Ρομποτική Αρθροπλαστική Ισχίου & Γόνατος

Του Δρ. Αναστάσιου Λιλικάκη, MD, MSc, Ορθοπαιδικού Χειρουργού, Πρόεδρου του Τμήματος Επανορθωτικής Χειρουργικής Ισχίου & Γόνατος της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ορθοπαιδικής & Τραυματολογίας https://hipkneesurgery.gr/

Η ολική αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος αποτελούν δύο από τις πιο επιτυχημένες ορθοπαιδικές επεμβάσεις εδώ και πάνω από εξήντα χρόνια. Στην ολική αρθροπλαστική, η χαλασμένη από την αρθρίτιδα άρθρωση αντικαθίσταται με τεχνητά εμφυτεύματα – προθέσεις, με στόχο την ανακούφιση από τον πόνο και την αποκατάσταση της λειτουργικότητας του ασθενούς. Η αρθροπλαστική αποτελεί τη χειρουργική επέμβαση εκλογής για την αντιμετώπιση της σοβαρής οστεοαρθρίτιδας όταν η συντηρητική θεραπεία αποτυγχάνει. Με την πάροδο των ετών και την εξέλιξη της τεχνολογίας έχουν αναπτυχθεί νέες, πιο εξελιγμένες τεχνικές, με τη ρομποτική αρθροπλαστική να βρίσκεται στην αιχμή της καινοτομίας. Η ρομποτική αρθροπλαστική βασίζεται στη χρήση εξειδικευμένων ρομποτικών συστημάτων, τα οποία επιτρέπουν την ακριβή τοποθέτηση των εμφυτευμάτων και τον άριστο χειρουργικό σχεδιασμό.

Ποιος πραγματοποιεί τη ρομποτική αρθροπλαστική;

Η ρομποτική αρθροπλαστική δεν είναι μια αυτοματοποιημένη διαδικασία. Με άλλα λόγια, ο ρόλος του ρομποτικού συστήματος δεν είναι να αντικαταστήσει το χειρουργό και να εκτελέσει την επέμβαση αυτόνομα. Αντιθέτως, λειτουργεί ως  ένα προηγμένο εργαλείο στα χέρια του χειρουργού. Κάθε ενέργεια πραγματοποιείται από τον ίδιο το χειρουργό, ο οποίος καθοδηγεί και καθοδηγείται από το  ρομποτικό βραχίονα. Υπάρχει δηλαδή μια αλληλεπίδραση μεταξύ ρομπότ και χειρουργού, με βάση τις πληροφορίες και τα στοιχεία που ανταλλάσσουν. Επομένως, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία της ρομποτικής αρθροπλαστικής είναι η εκπαίδευση και πιστοποίηση του χειρουργού και της ομάδας του, καθώς και η εμπειρία σε συμβατικές αρθροπλαστικές, για την προσαρμογή της στρατηγικής όπου χρειαστεί.

Ποιος μπορεί να υποβληθεί σε ρομποτική αρθροπλαστική;

Η ρομποτική αρθροπλαστική αποτελεί ουσιαστικά μία βελτίωση της κλασικής επέμβασης. Επιτυγχάνεται με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας και συνεπώς, οι ενδείξεις της είναι οι ίδιες με αυτές της συμβατικής ολικής αρθροπλαστικής:

• Οστεοαρθρίτιδα
• Ρευματοειδή αρθρίτιδα ή άλλες φλεγμονώδεις αρθροπάθειες
• Μετατραυματική αρθρίτιδα
• Άσηπτη νέκρωση
• Και όλες γενικά οι περιπτώσεις που απαιτούν ολική αρθροπλαστική.

Οι ασθενείς που πρέπει να υποβληθούν σε αρθροπλαστική συνήθως είναι κατάλληλοι υποψήφιοι και για ρομποτική αρθροπλαστική. Ωστόσο, η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τη συζήτηση με τον ορθοπαιδικό. Ενδείκνυται ιδιαίτερα σε:

• Δύσκολα περιστατικά  με προηγούμενα χειρουργεία στην περιοχή
• Ανατομικές ανωμαλίες
• Νεότερους ασθενείς με αυξημένη δραστηριότητα

Προετοιμασία πριν την επέμβαση

Η επιτυχία μιας ολικής αρθροπλαστικής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την προσεκτική προετοιμασία του χειρουργού πριν από την επέμβαση. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο στην περίπτωση της ρομποτικής αρθροπλαστικής. Η διαδικασία περιλαμβάνει διάφορα στάδια, με στόχο τη βέλτιστη χειρουργική ακρίβεια και εξατομίκευση της προσέγγισης στον ασθενή. Η προετοιμασία περιλαμβάνει κατ’ αρχή την κλινική εξέταση και την αξιολόγηση του ιατρικού ιστορικού του ασθενούς σε συνδυασμό με ακτινολογικό έλεγχο.  Στη συνέχεια μπορεί να χρειαστούν, ανάλογα με το ρομποτικό σύστημα που χρησιμοποιείται, εξειδικευμένες εξετάσεις, όπως αξονική ή μαγνητική  τομογραφία. Υπάρχουν ρομποτικά συστήματα που δε χρησιμοποιούν προεγχειρητικές απεικονιστικές εξετάσεις, αλλά δεδομένα πραγματικού χρόνου (real time data), δηλαδή δεδομένα που συλλέγονται διεγχειρητικά από το χειρουργό και επεξεργάζονται εκείνη τη στιγμή από το ρομποτικό σύστημα . Το τελευταίο στάδιο της προετοιμασίας είναι η ενημέρωση του ασθενούς για τη διαδικασία, τη μετεγχειρητική φροντίδα και την αποθεραπεία.

Διαδικασία ρομποτικής αρθροπλαστικής ισχίου & γόνατος

Η χειρουργική προσπέλαση στο δέρμα και τους επιφανειακούς ιστούς πραγματοποιείται συμβατικά από το χειρουργό, όπως σε κάθε άλλη περίπτωση. Στη συνέχεια τοποθετούνται ειδικές βελόνες για τη σηματοδότηση σταθερών οστικών ανατομικών στοιχείων, οι οποίες επικοινωνούν με το ρομποτικό σύστημα και μεταφέρουν  τις πληροφορίες της ανατομίας του συγκεκριμένου ασθενούς.  Ο χειρουργός χρησιμοποιεί ρομποτική υποβοήθηση (συνήθως με τη μορφή ενός ρομποτικού βραχίονα) για την αφαίρεση των φθαρμένων τμημάτων της άρθρωσης με ειδικά εργαλεία. Το ρομποτικό σύστημα προσφέρει σε πραγματικό χρόνο δεδομένα τόσο για την διεργασίες αυτές, όσο και στη συνέχεια για την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων. Έτσι, εξασφαλίζεται η μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια τόσο στην προετοιμασία των αρθρικών επιφανειών, όσο και στην τοποθέτηση των προθέσεων. Συνεπώς, με τη βοήθεια της τεχνολογίας μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα λάθους.

Ποιος είναι ο χρόνος αποκατάστασης μετά τη ρομποτική αρθροπλαστική;

Η ρομποτική τεχνική επιταχύνει την αποκατάσταση, μειώνοντας το χειρουργικό τραύμα και το μετεγχειρητικό πόνο. Οι ασθενείς κινητοποιούνται εντός λίγων ωρών και εξέρχονται εντός 1-2 ημερών. Πολύ σημαντικό μέρος της αποκατάστασης αποτελεί το εντατικό πρόγραμμα φυσικοθεραπείας που σχεδιάζεται από τον φυσιοθεραπευτή και τον ορθοπαιδικό.  Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται εντός 3-4 εβδομάδων. Η σύγχρονη ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου και γόνατος συνδυάζεται με τα πρωτόκολλα ταχείας αποθεραπείας (fast-track) και τις τεχνικές ελάχιστης παρέμβασης (MIS) που στοχεύουν στην άμεση κινητοποίηση και ταχύτερη ανάρρωση των ασθενών. Ο συνδυασμός ελάχιστα επεμβατικών χειρουργικών τεχνικών, βέλτιστης αναισθησίας και περι-επεμβατικής αναλγησίας μειώνει την απώλεια αίματος, το μετεγχειρητικό πόνο και τη διάρκεια νοσηλείας. Ως αποτέλεσμα, επιτυγχάνεται η ταχύτερη και αρτιότερη αποκατάσταση του ασθενούς, με το χρόνο νοσηλείας να μειώνεται.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής αρθροπλαστικής ισχίου & γόνατος;

Η ρομποτική αρθροπλαστική προσφέρει σειρά σημαντικών πλεονεκτημάτων, όπως:

• Μέγιστη ακρίβεια στην τοποθέτηση των προθέσεων
• Εξατομίκευση της τοποθέτησης της πρόθεσης στον ασθενή
• Μικρότερο χειρουργικό τραύμα και μειωμένη απώλεια αίματος
• Μειωμένο μετεγχειρητικός πόνος
• Ταχεία κινητοποίηση και βραχύτερη νοσηλεία
• Υψηλό ποσοστό ικανοποίησης και λειτουργικής αποκατάστασης
• Δυνατότητα αντιμετώπισης σύνθετων και δύσκολων περιστατικών

Συμπερασματικά, η ρομποτική τεχνολογία είναι ένα ακόμα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια του έμπειρου χειρουργού, το οποίο μπορεί να βελτιώσει ακόμα περισσότερο τα ήδη καλά αποτελέσματα δύο επιτυχημένων ορθοπαιδικών επεμβάσεων, όπως η  ολική αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος.