Διεθνές Απολυτήριο, οικονομικός εγγραμματισμός και Ηθική από φέτος στα σχολεία – Όλες οι αλλαγές που εφαρμόζονται

Το πρώτο κουδούνι της χρονιάς ήχησε το πρωί της Παρασκευής (11.9), τα βιβλία μπήκαν στις σχολικές τσάντες και από τη Δευτέρα «κάθε κατεργάρης στον πάγκο του». Η νέα σχολική χρονιά βρίσκει 69.895 πρωτάκια στις αίθουσες των Δημοτικών Σχολείων της χώρας, ενώ εφαρμόζονται μία σειρά από αλλαγές στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, με κυριότερη εκείνη της εισαγωγής του Διεθνούς Απολυτηρίου (ΙΒ) σε 11 δημόσια σχολεία της Επικράτειας.

Τα σχολεία άνοιξαν με επιπλέον 5.259 νέους εκπαιδευτικούς Γενικής Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής, καθώς και μέλη Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού. Την ίδια ώρα, έχει ολοκληρωθεί η α’ φάση πρόσληψης αναπληρωτών και περί τα τέλη Σεπτεμβρίου αναμένεται να ανοίξει και πάλι η πλατφόρμα για την κάλυψη των κενών. Φέτος, ωστόσο, κανένα παιδάκι ή εκπαιδευτικός δεν πέρασε την είσοδο 75 σχολείων (32 Δημοτικών και 43 Νηπιαγωγείων) που έκλεισαν λόγω έλλειψης μαθητών. Παράλληλα, περίπου 669 σχολικές μονάδες ανανεώθηκαν και συντηρήθηκαν μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου» που συνεχίστηκε φέτος για δεύτερη χρονιά.

Ας δούμε αναλυτικά τις αλλαγές που συναντάμε στα σχολεία από αυτή τη χρονιά:

Διεθνές Απολυτήριο (IB) για πρώτη φορά σε δημόσια σχολεία

11 δημόσια σχολεία θα λειτουργήσουν από φέτος με το πρόγραμμα του Διεθνούς Απολυτηρίου. Τα σχολεία που το προσφέρουν για πρώτη φορά είναι τα Πρότυπα ΓΕΛ Αναβρύτων, Αγ. Αναργύρων, Βαρβακείου, Ιωνιδείου, Ηρακλείου Κρήτης και το 1ο Πρότυπο Θεσσαλονίκης, καθώς επίσης και το Πειραματικό ΓΕΛ Πανεπιστημίου Μακεδονίας, τα Μουσικά σχολεία Αθήνας, Παλλήνης, Βόλου και το Καλλιτεχνικό Σχολείο Γέρακα.

Το πρόγραμμα για το Δίπλωμα Διεθνούς Απολυτηρίου (International Baccalaureate Diploma Programme – IB DP), διδάσκεται στην αγγλική γλώσσα (εκτός από το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, και το μάθημα της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας). Πρόκειται για ένα διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τελικές εξετάσεις, το οποίο πραγματοποιείται στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου και έχει ως στόχο να ενισχύσει τις ευκαιρίες μάθησης για τους μαθητές και τις μαθήτριες, εστιάζοντας στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης, ερευνητικών δεξιοτήτων, αναστοχασμού και επικοινωνίας σε διεθνές περιβάλλον. Το πρόγραμμα παρέχει στους/στις μαθητές/τριες εργαλεία για να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της σύγχρονης πραγματικότητας. Με την επιτυχή ολοκλήρωσή του οι μαθητές/τριες αποκτούν το Δίπλωμα του ΙΒ, το οποίο είναι ισότιμο με το ελληνικό Απολυτήριο.

Οι μαθητές/τριες του IB DP επιλέγουν ένα μάθημα από κάθε μία από τις ακόλουθες έξι θεματικές ομάδες:

Α) Γλώσσα και λογοτεχνία (Studies in Language and Literature),

Β) Δεύτερη ξένη γλώσσα (Language Acquisition),

Γ) Άτομα και κοινωνίες (Individuals and Societies),

Δ) Επιστήμες (Sciences),

Ε) Μαθηματικά (Mathematics),

ΣΤ) Τέχνες (the Arts) (ή ένα επιπλέον μάθημα από τις ομάδες A-E).

Οι μαθητές/τριες εξετάζονται γραπτώς στο τέλος του προγράμματος και βαθμολογούνται από εξωτερικούς αξιολογητές/τριες του ΙΒ. Επιπλέον, ολοκληρώνουν εργασίες αξιολόγησης στο σχολείο, οι οποίες είτε αρχικά βαθμολογούνται από τους/τις εκπαιδευτικούς και στη συνέχεια ελέγχονται από εξωτερικούς/ές αξιολογητές/τριες είτε αποστέλλονται απευθείας σε εξωτερικούς/ές αξιολογητές/τριες.

Επέκταση του Ψηφιακού Φροντιστηρίου

Το Ψηφιακό Φροντιστήριο συνεχίζει για τρίτη χρονιά τη λειτουργία του, προσθέτοντας «ζωντανά» μαθήματα στην Α’ και στη Β’ λυκείου, εκτός από τη Γ’ που ήταν διαθέσιμα έως πέρυσι.

«Φέτος, βάζουμε και ψηφιακό βοηθό στο Ψηφιακό Φροντιστήριο. Πρώτα από όλα έχουμε μια προσφορά της Microsoft και θα μας βοηθάει ψηφιακός βοηθός στα ειδικά μαθήματα των ξένων γλωσσών στη Γ’ Λυκείου. Άρα, εκεί που παρακολουθείς το μάθημα live μπορείς να κάνεις και ερωτήσεις, να κάνεις test, να κάνεις επιπλέον δηλαδή προετοιμασία» δήλωσε πρόσφατα η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, τονίζοντας ότι το Ψηφιακό Φροντιστήριο είναι δωρεάν για όλους τους μαθητές και δεν αποτελεί μόνο ένα επιπλέον πεδίο προετοιμασίας για τις Πανελλήνιες, αλλά και έναν βοηθό στην καθημερινή πορεία και πρόοδο των μαθητών.

Επίσημη πρώτη για το μάθημα της «Ηθικής» – Ποιους μαθητές αφορά

Το μάθημα «Ηθική» εισάγεται από φέτος στα σχολεία και εκτιμάται ότι κάθε χρόνο θα διδάσκεται σε περίπου 10.000 μαθητές, οι οποίοι απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά. Διδάσκεται στις τάξεις από τη Γ΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Λυκείου όλων των τύπων σχολείων.

Σύμφωνα με την απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, ορίζεται ότι «ετερόδοξοι/ες, αλλόθρησκοι/ες ή άθεοι/ες μαθητές/τριες, που δεν ασπάζονται τη διδασκαλία της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας, έχουν δικαίωμα πλήρους απαλλαγής από το μάθημα των Θρησκευτικών με την υποβολή σχετικής δήλωσης, η οποία θα μπορούσε να γίνει με μόνη την επίκληση λόγων θρησκευτικής συνείδησης, η δε Πολιτεία οφείλει, εφόσον συγκεντρώνεται ικανός αριθμός μαθητών/τριών που απαλλάσσονται, να προβλέψει τη διδασκαλία ισότιμου μαθήματος».

Όπως αναφέρει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, «ο γενικός σκοπός του μαθήματος “Ηθική” είναι η ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού ως υπεύθυνου, ενεργού, δημοκρατικού πολίτη που σέβεται τον εαυτό του, τους άλλους και το περιβάλλον του. Το μάθημα καλλιεργεί την ικανότητα για κριτική σκέψη, αναστοχασμό, επιχειρηματολογία, διάλογο και ενσυναίσθηση και αποβλέπει στη συνειδητοποίηση της σημασίας θεμελιωδών αξιών, όπως του σεβασμού του άλλου, της δικαιοσύνης, της αίσθησης ευθύνης και της αλληλεγγύης».

Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας στη Γ’ Γυμνασίου – Πώς λειτουργεί το e-ΚΠΓ

Για πρώτη φορά, από το τρέχον σχολικό έτος 2026-2027, οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ΄ Γυμνασίου θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν δωρεάν σε ηλεκτρονικές εξετάσεις για την απόκτηση του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας (e-ΚΠΓ) σε μία από τις τέσσερις ξένες γλώσσες που διδάσκονται στο σχολείο: Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά και Ιταλικά.

Οι εξετάσεις θα πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή σε ειδικά Κέντρα Ηλεκτρονικών Εξετάσεων, με ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας, το οποίο θα εκδίδει το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας στα έξι επίπεδα του Κοινού Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αναφοράς για τις Γλώσσες.

Το νέο σύστημα θα αξιοποιεί σύγχρονα εργαλεία αξιολόγησης, μεταξύ των οποίων το Προσαρμοστικό Ηλεκτρονικό Τεστ, το οποίο προσαρμόζει σταδιακά το επίπεδο δυσκολίας των ερωτημάτων στις επιδόσεις του εξεταζομένου, επιτρέποντας ακριβέστερη και περισσότερο εξατομικευμένη αποτίμηση των γλωσσικών του δεξιοτήτων. Για την ανάπτυξη και υλοποίηση του έργου συνεργάζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ».

Το σύστημα αξιολόγησης έχει σχεδιαστεί σε αντιστοίχιση με το Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για τις Γλώσσες και με το Ενιαίο Πρόγραμμα Σπουδών για τις Ξένες Γλώσσες, ώστε οι εξετάσεις να συνδέονται άμεσα με όσα διδάσκονται οι μαθητές στο σχολείο και να ανταποκρίνονται στις γνώσεις και στις πραγματικές τους εμπειρίες.

Η εφαρμογή του νέου συστήματος θα γίνει σταδιακά, ώστε να διασφαλιστούν η αξιοπιστία και η ομαλή λειτουργία του. Στα τέλη του 2026 θα πραγματοποιηθεί η πρώτη πιλοτική εφαρμογή σε περιορισμένο αριθμό Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και μαθητών. Το 2027 προβλέπεται η γενικευμένη εφαρμογή, με σταδιακή πλήρη ανάπτυξη σε εθνική κλίμακα έως το 2030.

FinStart: Το πρόγραμμα οικονομικού εγγραμματισμού για 40.000 μαθητές

Το πρόγραμμα οικονομικού εγγραμματισμού, FinStart, απευθύνεται σε 40.000 μαθητές και μαθήτριες της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Η σταδιακή εισαγωγή του στα σχολεία από τη νέα σχολική χρονιά αποσκοπεί στην παροχή βασικών και πρακτικών γνώσεων, ώστε τα παιδιά να κατανοούν καλύτερα τις συνθήκες της αγοράς και του οικονομικού περιβάλλοντος που τα περιβάλλει. Στόχος είναι η καλλιέργεια δεξιοτήτων για τη σωστή διαχείριση των χρημάτων και τη λήψη υπεύθυνων αποφάσεων από νεαρή ηλικία. Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον τομέα της ψηφιακής οικονομίας, εκπαιδεύοντας τους μαθητές να αναγνωρίζουν τους κινδύνους, τις απάτες και τις παγίδες που συναντώνται όλο και συχνότερα στο διαδικτυακό περιβάλλον.

Η βασική φιλοσοφία του FinStart είναι ότι η οικονομική παιδεία δεν αποτελεί εξειδικευμένη γνώση, αλλά μια δεξιότητα που αφορά όλους τους πολίτες από μικρή ηλικία. Μέσα από το πρόγραμμα οι μαθητές θα μάθουν: να κατανοούν βασικές οικονομικές και χρηματοοικονομικές έννοιες, να διαχειρίζονται υπεύθυνα τα χρήματα και τους προσωπικούς τους πόρους, να οργανώνουν έναν προσωπικό ή οικογενειακό προϋπολογισμό, να αξιολογούν διαφορετικές οικονομικές επιλογές, να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις στην καθημερινότητά τους, να αναγνωρίζουν τους κινδύνους των ψηφιακών συναλλαγών, των οικονομικών απατών, της υπερχρέωσης και της παραπλανητικής διαφήμισης.

Αλλαγές στο πλαίσιο των σχολικών εκδρομών

Ένα νέο, ενιαίο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές και τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση θεσπίζει το Υπουργείο Παιδείας από τη νέα σχολική χρονιά. Ορίζεται πλέον ότι οι εκδρομές και οι εκπαιδευτικές μετακινήσεις συνδέονται ουσιαστικότερα με τα Προγράμματα Σπουδών και με συγκεκριμένους μαθησιακούς στόχους, ώστε οι μαθητές να εμπλουτίζουν τη γνώση που αποκτούν στην τάξη μέσα από εμπειρίες, δράσεις και άμεση επαφή με τον κόσμο γύρω τους. Το νέο πλαίσιο συνδυάζει τις περισσότερες εκπαιδευτικές δυνατότητες με σαφέστερους και αυστηρότερους κανόνες ασφάλειας.

Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση προβλέπεται ότι ο συνολικός αριθμός των εκδρομών δεν μπορεί να είναι μικρότερος από έξι (6) ανά τμήμα και ανά σχολικό έτος.  Ο Σύλλογος Διδασκόντων μπορεί να αποφασίζει την αύξηση του αριθμού των συνοδών εκπαιδευτικών, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο για την ασφαλή μετακίνηση και εποπτεία των μαθητών.

Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση οι εκδρομές συνδέονται και με εκπαιδευτικές δράσεις ενεργού πολίτη. Στο πλαίσιο μιας εκπαιδευτικής μετακίνησης μπορούν, μεταξύ άλλων, να πραγματοποιούνται δράσεις παροχής βοήθειας σε έκτακτες καταστάσεις, φιλανθρωπικού χαρακτήρα και αλληλεγγύης, ανάπλασης χώρων, καθώς και καθαρισμού και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.

Το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό συμμετοχής μαθητών για την πραγματοποίηση εκδρομής μειώνεται από το 70% στο 50%. Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται, μεταξύ άλλων, ότι τόσο ο ιδιοκτήτης όσο και το προσωπικό του τουριστικού γραφείου που πρόκειται να συνοδεύσει τους μαθητές οφείλουν να υποβάλλουν απόσπασμα ποινικού μητρώου. Παράλληλα, ρυθμίζεται ρητά το ζήτημα της χρήσης κινητών τηλεφώνων και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών κατά τη διάρκεια των εκδρομών. Σε περίπτωση που μαθητής φωτογραφίζει, βιντεοσκοπεί ή μαγνητοφωνεί άλλους συμμετέχοντες μαθητές χωρίς τη συναίνεσή τους, προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία απενεργοποίησης και φύλαξης της συσκευής. Η συσκευή παραδίδεται στον γονέα ή κηδεμόνα μετά το πέρας της εκδρομής. Μάλιστα, με στόχο να περιοριστεί το οικονομικό βάρος για τις οικογένειες, εισάγεται η δυνατότητα σύμπραξης σχολικών μονάδων για την από κοινού πραγματοποίηση εκδρομών, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Η δυνατότητα αυτή επιτρέπει στα σχολεία να οργανώνουν από κοινού εκπαιδευτικές μετακινήσεις, να αξιοποιούν αποτελεσματικότερα τους διαθέσιμους πόρους και να δημιουργούν τις προϋποθέσεις για χαμηλότερο κόστος συμμετοχής για τους μαθητές και τις οικογένειές τους.

Τι αλλάζει μέσα στη χρονιά στα σχολεία και το 2027

• Στα σχολεία αναμένεται να διατεθούν 6.479 απινιδωτές με αντίστοιχη πρόνοια για πρόγραμμα εκμάθησης πρώτων βοηθειών, αλλά και αθλητικός εξοπλισμός σε 4.550 σχολεία.
• Μέσα στη χρονιά θα τοποθετηθούν ατομικά lockers στα Δημοτικά Σχολεία, ώστε οι μαθητές να αφήνουν με ασφάλεια βιβλία και σχολικό υλικό και να μειώνεται το καθημερινό βάρος της σχολικής τσάντας.
• Τα σχολεία θα διαθέτουν 44.164 διαδραστικά συστήματα μέχρι το τέλος του σχολικού έτους καθώς μέσα στο καλοκαίρι παραδόθηκαν 2.900 νέοι διαδραστικοί πίνακες και ακολουθούν 5.000 νέα συστήματα, ενώ έχουν παραδοθεί 117.121 σετ ρομποτικής.
• 600 εργαστήρια φυσικών επιστημών Γυμνασίου θα εξοπλιστούν με νέο υλικό ενώ μέσα στο σχολικό έτος θα σταλούν νέα μουσικά όργανα στα μουσικά σχολεία μετά από 17 χρόνια αλλά και νέος εξοπλισμός στα καλλιτεχνικά σχολεία της Ελλάδας.
• Δρομολογείται η προμήθεια 718 σχολικών λεωφορείων για μαθητές με αναπηρία μέσω του κοινωνικού κλιματικού ταμείου με τον διαγωνισμό να τρέχει μέσα στη χρονιά.
• Το Πολλαπλό Βιβλίο θα εφαρμοστεί το Σεπτέμβριο του 2027.
• Τα Κέντρα Καινοτομίας αυξάνονται από 13 σε 18, διευρύνοντας την πρόσβαση στη ρομποτική, τον προγραμματισμό και τα ψηφιακά εργαλεία.

Τέλος, μέσα στη σχολική χρονιά 2026-27 θα τεθούν σε εφαρμογή 51 νέα και επικαιροποιημένα προγράμματα σπουδών.