Πρώτες συστάσεις της Ε.Ε. για τη φθίνουσα εισοδηματική στήριξη και τα όρια εθνικού μέσου όρου ενίσχυσης

Η κατάργηση των δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης και η μετάβαση στο σύστημα της «φθίνουσας εισοδηματικής στήριξης» αναμένεται να απασχολήσει μεταξύ άλλων την πρώτη τηλεδιάσκεψη των διαχειριστικών αρχών και της γενικής γραμματείας του ΥΠΑΑΤ με τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που θα διεξαχθεί σήμερα Πέμπτη 5 Μαρτίου, με στόχο να γίνουν ειδικές συστάσεις καθοδήγησης για το σχέδιο της ΚΑΠ μετά το 2028.

Η επιτυχία του σχεδίου θα εξαρτηθεί από τη στόχευση των επιδοτήσεων ως εκ τούτου η Κομισιόν αναμένεται να επικοινωνήσει ειδικές συστάσεις για τη χώρα μας, οι οποίες θα βασιστούν και σε πρόσφατη έκθεση που αφορά τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. Σε ό,τι αφορά τη στόχευση των επιδοτήσεων, κύρια ζητήματα στα οποία θα πρέπει να βρει απαντήσεις η Ελλάδα είναι τα εξής:

-Πρώτον: Πού θα στοχεύσει τη «φθίνουσα εισοδηματική στήριξη», δηλαδή το νέο τσεκ που ενσωματώνει μαζί την αναδιανεμητική και το πριμ νεαρών αγροτών. Εδώ έχουν υπάρξει διάφορες «ιδέες» όπως η πριμοδότηση κυρίως των κατ’ επάγγελμα αγροτών.

-Δεύτερον: Πώς θα παραμείνει εντός των υποχρεωτικών ορίων εθνικού μέσου όρου επιδοτήσεων 13-24 ευρώ το στρέμμα όσον αφορά τη φθίνουσα εισοδηματική στήριξη. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η γενική γραμματεία δεν ανησυχεί για αυτό το θέμα, καθώς φαίνεται πως η Ελλάδα λίγο-πολύ ήδη τηρεί τα σχετικά όρια.

-Τρίτον: Πώς θα γίνει η κατανομή των κονδυλίων ανάμεσα στα νέα καθεστώτα που θα βασίζονται στην έκταση: Φθίνουσα στήριξη, συνδεδεμένες, εξισωτική

-Τέταρτον: Πώς θα γίνει η μετάβαση σε καθεστώς επιδοτήσεων χωρίς δικαιώματα (πλήρης κατάργηση δικαιωμάτων)

-Πέμπτον: Πώς θα οριστεί ο ενεργός αγρότης και με βάση ποια εισοδηματικά κριτήρια θα καθοριστεί.

Πληθαίνουν οι φωνές για μεταβατική ΚΑΠ

Εν τω μεταξύ, όπως αποτυπώνεται στο έγγραφο εργασίας του Συµβουλίου (WK 29/2026), που αφορά το νέο Κανονισµό για τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια (NRPP), πολλές χώρες επισηµαίνουν ότι, µε βάση το χρονοδιάγραµµα της Επιτροπής, τα νέα Εθνικά Σχέδια ενδέχεται να εγκριθούν στα µέσα του 2028. Αυτό δηµιουργεί σοβαρό κίνδυνο διακοπής ή καθυστέρησης στις άµεσες ενισχύσεις και στα µέτρα αγροτικής ανάπτυξης.

∆ύο είναι οι λύσεις που προτείνονται µε βάση το έγγραφο εργασίας του Συµβουλίου:

• Είτε, να εγκριθεί το πλαίσιο της ΚΑΠ νωρίτερα και ξεχωριστά από τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια (NRPP).
• Είτε να διατηρηθεί η σηµερινή δοµή της ΚΑΠ (µε τους δύο Πυλώνες) για το 2028.

Μαζικό αίτηµα για µεταβατικές ρυθµίσεις

Παράλληλα, τα κράτη ζητούν ισχυρό µεταβατικό καθεστώς: να παραµείνουν επιλέξιµες οι δαπάνες που συνδέονται µε δεσµεύσεις πριν από την 1η Ιανουαρίου 2028, να διασφαλιστεί η πληρωµή των ενισχύσεων του 2027 που καταβάλλονται το 2028 και να συνεχιστούν απρόσκοπτα πολυετείς υποχρεώσεις. Συγκεκριµένα, σχεδόν σε όλο το φάσµα των παρεµβάσεων εµφανίζεται αίτηµα για:

• Επιλεξιµότητα δαπανών που ξεκίνησαν πριν από την 1.1.2028.
• ∆υνατότητα µεταφοράς («carry-over») νοµικών δεσµεύσεων.
• ∆ιατήρηση της χρηµατοδότησης πολυετών υποχρεώσεων.
• Ρητή πρόβλεψη για έργα µε φάσεις (phasing).

«Οι δικαιούχοι αγρότες πρέπει να ενηµερωθούν νωρίτερα»

Χαρακτηριστικές είναι οι τοποθετήσεις Ουγγαρίας και Σουηδίας που αναφέρουν:

• «Το προσχέδιο δεν λαµβάνει υπόψη ότι η εφαρµογή των µέτρων βάσει έκτασης και ζώων πρέπει να ξεκινήσει από την 1η Ιανουαρίου 2028 προκειµένου να εξασφαλιστεί η συνέχεια. Αντίθετα, η Επιτροπή αναµένει ότι τα Σχέδια (σ.σ. NRPP) θα υιοθετηθούν προς τα µέσα του 2028, καθιστώντας εντελώς αδύνατη τη συνέχεια των άµεσων ενισχύσεων. Για το ζήτηµα αυτό, είναι ύψιστης σηµασίας να βρεθεί λύση κατά τις διαπραγµατεύσεις. [..] Πιθανές λύσεις θα µπορούσαν είτε να διατηρήσουν τη σηµερινή, ξεχωριστή δοµή δύο πυλώνων της ΚΑΠ είτε να επιτρέπεται µερική υιοθέτηση του Κεφαλαίου της ΚΑΠ».
• «Στην ΚΑΠ, ορισµένοι κανόνες, προϋποθέσεις και µέτρα στήριξης θα πρέπει να ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2028 (στήριξη βάσει έκτασης και ζώων), και οι δικαιούχοι πρέπει να ενηµερώνονται πολύ νωρίτερα πριν ανοίξει η περίοδος υποβολής αιτήσεων. Η Σουηδία αµφιβάλλει έντονα για το αν θα είναι δυνατόν να είναι έτοιµο ολόκληρο το σχέδιο NRP εγκαίρως για αυτά τα µέτρα στήριξης της ΚΑΠ. Πώς θα επιλυθεί αυτό πρέπει να διευκρινιστεί από νωρίς».

Πηγή: agronews.gr