Τέλος στο μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών

Με την εφαρμογή του νόμου 5316/2026, η ελληνική νομοθεσία εναρμονίζεται με την ευρωπαϊκή Οδηγία για τη μισθολογική διαφάνεια. Το νέο καθεστώς, το οποίο τίθεται σε ισχύ από την 1η Νοεμβρίου 2026, στοχεύει στην εξάλειψη των διακρίσεων λόγω φύλου στις αποδοχές. Για την ομαλή μετάβαση, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εξέδωσε αναλυτική εγκύκλιο, χαρτογραφώντας το τοπίο των αλλαγών για τον ιδιωτικό τομέα.

Αντικειμενικά κριτήρια και συστήματα αμοιβών

Ανεξάρτητα από το μέγεθός της, κάθε επιχείρηση υποχρεούται πλέον να διαθέτει έγγραφα τεκμηριωμένο σύστημα αμοιβών. Βασική απαίτηση είναι η διασφάλιση ίσης αμοιβής για εργασία ίδιας ή ισοδύναμης αξίας, μέσα από αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια.

Στους παράγοντες αξιολόγησης περιλαμβάνονται:

• Τα επαγγελματικά προσόντα και οι δεξιότητες.

• Το επίπεδο ευθύνης και η καταβαλλόμενη προσπάθεια.

• Οι συνθήκες εργασίας και η προϋπηρεσία.

Για τις εταιρείες που εμπίπτουν σε Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, επιτρέπεται η αξιοποίηση των ήδη θεσμοθετημένων μισθολογικών κλιμακίων.

Νέοι κανόνες στις αγγελίες και πρόσβαση σε μισθολογικά δεδομένα

Σημαντικές ανατροπές καταγράφονται στη διαδικασία προσλήψεων. Απαγορεύεται ρητά η αναφορά σε φύλο ή οικογενειακή κατάσταση σε αγγελίες, προκηρύξεις και εσωτερικούς κανονισμούς. Επιπλέον, οι υποψήφιοι αποκτούν το δικαίωμα ενημέρωσης για τον αρχικό μισθό ή το εύρος αμοιβών (καθώς και για τις οικείες συλλογικές συμβάσεις) πριν από την πρώτη συνέντευξη.

Δικαιώματα αποκτούν και οι ήδη απασχολούμενοι εργαζόμενοι:

• Έγγραφο αίτημα ενημέρωσης:Δυνατότητα λήψης στοιχείων για τα προσωπικά επίπεδα αμοιβής, αλλά και για τους μέσους μισθούς ανδρών και γυναικών σε αντίστοιχες θέσεις.

• Δίμηνη προθεσμία: Οι εργοδότες οφείλουν να απαντούν γραπτώς εντός δύο μηνών.

• Ετήσια υποχρέωση ενημέρωσης: Η διοίκηση οφείλει να υπενθυμίζει στο προσωπικό, τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, το δικαίωμα πρόσβασης στα στοιχεία αυτά, τηρώντας τη νομοθεσία περί προσωπικών δεδομένων.

Χρονοδιάγραμμα υποβολής στοιχείων για τις μισθολογικές αποκλίσεις

Για τις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις θεσπίζεται η υποχρέωση περιοδικής υποβολής αναλυτικών αναφορών για τις μισθολογικές διαφορές μεταξύ των φύλων. Τα δεδομένα θα κοινοποιούνται στην Επιθεώρηση Εργασίας, στον Συνήγορο του Πολίτη και στους εκπροσώπους των εργαζομένων.

Οι προθεσμίες διαμορφώνονται ως εξής:

• Άνω των 250 εργαζομένων: Πρώτη υποβολή έως τις 7 Ιουνίου 2027 και στη συνέχεια σε ετήσια βάση.

• 150 έως 249 εργαζόμενοι: Πρώτη υποβολή έως τις 7 Ιουνίου 2027 και ακολούθως ανά τριετία.

• 100 έως 149 εργαζόμενοι: Πρώτη υποβολή έως τις 7 Ιουνίου 2031 και ακολούθως ανά τριετία.

Πότε ενεργοποιείται η διαδικασία «κοινής αξιολόγησης αμοιβών»

Όταν από τα στοιχεία προκύπτει μισθολογική απόκλιση τουλάχιστον 5%μεταξύ γυναικών και ανδρών στην ίδια κατηγορία, ενεργοποιείται ειδικός μηχανισμός. Η κοινή αξιολόγηση αμοιβώνκαθίσταται υποχρεωτική εφόσον συντρέχουν ταυτόχρονα τρεις προϋποθέσεις:

1. Διαπίστωση διαφοράς στις μέσες αμοιβές ίσης ή μεγαλύτερης του 5%.

2. Αδυναμία δικαιολόγησης της απόκλισης με αντικειμενικά, ουδέτερα κριτήρια.

3. Μη αποκατάσταση της ανισότητας από την επιχείρηση εντός έξι μηνών από την υποβολή των δεδομένων.

Κατά την κοινή αξιολόγηση, εργοδότες και εκπρόσωποι εργαζομένων εξετάζουν εξονυχιστικά:

• Την έμφυλη κατανομή του προσωπικού ανά κατηγορία.

• Τις μέσες τακτικές και έκτακτες αποδοχές (συμπεριλαμβανομένων επιδομάτων και μεταβλητών παροχών).

• Τον εντοπισμό και την αιτιολόγηση των αποκλίσεων.

• Τις μισθολογικές προσαρμογές μετά από άδειες (μητρότητας, πατρότητας, γονικές ή φροντίδας), διασφαλίζοντας ότι οι απουσιάζοντες έλαβαν τις αυξήσεις που δόθηκαν στην κατηγορία τους.

• Τα διορθωτικά μέτρα εξάλειψης των αυθαίρετων διαφορών και την αποτελεσματικότητα προηγούμενων παρεμβάσεων.

Προστασία εργαζομένων και ένδικα μέσα

Το νέο πλαίσιο θωρακίζει όσους διεκδικούν ίση μεταχείριση. Προβλέπονται διαδικασίες διοικητικής και δικαστικής προσφυγής για την πλήρη αποκατάσταση των θιγόμενων, καθώς και παρέμβαση της Επιθεώρησης Εργασίας με τη συνδρομή του Συνηγόρου του Πολίτη.

Παράλληλα, θεσπίζεται αυστηρή προστασία από αντίποινα, δυσμενή μεταχείριση ή πιέσεις σε βάρος εργαζομένων που αιτούνται μισθολογικά στοιχεία ή προβαίνουν σε καταγγελίες. Με τις ρυθμίσεις αυτές, το εργασιακό περιβάλλον αποκτά σαφέστερους κανόνες, ενισχύοντας την ισότητα στην πράξη.

sofokleousin.gr