Φεστιβάλ Κρήτης Περιφέρειας Κρήτης – Ο ΠΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΚΥΑΝΟΠΩΓΩΝΑ του Béla Bartók στο Μουσείο Μεσαράς

Ο Πύργος του Κυανοπώγωνα του Béla Bartók, ένα από τα κορυφαία έργα του λυρικού θεάτρου του 20ού αιώνα, παρουσιάζεται σε διασκευή για πιάνο. Η επιλογή αυτή δημιουργεί ένα λιτό, εσωτερικό ηχητικό τοπίο, που φωτίζει με ιδιαίτερη καθαρότητα τον ψυχολογικό κόσμο των δύο ηρώων και αναδεικνύει τη βαθιά συμβολική διάσταση του έργου.

Στην καρδιά της όπερας βρίσκεται η Ιουδήθ η οποία ζητά να γνωρίσει τον άνθρωπο που επέλεξε σε όλο του το βάθος. Ο πύργος γίνεται ο εσωτερικός κόσμος του Κυανοπώγωνα. Με κάθε πόρτα που ανοίγει, η Ιουδήθ προχωρά από όσα βρίσκονται πιο κοντά στην επιφάνεια προς όσα είναι βαθύτερα κρυμμένα μέσα του, μέχρι να φτάσει στον πιο προσωπικό και απόκρυφο πυρήνα της ύπαρξής του. Έτσι, το έργο μπορεί να ιδωθεί ως μια ποιητική αλληγορία για τη δύναμη της γυναικείας παρουσίας να φωτίζει και να οδηγεί στην αυτογνωσία: δεν είναι τελικά ο Κυανοπώγων που ξεναγεί την Ιουδήθ στον πύργο του, αλλά εκείνη που τον συνοδεύει στο δυσκολότερο ταξίδι- στην αποκάλυψη της δικής του αλήθειας.

Στο τέλος, ο Κυανοπώγων μένει μόνος. Μια υπενθύμιση της βαθιάς μοναχικότητας της ανθρώπινης ύπαρξης: όσο κι αν οι ζωές μας συναντιούνται, ο καθένας καλείται τελικά να διανύσει μόνος την ύστατη διαδρομή του. Κανείς, ωστόσο, δεν φτάνει σε αυτήν αμετάβλητος. Ο Κυανοπώγων φέρει μέσα του τα πρόσωπα που άφησαν το αποτύπωμά τους στη ζωή του. Οι γυναίκες που προηγήθηκαν δεν είναι απλώς μορφές ενός σκοτεινού παρελθόντος, αλλά ζωντανά ίχνη όσων έζησε και αγάπησε. Και η Ιουδήθ παίρνει πλέον τη θέση της ανάμεσά τους, μένοντας για πάντα στην ψυχή του.

Συντελεστές/συντελέστριες:
Μουσική: Béla Bartók
Λιμπρέτο: Béla Balázs
Σκηνοθεσία / Σχεδιασμός σκηνικού χώρου και φωτισμών: Μάνος Χριστοφακάκης
Μετάφραση / Υπέρτιτλοι: Ζωή Καραμπέκιου
Φωτιστική Επιμέλεια / Ψηφιακός σχεδιασμός: Κίμωνας Κίτρινος
Τεχνική υποστήριξη: Δημήτρης Χατζάκης
Κατασκευές: Χρήστος Κουζούλογλου
Παραγωγή: Λυρικό Θέατρο Κρήτης
Υποστήριξη Παραγωγής: Αμήτωρ

Διοργάνωση: Περιφέρεια Κρήτης – Αυτοτελές Γραφείο Ισότητας Περιφέρειας Κρήτης
Με την υποστηριξη του Δήμου Γόρτυνας

Μάνος Χριστοφακάκης

\

Mélisande Sinsoulier

Mária Temesi

Επί σκηνής:
Κυανοπώγων: Μάνος Χριστοφακάκης
Ιουδήθ: Mária Temesi
Πιάνο: Mélisande Sinsoulier
Οι γυναίκες του παρελθόντος: Εμμανουέλα Καρτσάκη, Μαριλένα Ρουκουνάκη, Γωγώ Χαλκιαδάκη

Οι ερμηνευτές

Τον ρόλο της Ιουδήθ ερμηνεύει η διακεκριμένη Ουγγαρέζα υψίφωνος Prof. Dr. Mária Temesi, η οποία έρχεται από την Ουγγαρία ειδικά για την παρουσίαση της παραγωγής στην Κρήτη. Βραβευμένη με τα Liszt Prize και Bartók–Pásztory Prize, έχει διαγράψει σημαντική διεθνή σταδιοδρομία, με εμφανίσεις σε κορυφαίες ευρωπαϊκές σκηνές, μεταξύ των οποίων η Semperoper Dresden, η Staatsoper Berlin, η Staatsoper Hamburg, η Opernhaus Zürich και το Teatro La Fenice. Στην Ελλάδα έχει εμφανιστεί στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού ως Elsa στον Lohengrin του Wagner. Παράλληλα, έχει αναπτύξει σημαντική ακαδημαϊκή και διδακτική δραστηριότητα, έχοντας διατελέσει επικεφαλής του Τμήματος Φωνητικών και Οπερατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Szeged και Φωνητική Εκπαιδεύτρια της Ουγγρικής Κρατικής Όπερας. Είναι ιδρύτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Διαγωνισμού Τραγουδιού Simándy József, ενώ από το 2018 είναι μέλος της Ουγγρικής Ακαδημίας Τεχνών.

Τον Κυανοπώγωνα ερμηνεύει ο βαθύφωνος Μάνος Χριστοφακάκης, με καταγωγή από τη Μεσαρά, Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Λυρικού Θεάτρου Κρήτης. Σπούδασε μονωδία με τον Ζάχο Τερζάκη και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη φωνητική ερμηνεία στο Πανεπιστήμιο Josip Juraj Strossmayer του Osijek της Κροατίας, με καθηγητή τον Prof. Berislav Jerković. Είναι υποψήφιος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Έχει διακριθεί σε διεθνείς διαγωνισμούς και έχει ερμηνεύσει ρόλους όπως Sarastro, Angelotti, Monterone, Escamillo, Figaro, Don Giovanni, Guglielmo και Leporello και έχει εμφανιστεί σε παραγωγές στην Ελλάδα, τη Γερμανία, την Αυστρία, την Κροατία, τη Σερβία και την Ουγγαρία. Στην παρούσα παραγωγή υπογράφει επίσης τη σκηνοθεσία.

Στο πιάνο βρίσκεται η Γαλλίδα πιανίστα Mélisande Sinsoulier, με διεθνή καλλιτεχνική δραστηριότητα ως σολίστ, πιανίστα μουσικής δωματίου και συνεργάτιδα λυρικών τραγουδιστών. Έχει πραγματοποιήσει σπουδές στη Γαλλία, το Βέλγιο και τον Καναδά, έχει διακριθεί σε διεθνείς διαγωνισμούς και έχει εμφανιστεί σε συναυλίες και φεστιβάλ στην Ευρώπη και τον Καναδά. Διατηρεί πολυετή καλλιτεχνική συνεργασία με το Λυρικό Θέατρο Κρήτης, ενώ τον Μάρτιο του 2026 συνέπραξε με τον Μάνο Χριστοφακάκη στην παρουσίαση του κύκλου τραγουδιών Winterreise του Franz Schubert.