Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν το δάπεδο καθεδρικού ναού – Ήταν σαν την «Αγία Σοφία της Νουβίας», μεγαλύτερος από τον Λευκό Οίκο - antilalospress.gr
Μοίρες
+19°C

Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν το δάπεδο καθεδρικού ναού – Ήταν σαν την «Αγία Σοφία της Νουβίας», μεγαλύτερος από τον Λευκό Οίκο

16 Νοεμβρίου 2026 -

Αρχαιολόγοι που πραγματοποίησαν ανασκαφές σε έναν μεσαιωνικό καθεδρικό ναό στο βόρειο Σουδάν, ο οποίος ήταν από τους μεγαλύτερους της εποχής του, ενδέχεται να ξεπερνούσε σε μέγεθος ακόμα και τον Λευκό Οίκο και μεγάλο μέρος του οποίου είναι ακόμα θαμμένο κάτω από την άμμο, ανακάλυψαν το δάπεδό του.

Ο ναός εντοπίστηκε στην ανατολική όχθη του Νείλου, στην Παλιά Ντόνγκολα, μια εγκαταλελειμμένη πόλη της Νουβίας που κάποτε αποτελούσε τον «πυρήνα» του βασιλείου της Μακουρίας. Τον 6ο αιώνα μ.Χ., το βασίλειο ασπάστηκε τον Χριστιανισμό και η πόλη άνθισε ως μια μικρή μητρόπολη με εκκλησίες, μοναστήρια και μεγαλοπρεπή αρχιτεκτονική έως τον 14ο αιώνα μ.Χ.

Στο πλαίσιο ενός νέου προγράμματος, μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας στην Πολωνία και την Εθνική Εταιρεία Αρχαιοτήτων και Μουσείων του Σουδάν πραγματοποιεί ανασκαφές σε ένα από τα πολλά μνημειώδη κτήρια της πόλης, γνωστό ως η «Μεγάλη Εκκλησία του Ιησού».

Η εκκλησία ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 2021 και παρόλο που μεγάλο μέρος της παραμένει θαμμένο κάτω από την άμμο, η αρχαιολογική αποστολή, ανακάλυψε νωρίτερα αυτόν τον μήνα μια σκάλα, η οποία τους οδήγησε στο αρχικό επίπεδο του δαπέδου της «Μεγάλης Εκκλησίας του Ιησού», πιθανώς της μεγαλύτερης εκκλησίας στη μεσαιωνική Νουβία. Η σκάλα αποτελεί το μόνο σημείο από το οποίο οι αρχαιολόγοι κατάφεραν να φτάσουν στο δάπεδο, ενώ ορισμένοι τοίχοι κοντά στη σκάλα εξακολουθούν να υψώνονται σε ύψος περίπου 11 μέτρων, γεγονός που υποδηλώνει ότι το κτήριο έχει ακόμα τεράστιες διαστάσεις.

«Πρόκειται για ένα κτήριο μεγαλύτερο από τον περίφημο Λευκό Οίκο… και σχεδιάζουμε να πραγματοποιήσουμε ανασκαφές», δήλωσε ο Άρτουρ Ομπλούσκι, επικεφαλής της αρχαιολογικής αποστολής.

Ανέφερε ότι ήταν η μεγαλύτερη και σημαντικότερη εκκλησία της μεσαιωνικής Μακουρίας, ενός από τα τρία βασίλεια που αναδύθηκαν κατά μήκος του μέσου τμήματος του Νείλου μετά την άφιξη των χριστιανών ιεραποστόλων τον 6ο αιώνα. Η εκκλησία βρίσκεται στην Παλιά Ντόνγκολα, στην ανατολική όχθη του Νείλου, περίπου 160 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της σημερινής Ντονγκόλα. Η πόλη είναι γνωστή για τις πολυάριθμες αρχαίες εκκλησίες της.

Ο Ομπλούσκι συνέκρινε την εκκλησία με την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, που χτίστηκε από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα, Ιουστινιανό το 537 μ.Χ., αναφέροντας ότι η «Μεγάλη Εκκλησία του Ιησού» διαδραμάτισε παρόμοιο ρόλο στη μεσαιωνική Νουβία και τη βορειοανατολική Αφρική, χάρη στον χωροταξικό σχεδιασμό και τις τεχνικές κατασκευής της.

«Στην ιστορία της αρχιτεκτονικής, ξεχωρίζουν ορισμένα κτήρια που, για να χρησιμοποιήσουμε έναν σύγχρονο όρο, καθορίζουν τις τάσεις. Η Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη αποτελεί σίγουρα ένα τέτοιο παράδειγμα. Η “Μεγάλη Εκκλησία του Ιησού” φαίνεται να είναι μια φυσική υποψήφια για έναν τέτοιο ρόλο στη Νουβία και ίσως ακόμη και σε αυτό το τμήμα της Αφρικής», είπε χαρακτηριστικά.

Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις των αρχαιολόγων υπολόγισαν ότι η εκκλησία είχε πλάτος περίπου 47 μέτρα και μήκος 57 μέτρα, ενώ το ύψος της ίσως έφτανε τα 21 μέτρα, ανέφερε ο Ομπούλσκι, ο οποίος είναι επίσης διευθυντής του Πολωνικού Κέντρου Αρχαιολογίας της Μεσογείου.

Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν το δάπεδο καθεδρικού ναού – Ήταν σαν την «Αγία Σοφία της Νουβίας», μεγαλύτερος από τον Λευκό Οίκο
Πηγή: (Adrian Chlebowski/Polish Centre of Mediterranean Archaeology/PCMA)

Επίσης, ανακαλύφθηκε μία μικρότερη εκκλησία στον επάνω όροφο του καθεδρικού ναού. Αν και μεγάλο μέρος αυτού του δευτερεύοντος κτηρίου έχει εξαφανιστεί, οι αρχαιολόγοι κατάφεραν να ανακτήσουν θραύσματα σοβά που φέρουν ελληνικές επιγραφές και χρώμα.

«Γνωρίζουμε ότι οι τοιχογραφίες πρέπει να ήταν υπέροχες – διαθέτουμε πλέον έξι μεγάλα ράφια γεμάτα με θραύσματα ζωγραφισμένου σοβά. Δυστυχώς, ελάχιστα έχουν διασωθεί στους ίδιους τους τοίχους, σε αντίθεση με μια παρόμοια εκκλησία που συνδέεται με τον βασιλιά Δαβίδ, την οποία ανακαλύψαμε το 2023. Η εν λόγω εκκλησία, που χρονολογείται στον 13ο αιώνα μ.Χ., είχε επίσης προστεθεί στη Μεγάλη Εκκλησία του Ιησού, αλλά στη βόρεια πλευρά της», εξήγησε ο Ομπούλσκι.

Μιλώντας για τις επιγραφές, η δρ. Αγκάτα Ντεπτούλα πρόσθεσε: «Ένα από τα κείμενα μπορεί να αναγνωριστεί ως θραύσμα της Προσευχής της Αγίας Άννης, της μητέρας του προφήτη Σαμουήλ, γνωστής από την Παλαιά Διαθήκη. Τα σωζόμενα θραύσματα ήταν γραμμένα στα ελληνικά με προσεκτική καλλιγραφική γραφή, με πολύ μικρά γράμματα ύψους μόλις μισού εκατοστού περίπου».

Το Πολωνικό Κέντρο Μεσογειακής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας πραγματοποιεί ανασκαφές στην Παλιά Ντόνγκολα από τη δεκαετία του 1960, αλλά η πρόοδος στον αρχαιολογικό χώρο ήταν αργή, κυρίως επειδή το Σουδάν βρίσκεται σε κατάσταση σχεδόν συνεχούς σύγκρουσης από την ανεξαρτησία του τη δεκαετία του 1950.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της UNESCO, κατά τη διάρκεια της τελευταίας φάσης του εμφυλίου πολέμου, περισσότερα από 100 πολιτιστικά μνημεία έχουν υποστεί ζημιές, έχουν λεηλατηθεί ή έχουν καταστραφεί από την έναρξη των συγκρούσεων τον Απρίλιο του 2023. Η Παλιά Ντόνγκολα έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να γλιτώσει από τις καταστροφές, αλλά η απώλεια της ιστορικής κληρονομιάς στην ευρύτερη περιοχή αποτελεί μια τρανή υπενθύμιση του τι διακυβεύεται.

Με πληροφορίες από AP, iflscience.com

Πηγή ertnews.gr