Παγκόσμια επισιτιστική κρίση προ των πυλών – Νέο κύμα ανατιμήσεων στα τρόφιμα έως το 2027

Η παγκόσμια επισιτιστική κρίση και ο πληθωρισμός τροφίμων απειλούν εκατομμύρια καταναλωτές. Οι τιμές των τροφίμων αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω παγκοσμίως, καθώς οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές λόγω των πολεμικών συγκρούσεων και οι ξηρασίες που συνδέονται με το φαινόμενο Ελ Νίνιο περιορίζουν την παραγωγή σιτηρών, επιβαρύνοντας κυρίως τα οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά.

Ο δείκτης τιμών τροφίμων του FAO ανήλθε τον Σεπτέμβριο στις 136 μονάδες, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022. Παράλληλα, στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνουν ότι οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα ξεπέρασαν τον γενικό πληθωρισμό στο 22% των 150 χωρών που εξετάστηκαν, έναντι 14% το προηγούμενο τρίμηνο.

Το παράδειγμα του Muhamad Yasin, ενός 63χρονου παρκαδόρου στην Τζακάρτα, μας δείχνει ότι αναγκάζεται να μειώσει τα γεύματά του λόγω της αύξησης των τιμών στα βασικά είδη διατροφής.

Όπως δηλώνει ο ίδιος στο Reuters, «παλαιότερα μπορούσα να αγοράσω ρύζι, τέμπε και τόφου για 7.000 με 8.000 ρουπίες. Τώρα κοστίζουν 15.000 ρουπίες», ενώ τα εβδομαδιαία του έσοδα κυμαίνονται μεταξύ 200.000 και 300.000 ρουπιών.

Αυξάνονται οι τιμές ρυζιού, ψωμιού, ζάχαρης, λαδιού – Μεγάλα προβλήματα σε Αίγυπτο, Ινδία, Ινδονησία

Στην Ινδονησία, οι τιμές του ρυζιού έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα λόγω καθυστερημένων βροχοπτώσεων, ενώ στην Αίγυπτο το ψωμί έχει αυξηθεί κατά 25% και στη Ινδία η τιμή της ζάχαρης άγγιξε ρεκόρ, καθώς η ασθενέστερη μουσώνα της τελευταίας δεκαετίας μείωσε την παραγωγή.

«Φωτιά» οι τιμές σε βασικά τρόφιμα

Στην Αίγυπτο, η τιμή του ψωμιού χωρίς επιδότηση αυξήθηκε σε περίπου 5 αιγυπτιακές λίρες για μια μεγάλη φραντζόλα, από 4 λίρες τον Ιούλιο, ενώ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα η τιμή του μαγειρικού λαδιού ανέβηκε κατά περίπου 40%.

Στην Ινδονησία, το φυτικό λάδι αυξήθηκε κατά 7% φέτος, παρά το γεγονός ότι η χώρα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός φοινικέλαιου παγκοσμίως.

Τέλος, οι τιμές της ζάχαρης, των κρεμμυδιών και των οσπρίων στην Ινδία αυξήθηκαν πάνω από 10% τον Σεπτέμβριο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, λόγω μειωμένης παραγωγής.

Όπως αναφέρει ο Maximo Torero, επικεφαλής οικονομολόγος του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), “όλα αυτά έχουν δημιουργήσει σημαντική πίεση στο σύστημα”.

Ο ίδιος προειδοποιεί πως “θα δούμε μεγαλύτερες επιπτώσεις προς το τέλος του έτους, στην αρχή του επόμενου και πιθανόν καθ’ όλη τη διάρκεια του επόμενου έτους”.

Από την πλευρά του ο οικονομολόγος του Διεθνούς Συμβουλίου Σιτηρών, Αλεξάντερ Καραβάιτσεφ, προειδοποίησε ότι μια νέα αύξηση της ζήτησης θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές ανατιμήσεις.

Παράλληλα, οι επιχειρήσεις τροφίμων ανανεώνουν συμβάσεις προμήθειας πρώτων υλών με υψηλότερες τιμές, μετακυλίοντας σταδιακά το αυξημένο κόστος στους καταναλωτές.

Οι τιμές του σιταριού έχουν αυξηθεί πάνω από 30% το 2026, ενώ οι τιμές του ρυζιού σε βασικές ασιατικές εξαγωγικές χώρες ανέβηκαν κατά 10% έως 13%, παρά τα μεγάλα αποθέματα. Οι τιμές των λιπασμάτων έχουν μειωθεί από τα υψηλά που καταγράφηκαν νωρίτερα στον πόλεμο με το Ιράν, αλλά παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Όπως τονίζει ο Manish Tiwary, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Nestle India (NEST.NS), “ο πληθωρισμός, ιδιαίτερα στα τρόφιμα, είναι πραγματικότητα”, αποδίδοντας το γεγονός σε ένα “δύσκολο περιβάλλον” και στο αυξημένο κόστος των πρώτων υλών.

Οι πιο φτωχοί πλήττονται περισσότερο σε Μέση Ανατολή, Β. Αφρική, Ασία

Οι φτωχότεροι καταναλωτές παγκοσμίως πλήττονται περισσότερο, καθώς οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται ραγδαία σε χώρες της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και της Ασίας, όπου τα τρόφιμα αποτελούν μεγαλύτερο ποσοστό των οικογενειακών δαπανών.

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, οι τιμές των τροφίμων στο τρίτο τρίμηνο του Σεπτεμβρίου αυξήθηκαν ταχύτερα από τον γενικό πληθωρισμό στο 22% των 150 χωρών που εξετάστηκαν, έναντι 14% το προηγούμενο τρίμηνο.

Ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του FAO, που καταγράφει τις μηνιαίες μεταβολές τιμών σε διεθνώς εμπορεύσιμα προϊόντα, διαμορφώθηκε στους 136 μονάδες τον Σεπτέμβριο, το υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022.

Η άνοδος των τιμών αυξάνει τον κίνδυνο κοινωνικών αναταραχών και ενδέχεται να οδηγήσει κυβερνήσεις βασικών προμηθευτών σε περιορισμούς εξαγωγών, επιδεινώνοντας περαιτέρω τις ελλείψεις.

Επιθέσεις σε υποδομές σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα έχουν διαταράξει τις εξαγωγές σιταριού, αναγκάζοντας μεγάλους εισαγωγείς όπως η Αίγυπτος και η Ινδονησία να αναζητήσουν εναλλακτικές αγορές. Παράλληλα, η ανασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα οδηγεί τα πλοία σε μεγαλύτερες και ακριβότερες διαδρομές γύρω από την Αφρική.

Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν έχει αυξήσει τις τιμές των καυσίμων και έχει διαταράξει τις εξαγωγές λιπασμάτων μέσω των Στενών του Ορμούζ, αυξάνοντας το κόστος της γεωργίας, ενώ η ξηρασία λόγω Ελ Νίνιο μειώνει την παραγωγή σε Ινδία και Νοτιοανατολική Ασία.

tanea.gr