Οι επιπτώσεις της κακοκαιρίας στις καλλιέργειες της Μεσαράς

της Εύας Νιργιανάκη…

Ασυνήθιστα για την εποχή καιρικά φαινόμενα καταγράφηκαν το τελευταίο διάστημα στη Μεσαρά, επηρεάζοντας σημαντικά την πορεία των καλλιεργειών. Οι συνεχείς μεταβολές του καιρού, η έλλειψη ηλιοφάνειας, οι χαμηλές θερμοκρασίες αλλά και τα φαινόμενα σκόνης και ισχυρών ανέμων δημιούργησαν ένα δύσκολο περιβάλλον για τους παραγωγούς της περιοχής.

Όπως επισημαίνει ο γεωπόνος Γιώργος Χριστοφοράκης, τα φαινόμενα αυτά είχαν διαφορετικές επιπτώσεις ανάλογα με την καλλιέργεια.Οι καλλιέργειες που φαίνεται να επηρεάστηκαν περισσότερο είναι οι θερμοκηπιακές, δηλαδή κυρίως ντομάτα, αγγούρι, πιπεριά και μελιτζάνα, που αποτελούν βασικό πυλώνα της αγροτικής παραγωγής της Μεσαράς.

Σύμφωνα με τον κ. Χριστοφοράκη, οι έντονες μεταβολές της θερμοκρασίας μεταξύ ημέρας και νύχτας αλλά και η περιορισμένη ηλιοφάνεια προκάλεσαν σημαντικό στρες στα φυτά. Παράλληλα, το τελευταίο δίμηνο παρατηρήθηκαν αρκετά προβλήματα από ασθένειες, ενώ η διαδικασία της ωρίμανσης των καρπών επηρεάστηκε αισθητά.

Αποτέλεσμα ήταν η μειωμένη παραγωγή, γεγονός που εξηγεί και τις ιδιαίτερα υψηλές τιμές που καταγράφονται το τελευταίο διάστημα σε αρκετά κηπευτικά προϊόντα σε όλη την Κρήτη.Επιπλέον, αρκετές φυτεύσεις που πραγματοποιήθηκαν τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, κυρίως στην καλλιέργεια της ντομάτας, δεν πρόλαβαν να μπουν σε πλήρη παραγωγή πριν από το Πάσχα, γεγονός που είχε σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο για τους παραγωγούς.

Αντίθετα, τα φαινόμενα της σκόνης, του χαλαζιού και των ισχυρών ανέμων της τελευταίας εβδομάδας δεν προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές στις περισσότερες καλλιέργειες της περιοχής.

Όπως αναφέρει ο γεωπόνος, οι ζημιές περιορίστηκαν κυρίως σε μικρές υλικές φθορές σε θερμοκηπιακές εγκαταστάσεις, χωρίς να υπάρξουν σοβαρές απώλειες στην παραγωγή.

Σε ό,τι αφορά τους ελαιώνες, η εικόνα είναι μέχρι στιγμής αρκετά θετική. Η αφρικανική σκόνη που καταγράφηκε δεν επηρέασε ουσιαστικά την καλλιέργεια, καθώς τα δέντρα βρίσκονταν κυρίως στο στάδιο του λεγόμενου «κροκιάσματος», δηλαδή πριν από την πλήρη ανθοφορία.Εάν οι ίδιες συνθήκες είχαν εμφανιστεί σε περίοδο πλήρους άνθησης, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν προβλήματα στη γονιμοποίηση και τη μεταφορά της γύρης. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον κ. Χριστοφοράκη, η ελαιοκαλλιέργεια φαίνεται να έχει επηρεαστεί γενικότερα θετικά από την καλή κατανομή των βροχοπτώσεων κατά τη διάρκεια του χειμώνα και της φετινής άνοιξης.

Μεγαλύτερα προβλήματα καταγράφηκαν σε ορισμένες υπαίθριες καλλιέργειες. Οι ισχυροί άνεμοι προκάλεσαν σημαντικές ζημιές σε φυτεύσεις πατάτας, καταστρέφοντας φυτά σε αρκετές περιπτώσεις.Παράλληλα, προβλήματα εντοπίζονται και σε αμπελώνες, όπου σημειώθηκαν ζημιές σε βλαστούς και οφθαλμούς. Όπως τονίζει ο γεωπόνος, οι ζημιές αυτές ενδέχεται να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη μελλοντική παραγωγή των καλλιεργητών.

Σε αρκετές περιπτώσεις, ωστόσο, υπάρχουν καλλιεργητικές πρακτικές που μπορούν να περιορίσουν τις συνέπειες των φαινομένων. Ενδεικτικά, μετά από χαλάζι ή σπάσιμο βλαστών συνιστώνται ψεκασμοί με χαλκούχα σκευάσματα σε ελαιώνες και αμπελώνες, ώστε να προστατευτούν τα φυτά από μύκητες και βακτήρια.Στις θερμοκηπιακές καλλιέργειες, η σύγχρονη τεχνολογία προσφέρει σκευάσματα και τεχνικές που μπορούν να βοηθήσουν τα φυτά να ανακάμψουν αλλά και να προστατευθούν από ασθένειες που ευνοούνται από τις συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες.

Όπως επισημαίνει ο κ. Χριστοφοράκης, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται ολοένα και μεγαλύτερη συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων και έντονων μεταβολών του καιρού, κάτι που αυξάνει σημαντικά το στρες για τις καλλιέργειες.Για τον λόγο αυτό, οι παραγωγοί καλούνται να προσαρμόσουν σταδιακά τις καλλιεργητικές τους πρακτικές. Μεταξύ άλλων, μπορούν να επιλέγονται πιο ανθεκτικά υβρίδια φυτών, να εφαρμόζονται αραιότερες φυτεύσεις στα θερμοκήπια, ενώ σημαντική είναι και η σωστή διαχείριση της θρέψης και της άρδευσης.Στους ελαιώνες, προτείνεται προσαρμογή των κλαδεμάτων ώστε να μειώνεται η ξυλώδης επιφάνεια των δέντρων και να βελτιώνεται η αντοχή τους σε έντονα φαινόμενα όπως οι ισχυροί άνεμοι ή το χαλάζι.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η προστασία του εδάφους, με αποφυγή έντονων κατεργασιών που μπορούν να προκαλέσουν φαινόμενα διάβρωσης, καθώς και η εγκατάσταση πιο αποδοτικών δικτύων άρδευσης για καλύτερη διαχείριση των υδάτινων πόρων.