Η ΕΚΤ εξετάζει αύξηση των ελάχιστων άτοκων αποθεματικών των εμπορικών τραπεζών – Σε τι αποβλέπει - antilalospress.gr
Μοίρες
+19°C

Η ΕΚΤ εξετάζει αύξηση των ελάχιστων άτοκων αποθεματικών των εμπορικών τραπεζών – Σε τι αποβλέπει

18 Νοεμβρίου 2026 -

Την εβδομάδα που έρχεται, τα στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) θα συζητήσουν την αύξηση των απαιτήσεων για τα ελάχιστα –άτοκα- αποθεματικά των τραπεζών της ευρωζώνης, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters. Στόχος της κίνησης αυτής θα είναι να μειωθεί το κόστος των τόκων που καταβάλλει η ΕΚΤ και να αποσυρθεί μέρος της ρευστότητας από το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Στο Reuters μίλησαν τέσσερις πηγές. Σύμφωνα με αυτές, η αλλαγή προβλέπει την αύξηση του ποσοστού των διαθεσίμων που οφείλουν να διατηρούν οι εμπορικές τράπεζες στην ευρωζώνη σε μη τοκοφόρο λογαριασμό, από το 1% στο 2% των καταθέσεων και άλλων βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεών τους. Η συζήτηση θα γίνει στις  25 Νοεμβρίου και η απόφαση αναμένεται να ληφθεί στη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 17 Δεκεμβρίου.

Η ΕΚΤ «σώζει» τις κεντρικές τράπεζες

Σύμφωνα με τις πηγές, κύριος αντίκτυπος αυτής της κίνησης θα ήταν ο περιορισμός των ζημιών στις κεντρικές τράπεζες του ευρωσυστήματος. Όπως η γερμανική Bundesbank.

Οι κεντρικές τράπεζες, στο πλαίσιο των προγραμμάτων τόνωσης της ΕΚΤ τα προηγούμενα έτη, είχαν συσσωρεύσει μεγάλα χαρτοφυλάκια ομολόγων με χαμηλές ή αρνητικές αποδόσεις. Και πλέον έρχονται αντιμέτωπες με αυξανόμενο κόστος τόκων για τις τραπεζικές καταθέσεις.

Οι κεντρικές τράπεζες δεν λειτουργούν με σκοπό την κερδοφορία. Ωστόσο, οι ζημίες αποτελούν ευαίσθητο πολιτικό ζήτημα, καθώς εγείρουν ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία τους και τροφοδοτούν συζητήσεις για ενδεχόμενες ανακεφαλαιοποιήσεις με χρήματα των φορολογουμένων.

Εκπρόσωπος της ΕΚΤ αρνήθηκε να σχολιάσει το ρεπορτάζ του Reuters.

Για την εξοικονόμηση 4,4 δισ. ετησίως

Στην προσπάθειά της να περιορίσει τον πληθωρισμό, η ΕΚΤ προχωρά σε αυξήσεις των επιτοκίων. Αλλά η αύξηση των επιτοκίων αυξάνει το κόστος δανεισμού σε όλη την οικονομία και ταυτόχρονα διογκώνει το ποσό που καταβάλλει η ίδια στις τράπεζες ως τόκους για τα αποθεματικά που υπερβαίνουν το απαιτούμενο όριο.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters, η αύξηση του εν λόγω ποσοστού από το 1% στο 2% θα απέφερε στην ΕΚΤ και στις 21 εθνικές κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης εξοικονόμηση περίπου 4,4 δισ. ευρώ ετησίως, με βάση τα τρέχοντα επίπεδα επιτοκίων.

Και, δεδομένου ότι το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ αναμένεται να αυξηθεί από το τρέχον 2,5% σε επίπεδα μεταξύ 3% και 3,25% το 2027, η εξοικονόμηση αυτή θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Η κίνηση αυτή θα απορροφούσε επίσης μέρος της πλεονάζουσας ρευστότητας που δημιουργήθηκε από τα πολυετή μέτρα τόνωσης της ΕΚΤ. Έτσι, θα δώσει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ένα επιχείρημα νομισματικής πολιτικής —πέραν του οικονομικού οφέλους— για να δικαιολογήσουν την απόφαση.

Σύμφωνα με το Reuters, παρά τις αρχικές αντιρρήσεις, η πλειονότητα των διοικητών των κεντρικών τραπεζών τάσσεται πλέον υπέρ αυτής της κίνησης.

Στόχος, ο περιορισμός των ζημιών για τις κεντρικές τράπεζες

Οι εμπορικές τράπεζες δεν εισπράττουν επί του παρόντος τόκους για τα ελάχιστα αποθεματικά τους. Για τα υπόλοιπα κεφάλαια που διατηρούν στην κεντρική τράπεζα λαμβάνουν τόκους με βάση το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ.

Αυτό έχει αποτέλεσμα, το Ευρωσύστημα να καταβάλλει 52,2 δισ. ευρώ ετησίως σε τόκους για πλεονάζουσα ρευστότητα που υπερβαίνει ελαφρώς τα 2 τρισ. ευρώ.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ρευστότητας δημιουργήθηκε μέσω των προγραμμάτων αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ κατά την περίοδο 2015-2022. Τα προγράμματα αυτά διοχέτευσαν ρευστότητα στο τραπεζικό σύστημα, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής επιδίωκαν να αποτρέψουν τον αποπληθωρισμό και να τονώσουν την ανάπτυξη.

Δεδομένου ότι μεγάλο μέρος του χρέους που αγοράστηκε από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες χωρών με υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση απέφερε πολύ χαμηλές ή αρνητικές αποδόσεις, η άνοδος των βασικών επιτοκίων έχει οδηγήσει ορισμένες κεντρικές τράπεζες σε σημαντικές ζημίες, καθώς το κόστος χρηματοδότησής τους έχει αυξηθεί.

Πηγή: Reuters

Πηγή in.gr