ΕΡΓΑΝΗ: Το καλοκαίρι των 865.000 απολύσεων και ο Σεπτέμβριος της μερικής απασχόλησης

Τα καλά νέα είναι ότι το ισοζύγιο προσλήψεων-απολύσεων είναι θετικό στο εννεάμηνο του 2026, με 309.835 περισσότερες προσλήψεις από ό,τι απολύσεις. Πρόκειται για επίδοση οριακά βελτιωμένη σε σύγκριση με το εννεάμηνο του 2025 (308.105), αντανακλώντας ανθεκτικότητα στην αγορά εργασίας.

Στα λιγότερα καλά νέα είναι ότι το καλοκαίρι, μια περίοδο που παραδοσιακά έχουμε αύξηση της εποχικής απασχόλησης στον τουρισμό, το ισοζύγιο προσλήψεων-απολύσεων ήταν αρνητικό, με απώλειες 28.689 θέσεων εργασίας. Συνολικά στο τρίμηνο Ιούνιος-Αύγουστος 2026 έγιναν 865.783 αποχωρήσεις-απολύσεις, έναντι 837.094 προσλήψεων.

Με εξαίρεση τον Ιούνιο, όταν οι προσλήψεις ήταν οριακά περισσότερες από τις απολύσεις κατά 4.000 άτομα, από τα μέσα του καλοκαιριού ξεκινάει… η αποψίλωση προσωπικού.

Τον Ιούλιο έγιναν 298.185 αποχωρήσεις, έναντι 284.390 προσλήψεων και τον Αύγουστο 223.539 αποχωρήσεις, έναντι 204.457 προσλήψεων. Με άλλα λόγια, τον Αύγουστο.

Πού οφείλεται η θερινή «αποψίλωση» στις θέσεις απασχόλησης

Το αρνητικό ισοζύγιο απασχόλησης Ιουλίου-Αυγούστου δεν είναι πρωτότυπο φαινόμενο. Μία ερμηνεία είναι ότι οι επιχειρήσεις καταλυμάτων και εστίασης που προσλαμβάνουν προσωπικό πριν την έναρξη της σεζόν, είθισται να προχωρούν σε «διορθωτικές» κινήσεις το καλοκαίρι, αν δουν ότι μπορεί να βγουν και με λιγότερα άτομα.  Μια άλλη αιτία που «φουσκώνουν» οι απολύσεις-αποχωρήσεις προς τα τέλη του καλοκαιριού, είναι η λήξη εποχικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου.

Ακόμα και αν λάβουμε υπόψιν τα παραπάνω, η σύγκριση με την περσινή θερινή σεζόν είναι αρνητική, με 4.000 περισσότερες απολύσεις-αποχωρήσεις το 2026.

Μερική απασχόληση ή υποδηλωμένη εργασία;

Πάνω από τις μισές προσλήψεις που έγιναν τον Αύγουστο (52,55%) αφορούν μορφές ευέλικτες εργασίας: μερική απασχόληση (41,76%) και εκ περιτροπής απασχόληση (10,79%). Επίσης 4.377 συμβάσεις πλήρους απασχόλησης μετατράπηκαν σε μερική ή εκ περιτροπής.

Ειδικά σε κλάδους όπως η εστίαση, ο τουρισμός, το λιανεμπόριο, η φύλαξη, η καθαριότητα, οι οδηγοί και διανομείς, η μερική απασχόληση είναι πολύ πιθανόν να υποκρύπτει υποδηλωμένη εργασία. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που έχουν εντοπίσει και οι στοχευμένοι έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας για την αδήλωτη εργασία, όπως αναφέρεται σε σχετικές ανακοινώσεις.

Αντίστοιχα, όπως καταγράφει σε σχετική έρευνα ο Σύλλογος Ιδιωτικών Υπαλλήλων «Η Ενότητα», επιτήδειοι εργοδότες σε κλάδους που εμφανίζουν υψηλή παραβατικότητα, έχουν βρει τρόπους να παρακάμπτουν την ψηφιακή κάρτα εργασίας και να «κλέβουν» ασφαλιστικές εισφορές και υπερωριακές προσαυξήσεις. Ένα ευφάνταστο τρικ είναι να βαφτίζουν τους εργαζόμενους «υπεύθυνους» – χωρίς όμως να έχουν ουσιαστικές αρμοδιότητες- μόνο και μόνο για να μη χρειάζεται να χτυπάνε κάρτα εργασίας. Ένα άλλο διαδεδομένο μοντέλο είναι να μη χτυπάνε καν οι εργαζόμενοι την κάρτα, αλλά να τις συγκεντρώνει και να τις δηλώνουν κατά το δοκούν οι υπεύθυνοι βάρδιας.

Οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί έσωσαν την παρτίδα τον Σεπτέμβριο

Τον Σεπτέμβριο το ισοζύγιο απασχόλησης ήταν οριακά θετικό, με 348.336 προσλήψεις και 342.655 αποχωρήσεις. Ο βασικός λόγος που η πλάστιγγα έγειρε θετικά ήταν οι προσλήψεις εκπαιδευτικών, λόγω της έναρξης της σχολικής χρονιάς. Τον Σεπτέμβριο έγιναν 67.465 αναγγελίες πρόσληψης εκπαιδευτικών και λιγότερες από 5.000 αποχωρήσεις-απολύσεις, τοποθετώντας το επάγγελμα στην κορυφή των ΚΑΔ με θετικό ισοζύγιο. Μόνο οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί του υπουργείου Παιδείας, που έχουν συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, ήταν περισσότεροι από 36.000.

Θετικό ισοζύγιο προσλήψεων-απολύσεων είχαν επίσης οι κλάδοι της δημόσιας διοίκησης-άμυνας- υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης, οι δραστηριότητες κοινωνικής μέριμνας, ανθρώπινης υγείας, και οι αθλητικές – πολιτιστικές δραστηριότητες.

Αντιθέτως στην εστίαση είχαμε ρεκόρ απολύσεων-αποχωρήσεων (116.473 άτομα), με το ισοζύγιο να διαμορφώνεται αρνητικά, κατά 49.020 λιγότερες θέσεις εργασίας.

Το ίδιο συνέβη στα καταλύματα όπου οι απολύσεις ξεπέρασαν τις προσλήψεις κατά 22.136 θέσεις. Στου κλάδους με τα υψηλότερα αρνητικά ισοζύγια προσλήψεων-απολύσεων ακολουθούν το λιανεμπόριο, τα τρόφιμα και οι δραστηριότητες ενοικίασης και εκμίσθωσης, στου.

Εργαζόμενοι των 500 ευρώ

Τον Σεπτέμβριο η μερική και εκ περιτροπής απασχόληση αποτελεί το 53,5% του συνόλου των προσλήψεων, ήτοι περίπου 186.294 άτομα. Επιπλέον 10.902 συμβάσεις πλήρους απασχόλησης μετατράπηκαν σε μερικής ή εκ περιτροπής. Πρόκειται για αριθμό υπερδιπλάσιο από όλους τους προηγούμενους μήνες, όπως αναφέρει σε ανάλυσή του ο καθηγητής – εργατολόγος Αλέξης Μητρόπουλος, πρόεδρος της Ένωσης για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ).

«Μόνο τον Σεπτέμβριο 2026 με μερική και εκ περιτροπής απασχόληση εργάζονται συνολικά 197.196 άνθρωποι (…)  Όλοι αυτοί, με μέσο μηνιαίο μισθό 482 ευρώ καθαρά, καλούνται να ζήσουν αξιοπρεπώς, στόχος που καθίσταται αδύνατος αν είναι και οικογενειάρχες με παιδιά», σημειώνει ο καθηγητής.

«Η έκρηξη των απολύσεων, σε συνδυασμό με τις χιλιάδες μετατροπές συμβάσεων εργασίας από πλήρη σε μερική και σε εκ περιτροπής απασχόληση (με ή χωρίς τη συναίνεση του εργαζομένου), δημιουργούν ανησυχία και ισχυρούς προβληματισμούς για τους εργαζομένους τού ιδιωτικού τομέα της πατρίδας μας», συνεχίζει ο πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ.

«Συνεπώς, πλην του υψηλού πληθωρισμού σε βασικά είδη ανάγκης (τρόφιμα, ένδυση, ενέργεια κ.λπ.) και τη στεγαστική κρίση, με τόσο υψηλά ποσοστά μερικής και εκ περιτροπής εργασίας και ταυτόχρονα με μισθούς από τους χαμηλότερους στην ΟΝΕ, δεν μπορούμε να μιλούμε για βελτίωση της οικονομικής θέσης των μισθωτών τού ιδιωτικού τομέα και για ανάπτυξη του κοινωνικού συνόλου, αλλά για βίαιη φτωχοποίηση των εργατοϋπαλλήλων, που αποτελεί σχέδιο βίαιης αναδιανομής τού πλούτου σε βάρος τής Εργατικής Τάξης τής χώρας μας», τονίζει η ανάλυση του καθηγητή.

Η ΕΝΥΠΕΚΚ καλεί την κυβέρνηση «να ενισχύσει την πλήρη και ασφαλισμένη εργασία, αφήνοντας μεγαλύτερο έδαφος σε αξιοπρεπείς και αξιοβίωτους μισθούς.