Ευρώπη: Γιατί οι νέοι φοβούνται ότι θα ζήσουν χειρότερα από τους γονείς τους – Τι ισχύει στην Ελλάδα

Για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία, η ακλόνητη πίστη ότι κάθε γενιά θα ευημερεί περισσότερο από την προηγούμενη έχει κλονιστεί συθέμελα.

Οι σημερινοί εικοσάρηδες και τριαντάρηδες δεν αντιμετωπίζουν απλώς μία παροδική οικονομική ύφεση, αλλά βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε μια «πολυκρίση», ένα πλέγμα από ταυτόχρονες, αλληλένδετες απειλές (ακρίβεια, κλιματική αλλαγή, τεχνητή νοημοσύνη γεωπολιτική αστάθεια) που ναρκοθετούν το μέλλον τους.

Από τους δρόμους του Παρισιού και της Μαδρίτης μέχρι την Αθήνα, οι νέοι ξεσηκώνονται ή βυθίζονται στην απογοήτευση. Η οργή τους δεν είναι μια παραδοσιακή ιδεολογική επανάσταση, αλλά μια κραυγή επιβίωσης.

Σε άρθρο του Civilsdaily αναλύει τις τρέχουσες νεανικές διαδηλώσεις στην Ευρώπη και την έντονη ανησυχία της νέας γενιάς ότι θα ζήσει χειρότερα από τους γονείς της, εστιάζοντας σε οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά αίτια.

Ας δούμε όμως αρχικά τι συμβαίνει στη χώρα μας.

Η ελληνική πραγματικότητα: Η κρίση μέσα στην κρίση

Αν στην υπόλοιπη Ευρώπη οι απανωτές κρίσεις είναι κάτι πρόσφατο, για τους Έλληνες νέους είναι η μόνη πραγματικότητα που γνώρισαν ποτέ. Μεγάλωσαν με τα μνημόνια, ενηλικιώθηκαν στην πανδημία και τώρα εργάζονται στο περιβάλλον της ακρίβειας.

Η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στην Ευρώπη στην κρίση στέγασης. Η εκτόξευση των ενοικίων και η εξάπλωση του Airbnb, σε συνδυασμό με τους χαμηλούς μισθούς, καθιστούν την ανεξαρτητοποίηση αδύνατη. Το ποσοστό των νέων (18-34 ετών) που ζουν ακόμα στο παιδικό τους δωμάτιο ξεπερνά το 70%, ένα από τα υψηλότερα στην ΕΕ.

Παρά τα πτυχία και τα μεταπτυχιακά, η πλειοψηφία των νέων στην Ελλάδα αμείβεται με τον κατώτατο ή λίγο πάνω από τον κατώτατο μισθό. Η αγοραστική δύναμη εξανεμίζεται τις πρώτες δύο εβδομάδες του μήνα λόγω του κόστους των τροφίμων και της ενέργειας.

Η ελληνική οικονομία, που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε υπηρεσίες, τουρισμό και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, κινδυνεύει να δει τις θέσεις γραφείου να αυτοματοποιούνται από την Τεχνητή Νοημοσύνη, κλείνοντας την πόρτα της αγοράς εργασίας στους νέους αποφοίτους.

Τέλος σε μια γερασμένη χώρα όπως η Ελλάδα, οι πολιτικές αποφάσεις συχνά ευνοούν την πολυπληθέστερη ομάδα των συνταξιούχων, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τις επενδύσεις στη δημόσια παιδεία, την έρευνα και τη νεανική επιχειρηματικότητα.

Ποιο είναι το τρέχον κύμα διαμαρτυριών των νέων στην Ευρώπη

Πρόκειται για ένα κύμα διαμαρτυριών υπό την ηγεσία των νέων που απαιτούν καλύτερα σχολεία, θέσεις εργασίας και συνθήκες διαβίωσης. Στη Γαλλία, μια σχολική διαμαρτυρία στα μέσα Σεπτεμβρίου για την έλλειψη εκπαιδευτικών έγινε ένα εθνικό κίνημα για την ανισότητα και το κόστος ζωής .

Όπως και η εξέγερση του Μαΐου του 1968 στο Παρίσι, ξεκίνησε με φοιτητές και επεκτάθηκε σε μια ευρύτερη εξέγερση.

Το 1968, οι διαδηλωτές πίεσαν ένα επεκτεινόμενο κράτος πρόνοιας να στραφεί πιο αριστερά. Σήμερα, οι νέοι απαιτούν βασικές παροχές από ένα κράτος που μειώνει τις υπηρεσίες του, μια αλλαγή που η μία άποψη αποκαλεί κρίση νεοφιλελευθερισμού (συρρίκνωση του κράτους υπέρ των αγορών).

Αυτό που προκύπτει είναι ότι, η γενιά του 1968 ήθελε περισσότερη ελευθερία · αυτή η γενιά θέλει ένα μέλλον.

Γιατί οι νέοι περιμένουν ένα χειρότερο μέλλον;

Μεταξύ των Γάλλων εργαζομένων κάτω των 25 ετών, η ανεργία είναι ελαφρώς πάνω από 20%. Το κόστος διαβίωσης αυξάνεται, οι πραγματικοί μισθοί (οι μισθοί προσαρμοσμένοι στον πληθωρισμό) μειώνονται και οι δημόσιες δαπάνες μειώνονται.

Πριν από τα μέσα της δεκαετίας των είκοσι, οι σημερινοί νέοι έχουν ζήσει την οικονομική κρίση του 2008, την COVID-19 , τις κλιματικές καταστροφές, τον πόλεμο στην Ευρώπη και τώρα την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ . Τέτοιες επικαλυπτόμενες κρίσεις ονομάζονται πολυκρίσεις.

Η ανισότητα και η συγκέντρωση πλούτου και εξουσίας αυξάνονται. Πολλοί νέοι Ευρωπαίοι αναμένουν ότι θα τα πάνε χειρότερα από τους γονείς τους όσον αφορά τη στέγαση, τις συντάξεις και την ασφάλεια της εργασίας.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη απειλεί τις θέσεις εργασίας σε θέσεις εργασίας εισαγωγικού επιπέδου, το πρώτο σκαλί της σταδιοδρομίας. Εμφανίζεται εν μέσω στασιμότητας, καθώς η ανάπτυξη γίνεται εντάσεως κεφαλαίου, πράγμα που σημαίνει ότι βασίζεται περισσότερο σε μηχανές παρά σε εργάτες.

Γιατί υπάρχει ρήγμα μεταξύ των νέων και του πολιτικού συστήματος;

Οι πολιτικοί είναι πολύ μεγαλύτεροι σε ηλικία από τη μέση ηλικία του πληθυσμού. Η πλειοψηφία των ψηφοφόρων υπερασπίζεται τις συντάξεις, ακόμη και καθώς τα σχολεία παρακμάζουν.
Επίσης, οι παλαιότεροι θεσμοί είναι ιεραρχικοί. Τα νεανικά κινήματα είναι χωρίς ηγεσία.

Την ίδια ώρα η συνεχής σύγκριση με συνομηλίκους και ελίτ καθιστά ορατή την ανισότητα και εντείνει το άγχος. Οι ίδιες πλατφόρμες παρέχουν στους νέους εργαλεία για να οργανωθούν ενάντια στα ανελεύθερα καθεστώτα (κυβερνήσεις που περιορίζουν τα δικαιώματα και τις ελευθερίες) και την ακροδεξιά.

Οι παλαιότερες γενιές συνέβαλαν περισσότερο στην υπερθέρμανση του πλανήτη, αλλά οι νέοι θα υποφέρουν περισσότερο, γεγονός που προκαλεί δυσαρέσκεια.

Υπάρχει λύση;

Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να στηρίξουν τομείς που απορροφούν πολλούς εργαζόμενους, όπως η κλωστοϋφαντουργία και η μεταποίηση τροφίμων, ώστε η ανάπτυξη να δημιουργήσει θέσεις εργασίας.

Επίσης θα πρέπει να υπάρξει χρηματοδότηση μαθητειών και επανεκπαίδευσης για ρόλους εισαγωγικού επιπέδου που αντικαθιστά ο αυτοματισμός.

Τέλος θα πρέπει άμεσα να επέλθει αποκατάσταση των δημόσιων δαπανών για σχολεία και οικονομικά προσιτή στέγαση, τις υπηρεσίες που στοχεύουν οι διαμαρτυρίες.

Τα αιτήματα των νέων στην Ευρώπη έχουν μετατοπιστεί από την ελευθερία από το κράτος στην προστασία από αυτό. Το αν οι κυβερνήσεις θα απαντήσουν με θέσεις εργασίας, στέγαση και σχολεία, ή θα αντιμετωπίσουν τις διαμαρτυρίες ως πρόβλημα νόμου και τάξης, θα κρίνει αν το άγχος θα μετατραπεί σε μεταρρύθμιση ή σε δυσαρέσκεια.