα «κόκκινα» δάνεια δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, που άφησε πίσω της η μεγάλη οικονομική κρίση, καθώς δεν διαθέτουν επαρκή στοιχεία για πολύ μεγάλο αριθμό οφειλετών.

Όπως τονίζει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην τελευταία του έκθεση για το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, οι servicers είναι ως τώρα πολύ αργοί στη διευθέτηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και τους λείπουν σημαντικές πληροφορίες περίπου για το ένα τρίτο των οφειλετών.

Αυτό οφείλεται, όπως αναγνωρίζουν κυβερνητικά και τραπεζικά στελέχη στο γεγονός ότι έγιναν σε ελάχιστο χρόνο οι διαδικασίες των τιτλοποιήσεων, για τη μεταφορά «κόκκινων» δανείων σε funds και δεν υπήρχε η δυνατότητα να καλυφθούν ελλείψεις στα στοιχεία που διέθεταν οι πιστώτριες τράπεζες για τους δανειολήπτες, που σε πολλές περιπτώσεις ήταν εξαρχής ελλιπή.

Το θέμα της έλλειψης στοιχείων για δανειολήπτες έχει τεθεί μετ’ επιτάσεως από τους servicers, στο πλαίσιο των συνεδριάσεων που άρχισαν το περασμένο καλοκαίρι με τη συγκρότηση ειδικής ομάδας, στην οποία μετέχουν ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (έχει την ευθύνη για τις κρατικές εγγυήσεις στις τιτλοποιήσεις), η Τράπεζα της Ελλάδος, οι servicers και τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Δικαιοσύνης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι servicers έχουν ζητήσει να διασυνδεθούν με τη βάση δεδομένων της ΑΑΔΕ και να αποκτήσουν πρόσβαση στα φορολογικά στοιχεία για τους οφειλέτες, με χαλάρωση των κανόνων για το φορολογικό απόρρητο. Ουσιαστικά, δηλαδή, να μπορούν οι servicers να «βλέπουν» όλη την εικόνα που δίνεται για κάθε ΑΦΜ στο μητρώο της Εφορίας.

Παρά τις πιέσεις αυτές, που συνδυάζονται τώρα και με τις αυστηρές επισημάνσεις του ΔΝΤ, η κυβέρνηση διστάζει να «ανοίξει» τις βάσεις δεδομένων της ΑΑΔΕ για καθαρά πολιτικούς λόγους. Όπως αναφέρει αρμόδιο στέλεχος, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς την κατακραυγή που θα ξεσπούσε, αν με μια νομοθετική ρύθμιση «έσπαγε» το φορολογικό απόρρητο για να διευκολυνθούν οι servicers στο… κυνήγι οφειλετών.

Τι ισχύει σήμερα

Η πρόσβαση των Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ – servicers) στα στοιχεία των οφειλετών που τηρούνται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) διέπεται από ένα αυστηρό νομικό πλαίσιο, στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται η διασφάλιση του φορολογικού απορρήτου.

Οι servicers δεν διαθέτουν απεριόριστη, άμεση ή «αυτόματη» πρόσβαση στη βάση δεδομένων της Εφορίας. Η ροή πληροφοριών και η πρόσβαση στα φορολογικά δεδομένα πραγματοποιείται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι οποίες κατηγοριοποιούνται ως εξής:

1. Πρόσβαση κατόπιν συναίνεσης: Η πιο εκτεταμένη και δομημένη πρόσβαση των servicers στα φορολογικά δεδομένα ενός οφειλέτη (εισοδήματα στο Ε1, ακίνητα στο Ε9, καταθέσεις) επιτυγχάνεται όταν ο ίδιος ο δανειολήπτης εκκινεί διαδικασίες ρύθμισης, κυρίως μέσα από τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών. Κατά την υποβολή της αίτησης στην πλατφόρμα της ΕΓΔΙΧ, ο οφειλέτης συναινεί ρητά στην *άρση του φορολογικού και τραπεζικού του απορρήτου. Μέσω της διαλειτουργικότητας των κρατικών και τραπεζικών συστημάτων, οι servicers αντλούν πλήρη και επικαιροποιημένη εικόνα για την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Αυτό είναι απαραίτητο προκειμένου να εφαρμοστούν οι αλγόριθμοι της πλατφόρμας, να αξιολογηθεί η πραγματική ικανότητα αποπληρωμής και να προταθεί μια βιώσιμη λύση αναδιάρθρωσης του Μη Εξυπηρετούμενου Ανοίγματος (ΜΕΑ).

2. Πρόσβαση στο πλαίσιο αναγκαστικής εκτέλεσης (χωρίς συναίνεση): Όταν ο οφειλέτης δεν συνεργάζεται και ο servicer διαθέτει εκτελεστό τίτλο (π.χ. διαταγή πληρωμής, τελεσίδικη δικαστική απόφαση), οι δυνατότητες ανεύρεσης περιουσιακών στοιχείων ακολουθούν τη νομική οδό. Για να παρακαμφθεί το φορολογικό απόρρητο της ΑΑΔΕ και να αποκαλυφθούν στοιχεία όπως τα ακριβή μισθώματα από ακίνητα ή συγκεκριμένοι τραπεζικοί λογαριασμοί μέσω του Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών, ο servicer συνήθως πρέπει να αιτηθεί εισαγγελική παραγγελία επικαλούμενος έννομο συμφέρον για την ικανοποίηση της απαίτησής του.

3. Άλλα δημόσια μητρώα: Αντί για την Εφορία, οι servicers κατά κανόνα αντλούν τα πρωτογενή δεδομένα για την ακίνητη περιουσία απευθείας από δημόσια μητρώα (Υποθηκοφυλακεία και Εθνικό Κτηματολόγιο). Εκεί έχουν νόμιμη πρόσβαση για έρευνα βαρών, προσημειώσεων και ιδιοκτησιών, πριν προχωρήσουν σε τυχόν μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης (κατασχέσεις, πλειστηριασμούς).

3. Ιστορικά δεδομένα μέσω επικαιροποίησης (KYC): Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την τιτλοποίηση ή πώληση χαρτοφυλακίων (π.χ. μέσω των διαδοχικών φάσεων του προγράμματος “Ηρακλής”), η μεταβιβάζουσα τράπεζα παραδίδει στον servicer τον φάκελο του πελάτη. Αυτός ο φάκελος περιέχει όποια φορολογικά στοιχεία (εκκαθαριστικά σημειώματα, Ε9) είχε προσκομίσει ο ίδιος ο δανειολήπτης στο παρελθόν στο πλαίσιο της υποχρεωτικής επικαιροποίησης στοιχείων (Know Your Customer). Τα στοιχεία αυτά αποτελούν στατικό ιστορικό αρχείο και όχι συνεχή σύνδεση με το Taxisnet

Sofokleousin.gr