Κιτ επιβίωσης 72 ωρών: Γιατί η Κομισιόν ζητά να είμαστε αυτόνομοι για τρεις ημέρες – Τι ισχύει στην Ελλάδα

Τη φιλοσοφία πίσω από τις νέες κατευθυντήριες γραμμές για την ετοιμότητα των Ευρωπαίων απέναντι σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, με αιχμή το «κιτ επιβίωσης» και την αυτάρκεια των πολιτών για τουλάχιστον 72 ώρες, εξηγούν πηγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ξεκαθαρίζοντας πως δεν πρόκειται για κινδυνολογία, αλλά για την καλλιέργεια μιας κοινής κουλτούρας πρόληψης.

Οι νέες οδηγίες, που παρουσιάστηκαν στις 3 Νοεμβρίου 2026 από την επίτροπο Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων Χάτζα Λαμπίμπ στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, μετατρέπουν σε συγκεκριμένες δράσεις τη Στρατηγική Ετοιμότητας της ΕΕ του 2025. Όπως επισημαίνουν κοινοτικές πηγές στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, βασικός στόχος είναι «η μετάβαση από τον στρατηγικό σχεδιασμό στην καθημερινή εφαρμογή», με την Επιτροπή να προτείνει μάλιστα και τη θέσπιση ετήσιας Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ κάθε 23 Οκτωβρίου, αρχής γενομένης από το 2027.

Όσον αφορά την Ελλάδα, αρμόδιες πηγές της Πολιτικής Προστασίας αναφέρουν ότι επί του παρόντος δεν υφίσταται αντίστοιχο εθνικό πρωτόκολλο για «σακίδιο 72 ωρών», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι στην επίσημη ιστοσελίδα του υπουργείου υπάρχουν αναλυτικές οδηγίες αυτοπροστασίας για φυσικές καταστροφές, βιομηχανικά ατυχήματα, καθώς και για Χημικά, Βιολογικά, Ραδιολογικά και Πυρηνικά (ΧΒΡΠ) περιστατικά.

Γιατί επιλέχθηκε το όριο των 72 ωρών

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι σύγχρονες κρίσεις μπορούν να προκαλέσουν ταυτόχρονες διακοπές σε βασικά δίκτυα (ηλεκτροδότηση, υδροδότηση, τηλεπικοινωνίες, εφοδιαστική αλυσίδα).

Το χρονικό περιθώριο των τριών ημερών λειτουργεί ως ένα ελάχιστο σημείο αναφοράς για το αρχικό, πιο κρίσιμο στάδιο μιας έκτακτης κατάστασης:

Όταν τα νοικοκυριά είναι αυτόνομα για τις πρώτες 72 ώρες, μειώνεται η άμεση πίεση στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, επιτρέποντάς τους να επικεντρωθούν σε όσους έχουν άμεση, ζωτική ανάγκη.

Τι περιλαμβάνει το σακίδιο έκτακτης ανάγκης

Οι πολίτες ενθαρρύνονται να διατηρούν βασικά αποθέματα πόσιμου νερού, τροφίμων μακράς διάρκειας, απαραίτητων φαρμάκων, καθώς και εναλλακτικά μέσα φωτισμού, θέρμανσης ή ψύξης, παράλληλα με βασικές γνώσεις πρώτων βοηθειών και ένα οικογενειακό σχέδιο δράσης.

Εκτός από την 72ωρη αυτάρκεια, οι οδηγίες της Κομισιόν εστιάζουν σε τρεις ακόμη πυλώνες: την ένταξη της εκπαίδευσης ετοιμότητας στα σχολεία από μικρή ηλικία, την προσβασιμότητα των προειδοποιήσεων και των σχεδίων εκκένωσης για τα άτομα με αναπηρία, καθώς και την προστασία των πολιτών από την παραπληροφόρηση και τα deepfakes.

Δεν λειτουργεί στη λογική του εκφοβισμού

Θετικά αποτιμά τις ευρωπαϊκές συστάσεις ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ και καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών του ΕΚΠΑ, Ευθύμης Λέκκας, υπογραμμίζοντας ότι «μειώνουν την τρωτότητα των συστημάτων και βελτιώνουν την ανθεκτικότητα», χωρίς να ενέχουν «σε καμία περίπτωση τη λογική του εκφοβισμού».

Όπως εξηγεί, ο σύγχρονος τρόπος ζωής μάς έχει απομακρύνει από την έννοια της πρόληψης, ενώ το διάστημα των 72 ωρών αντιστοιχεί στον εκτιμώμενο χρόνο αποκατάστασης μιας σοβαρής βλάβης σε δίκτυα ενέργειας ή ύδρευσης. «Μία διακοπή νερού ή ηλεκτρικού ρεύματος για τρεις ημέρες —λόγω ενός σεισμού, μιας πυρκαγιάς ή άλλου κινδύνου— μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή ακόμη και στην Αθήνα. Το να έχουμε ένα βασικό απόθεμα νερού στο σπίτι είναι μια πρακτική στάση προστασίας», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Είναι υποχρεωτικό το κιτ; Τι ισχύει στην Ελλάδα

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι οι νέες κατευθυντήριες γραμμές είναι μη δεσμευτικές, δεν προβλέπουν κυρώσεις και δεν επιβάλλουν ένα ενιαίο ευρωπαϊκό μοντέλο, καθώς κάθε κράτος-μέλος διαμορφώνει το δικό του σχέδιο ανάλογα με τις εθνικές ιδιαιτερότητες και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει.

Πηγή: tanea.gr