«Πηγή έμπνευσης» η Ελλάδα του 13ωρου για τον Κυριάκο Μητσοτάκη
Τι θα απαντούσατε αν κάποιος σας έλεγε ότι οι εργασιακές συνθήκες στην Ελλάδα είναι παράδειγμα προς μίμηση για όλη την Ευρώπη; Πιθανόν να τον ρωτούσατε αν μιλάει για την ίδια χώρα που ζούμε κι εμείς ή για κάποιο παράλληλο σύμπαν. Κι όμως αυτό ισχυρίστηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης απευθυνόμενος στο ευρωπαϊκό ακροατήριο. Μιλώντας σε εκδήλωση στις Βρυξέλλες με θέμα «Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία της Ελλάδας: Ένα ευρωπαϊκό μοντέλο για τον κοινωνικό διάλογο», εξέφρασε την ελπίδα «η δική μας ιστορία να αποτελέσει έμπνευση για άλλες χώρες».
Προφανώς ο πρωθυπουργός δεν αναφερόταν στο γεγονός ότι η Ελλάδα έχει από τους χαμηλότερους πραγματικούς μισθούς στην Ευρώπη. Δεν αναφερόταν στις απλήρωτες υπερωρίες, που δουλεύει το 43%, ούτε στο ρεκόρ εργατικών ατυχημάτων και δυστυχημάτων, ούτε στο 13ωρο.
Το τελευταίο βέβαια το έχει αναφέρει ήδη ως πηγή έμπνευσης ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς, και ετοιμάζει κάτι παρόμοιο, σε πείσμα των συνδικάτων που το θεωρούν «εξoργιστικό».
Η αναμνηστική φωτογραφία απο την εκδήλωση στις Βρυξέλλες. Εκ δεξιών του πρωθυπουργού η Ευρωπαία Επίτροπος Απασχόλησης Roxana Mînzatu
Η Ελλάδα ως πηγή έμπνευσης
Την εκδήλωση στις Βρυξέλλες άνοιξε η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Επίτροπος για τα Κοινωνικά Δικαιώματα, τις Δεξιότητες, τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας και την Ετοιμότητα, Roxana Mînzatu, η οποία απέδωσε εύσημα στη χώρα μας για την υπογραφή της Κοινωνικής Συμφωνίας, τον περασμένο Νοέμβριο. Την χαρακτήρισε ως μια στιγμή «ανοικοδόμησης της εμπιστοσύνης η οποία ήταν αναγκαία, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για ολόκληρη την Ευρώπη η οποία αντιμετωπίζει έναν σημαντικό αριθμό προκλήσεων».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε με θετικές πινελιές το ελληνικό εργασιακό τοπίο. Αποκάλεσε «ορόσημο» την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία, η οποία επικυρώθηκε από τη Βουλή τον Φεβρουάριο του 2026, περίπου δύομιση μήνες αφού τη συνυπέγραψαν οι εργοδοτικοί φορείς με τη ΓΣΕΕ.
Την ίδια ΓΣΕΕ της οποίας ο σχεδόν ισόβιος πρόεδρος επανεξελέγη για την όγδοη κατά σειρά θητεία του, που έχει συμπληρώσει 20ετία. Το γεγονός ότι ελέγχεται από την Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος, για υπόθεση υπεξαίρεσης εκατομμυρίων ευρώ, που προορίζονταν για προγράμματα κατάρτισης, δεν ήταν ικανό να ανακόψει τη μακροχρόνια προεδρική του καριέρα.
Η Ελλάδα έχει τη χαμηλότερη κάλυψη εργαζομένων από ΣΣΕ, από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στο ΕCB Wage Tracker – πηγή: ΕΚΤ
Η Ελλάδα παραμένει ουραγός στις ΣΣΕ
Η Κοινωνική Συμφωνία δεν ήταν «πρωτοβουλία Μητσοτάκη», αλλά προϊόν των υποχρεωτικών δεσμεύσεων που επιβάλλει η κοινοτική οδηγία 2022/2041 για επαρκείς μισθούς και ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Η οδηγία, που ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο με τον ν.5163/2024, θέτει στόχο, μεταξύ άλλων, να ανέβει το ποσοστό κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές διαπραγματεύσεις και Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ), τουλάχιστον στο 80%.
Όπως είναι γνωστό, οι κλαδικές ΣΣΕ στην Ελλάδα βρίσκονταν σε εξευτελιστικά χαμηλά επίπεδα, αφού δεν κάλυπταν ούτε το 20% των μισθωτών. Η πρόσφατη υπογραφή ΣΣΕ στην εστίαση, μολονότι υπολείπεται των αναγκών των εργαζομένων, αναμένεται να ανεβάσει τα ποσοστά συνδικαλιστικής κάλυψης, αφού πρόκειται για έναν πολύ μαζικό χώρο, που απασχολεί ως και 500.000 άτομα – με εποχικές διακυμάνσεις.
Πάντως στο τελευταίο Παρατηρητήριο Μισθών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕCB Wage Tracker), που ενσωματώνει στοιχεία ως και τα τέλη Μαΐου, η Ελλάδα παραμένει ουραγός στις ΣΣΕ. Μόλις 22,5% των εργαζομένων καλύπτονται από εν ενεργεία συλλογικές συμβάσεις, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωζώνη είναι 44,8%.
Έναν αιώνα μετά την καθιέρωση του οκταώρου στην Ελλάδα – ύστερα από αιματηρούς αγώνες – το 13ωρο παρουσιάζεται ως «δικαίωμα του εργαζομένου».
Η Δεξιά ως εργατοπατέρας
Ο τελευταίος που δικαιούται να πανηγυρίζει για την έστω «κολοβή» επαναφορά των ΣΣΕ, είναι ο πρωθυπουργός. Επί των ημερών του ψηφίστηκαν νόμοι που συνέχισαν επάξια τη μνημονιακή εργασιακή απορρύθμιση και κανονικοποίησαν συνθήκες εξουθένωσης, όπως τα 6ήμερα, τα 7ήμερα και 13ωρα.
«Συνήθως είναι η Αριστερά που μιλά συνεχώς για τα δικαιώματα των εργαζομένων. Ωστόσο, ήταν μια κεντροδεξιά κυβέρνηση που κατάφερε να επιτύχει μια συμφωνία η οποία ωφελεί τόσο τους εργοδότες όσο και τους εργαζομένους — και κυρίως τους εργαζομένους», ανέφερε ο πρωθυπουργός.
Πάλι καλά που δεν αναφώνησε ότι κατήργησε την πάλη των τάξεων, στα χνάρια του αείμνηστου Κωνσταντίνου Λάσκαρη, υπουργού Εργασίας επί κυβέρνησης Καραμανλή, την πρώτη μεταπολιτευτική τετραετία.
Μισθοί και παραγωγικότητα
«Ακούγεται ίσως απλοϊκό, αλλά δεν υπάρχουν πολλές κυβερνήσεις στην Ευρώπη σήμερα που να το κάνουν αυτό. Είμαι περήφανος που, καθώς εισερχόμαστε στον τελευταίο χρόνο της θητείας μας, έχουμε υλοποιήσει τις δεσμεύσεις μας όσον αφορά τους μισθούς», είπε ο πρωθυπουργός ευλογώντας τα γένια του.
Πράγματι, δεν υπάρχουν πολλές κυβερνήσεις στην Ευρώπη που οι εργαζόμενοί τους δουλεύουν περισσότερες ώρες από όλους και ο μισθός τους τελειώνει στις 18 του μήνα. Ούτε υπάρχουν πολλές άλλες χώρες που καταγράφεται σχεδόν μέρα παρά μέρα κι ένα εργατικό ατύχημα – από αυτά που το υπουργείο Εργασίας κάνει ότι δεν βλέπει.
Όπως κάθε ηγέτης που σέβεται τον εαυτό του, αλλά πιθανόν υποτιμά τη νοημοσύνη μας, ο πρωθυπουργός έκλεισε με τα δύο κλασικά τροπάρια, για την παραγωγικότητα και την τεχνητή νοημοσύνη.
«Δεν μπορούμε να προσφέρουμε απλώς ελκυστικές ονομαστικές αυξήσεις μισθών, οι οποίες δεν υποστηρίζονται πραγματικά από την παραγωγικότητα. Η επόμενη πρόκληση, λοιπόν, θα είναι το πώς θα χρησιμοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη για να ενισχύσουμε την παραγωγικότητα του εργατικού μας δυναμικού», επισήμανε.
Η «βαριά βιομηχανία» του τουρισμού έχει τη χαμηλότερη παραγωγικότητα από όλους τους οικονομικούς κλάδους (πλην του πρωτογενούς τομέα) – πηγή: ΙΟΒΕ
Πού «ανοίγουν δουλειές» στην Ελλάδα
Αν ο πρωθυπουργός έριχνε μια ματιά στο τι είδους θέσεις εργασίας παράγει, ως επί το πλείστον, η ελληνική οικονομία επί κυβέρνησης ΝΔ, (και όχι μόνο) θα ήταν πιο συγκρατημένος.
Τα τελευταία στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ για τις ροές μισθωτής απασχόλησης είναι αποκαλυπτικά και δεν αφήνουν περιθώριο παρανόησης. Από τις 145.209 νέες θέσεις εργασίας –αφού ο Απρίλιος έχει παραδοσιακά θετικό ισοζύγιο εν όψει της τουριστικής σεζόν- οι 126.601, αφορούν εστίαση, λιανεμπόριο και τουριστικές υπηρεσίες, π.χ. «δραστηριότητες ενοικίασης και εκμίσθωσης» (κοινώς διαχειριστές airbnb).
Δηλαδή, οι 9 στις 10 νέες θέσεις εργασίας πρόερχονται από τους κλάδους με τη χαμηλότερη παραγωγικότητα – όπως αποτυπώνει και η νέα έρευνα του ΙΟΒΕ.
Για παράδειγμα, η παραγωγικότητα της εργασίας στα καταλύματα και την εστίαση –σε όρους Ακαθάριστης Προστιθέμενης Εργασίας ανά εργαζόμενο– είναι η δεύτερη χαμηλότερη στην Ελλάδα, μετά τον αγροτικό τομέα. Είναι επίσης η δεύτερη χαμηλότερη στην Ευρώπη, στο 48% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο η παραγωγικότητα της εργασίας βρίσκεται στην τελευταία θέση της ΕΕ.
Τα «τοπ» επαγγέλματα σε προσλήψεις τον Απρίλιο – πηγή: ΕΡΓΑΝΗ
Γκαρσόνια και καμαριέρες
Παρά τα πρωθυπουργικά ευχολόγια για την τεχνητή νοημοσύνη, που θα εκτοξεύσει την παραγωγικότητα (αφού πρώτα θα μας στραγγίξει από υδάτινους πόρους σε μια χώρα που ήδη πάσχει από λειψυδρία), η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: σερβιτόροι, μάγειροι, ψήστες, καμαριέρες, γκρουμ ξενοδοχείων, λαντζέρηδες, πωλητές και ταμίες σε καταστήματα, είναι τα «τοπ επαγγέλματα» σε προσλήψεις.
Με άλλα λόγια, η μεγάλη μάζα των νέων μισθωτών στην Ελλάδα, παραμένουν τα «γκαρσόνια της Ευρώπης». Ακόμα και αν έχουν πτυχία, δεξιότητες και γνώσεις, ξεθεώνονται σε εποχικές και κακοπληρωμένες δουλειές, με τους μισθούς να ανεβαίνουν μόνο αν δουλεύουν 7ημερα και 12ωρα, στα όρια της εξουθένωσης.
Δεν αρκεί να πασπαλίσεις τις επισφαλείς θέσεις εργασίας με λίγο chatGPT, καινοτομία και αριστεία, μέσω απευθείας ανάθεσεων. Αν δεν αλλάξει ριζικά το παραγωγικό υπόδειγμα, πάλι τα γκαρσόνια της Ευρώπης θα παραμείνουμε, έστω με μεταπτυχιακό. Στην καλύτερη περίπτωση, θα αναβαθμιστούμε σε πεδίο βολής φθηνό, για να ασκούνται βρίζοντας ισραηλινοί φαντάροι… μέχρι να μας ξανάρθουν ως τουρίστες.
Πηγή in.gr
