Ακαδημαϊκοί μιλούν στο ΕΡΤnews Radio 105,8 για την επίδραση της εξέγερσης του Πολυτεχνείου στη σύγχρονη κοινωνία
Με αφορμή τη συμπλήρωση 53 ετών από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, δύο ακαδημαϊκοί αναλύουν στο ERTnews Radio τις ιστορικές, πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις των γεγονότων του Νοεμβρίου του 1973.
Ειδικότερα, καλεσμένος στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τη Μαρία Γεωργίου, ήταν ο Διευθυντής του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Νεότερου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών, Σωτήρης Ριζάς, ο οποίος μεταξύ άλλων, χαρακτήρισε το Πολυτεχνείο ως ένα από τα ιστορικά κεκτημένα της Μεταπολίτευσης.
«Είναι ένα από τα ιστορικά κεκτημένα της Μεταπολίτευσης. Υπήρχε από τη μια πλευρά το θεσμικό μέρος, η ελεύθερη δραστηριότητα των κομμάτων, η διενέργεια των εκλογών, το δημοψήφισμα, το Σύνταγμα, η αποκατάσταση γενικά των πολιτικών ελευθεριών. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν μνήμες πλέον αντίστασης. Είναι γεγονός ότι για πολλά χρόνια ο κατασταλτικός μηχανισμός του στρατιωτικού καθεστώτος ήταν πολύ αποτελεσματικός. Εξαρθρώθηκαν αντιστασιακές οργανώσεις, φυλακίστηκαν στελέχη και μέλη τους (…) Οι διαθέσεις των Ελλήνων είναι άλλες και φαίνεται πολύ καθαρά μόλις αποπειράται το στρατιωτικό καθεστώς να οργανώσει μια πολιτικοποίηση, ένα άνοιγμα, το οποίο βεβαίως είναι εντελώς ελεγχόμενο και από την προσπάθεια αυτή προκύπτει ότι αμέσως υφίσταται μια πολύ έντονη αντίδραση. Όπως και σε άλλες χώρες και σε άλλες περιπτώσεις, οι νεότερες ηλικίες ή οι φοιτητές παίζουν έναν ρόλο πρωτοπορίας. Είναι κάτι εκτός κομματικών μηχανισμών. Δεν είναι κάτι ελεγχόμενο. Το καταλαβαίνουν όλοι εκείνη την εποχή και μπορεί κανείς να το δει και στις δηλώσεις παλαιών και έμπειρων πολιτικών, όπως ήταν ο Κανελλόπουλος, ο Μαύρος, οι οποίοι συμπαραστάθηκαν έχοντας πλήρη επίγνωση ότι εδώ δεν υπάρχει κάποιο είδος ελέγχου ή κάποιου είδους καθοδήγησης. (…) Είναι ένα βαθύτατα ηθικό μήνυμα ότι παίρνεις τη μοίρα σου στα χέρια σου».
Από την πλευρά του, ο Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και συγγραφέας, Νικόλας Σεβαστάκης, προσέγγισε το Πολυτεχνείο μέσα από τη μακρά διαδρομή των 53 ετών που ακολούθησαν, εστιάζοντας στον μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας και της συλλογικής συνείδησης.
Όπως είπε στην εκπομπή «Ναι μεν, Αλλά…» με τις Ευαγγελία Μπαλτατζή και Μαρία Νταλιάνη, «είναι μια μεγάλη διαδρομή, έχουν περάσει 53 χρόνια και συζητάμε για αυτά τα θέματα από τη δεκαετία του ’80. Την πορεία, την αλλαγή του ηθικού κώδικα στην ελληνική κοινωνία, το πώς βγήκαν κάποιες άλλες εξελίξεις από την πρόθεση την αρχική που δεν ήταν ενιαία, δεν υπήρχε μία ενιαία βούληση. Υπήρχε απλώς ένα αντιφασιστικό, αντιδικτατορικό φρόνημα που πήρε πολλές μορφές, που είχε όμως περιεχόμενο, το οποίο στις μετέπειτα δεκαετίες, για πολλούς και διάφορους λόγους, δεν μπορούσε να ενσαρκωθεί. Υπήρχε ένα κομμάτι που δικαιώθηκε, που εκπληρώθηκε και ένα κομμάτι που δεν εκπληρώθηκε, που έμεινε κατά κάποιο τρόπο μετέωρο και πάνω σε αυτή την εξέλιξη συζητάμε και βέβαια στο πως μια στιγμή συλλογικής έγερσης, η οποία βέβαια αφορούσε κάποιες χιλιάδες ανθρώπους μέσα στα εκατομμύρια, που κατά κάποιο τρόπο αυτοί εξέφρασαν κι ενσάρκωσαν μια δυναμική των πραγμάτων. (…) Είναι σίγουρο ότι σε ορισμένες συλλογικές στιγμές, μας εκπλήσσει η κοινωνία, είτε προς το ευχάριστο, είτε προς το δυσάρεστο. Το κύριο είναι ότι σε όλες τις κοινωνίες του δυτικού κύκλου και στις νεοφιλελεύθερες επιδράσεις του, το ατομικό και το ατομοκεντρικό στοιχείο πήρε το πάνω χέρι».
Πηγή ertnews.gr



