Εργασία και νέα γενιά: Από το «σοκ της Κίνας» στο νέο σοκ που «παγιδεύει τους νέους»

Όταν πρωτοβγήκε το ChatGPT και όλη αυτή η ιστορία με την Τεχνητή Νοημοσύνη, οι δημιουργοί της, μας έταξαν τον ουρανό με τ’ άστρα.

Μας είπαν ότι το AI θα είναι το μεγάλο «κλειδί» που θα ανοίξει τις πόρτες για όλους, επιτρέποντας σε έναν 24χρονο που μόλις βγήκε στην αγορά εργασίας να βγάζει δουλειά σαν παλιά καραβάνα της πιάτσας.

Τα πράγματα όμως δεν είναι ακριβώς έτσι.

Μια νέα έρευνα από το MIT έρχεται να μας προσγειώσει απότομα στην πραγματικότητα, δείχνοντας ότι το AI ναι μεν σε βοηθάει να τελειώνεις γρήγορα μια δουλειά, αλλά τελικά δεν σε μαθαίνει τίποτα αν δεν ξέρεις ήδη τα βασικά.

Η ιστορία αυτή θυμίζει πολύ το παλιό «σοκ της Κίνας» που έπαθε η αγορά όταν μπήκε σφήνα η Κίνα στο παγκόσμιο εμπόριο και έκλεισαν πολλά εργοστάσια.

Μόνο που τώρα, το «χτύπημα» δεν έρχεται στις βιομηχανίες αλλά στα γραφεία. Αν οι νέοι εργαζόμενοι τα περιμένουν όλα έτοιμα από τον υπολογιστή, κινδυνεύουν να πέσουν σε μια μεγάλη αυταπάτη: να νομίζουν ότι έγιναν ξεφτέρια, ενώ στην πραγματικότητα απλώς πατάνε κουμπιά.

Ας δούμε λοιπόν πώς η τεχνολογία, αντί να μας γλυτώσει από τον κόπο, μπορεί τελικά να μας αφήσει χωρίς αληθινά εφόδια, και πώς μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε έξυπνα χωρίς να χάσουμε τη δική μας κρίση.

Το πείραμα με τους δικηγόρους

Σε ένα τρίμηνο πείραμα με δικηγόρους ειδικευμένους σε θέματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, η Τεχνητή Νοημοσύνη βελτίωσε την ποιότητα των σχεδίων σε όλους τους τομείς. Αλλά όταν οι ερευνητές αφαίρεσαν το εργαλείο και δοκίμασαν την ανεξάρτητη κρίση τους, μόνο οι έμπειροι δικηγόροι παρουσίασαν μέτρια βελτίωση. Οι νεότεροι όχι.

«Τα αποτελέσματά μας αμφισβητούν την ιδέα ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί έναν αυτόματο ισοσταθμιστή δεξιοτήτων», δήλωσε ο οικονομολόγος David Autor σε γραπτές απαντήσεις στο Fortune.

«Τα δεδομένα μας υποδηλώνουν ότι πρόκειται για έναν ισοσταθμιστή απόδοσης, αλλά και για έναν μη ισοσταθμιστή δεξιοτήτων, με την έννοια ότι μόνο οι επαγγελματίες που είχαν ήδη θεμελιώδη νοητικά μοντέλα ήταν σε θέση να βελτιώσουν τα υποκείμενα σύνολα δεξιοτήτων τους».

Η μελέτη ταξινόμησε τους δικηγόρους με βάση την εμπειρία και όχι την ηλικία. Ο όρος «ανώτερος» σήμαινε επτά ή περισσότερα χρόνια πρακτικής άσκησης και οι ερευνητές δεν μελέτησαν τη Γενιά Ζ ως ομάδα. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι στην αρχή της σταδιοδρομίας είναι οι άνθρωποι στους οποίους αφορούν πιο άμεσα τα ευρήματα.

Από το σοκ της Κίνας στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Ο Autor είναι επικεφαλής του τμήματος οικονομικών του MIT και επισκέπτης συνεργάτης του Google Technology and Society. Είναι περισσότερο γνωστός για το «σοκ της Κίνας», το οποίο ανέπτυξε με τους οικονομολόγους David Dorn και Gordon Hanson.

Η έρευνά τους, έδειξε ότι ο ανταγωνισμός στις εισαγωγές από την Κίνα προκάλεσε μόνιμη ζημιά στις αμερικανικές βιομηχανικές κοινότητες, οι οποίες δεν προσαρμόστηκαν τόσο ομαλά όσο προέβλεπαν οι αισιόδοξες εκθέσεις για την παγκοσμιοποίηση. Σε αγορές εργασίας που ήταν έντονα εκτεθειμένες, οι μισθοί και η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό παρέμειναν σε χαμηλά επίπεδα και η ανεργία παρέμεινε υψηλή, για τουλάχιστον μια δεκαετία.

Πιο πρόσφατα, οι Autor και Hanson προειδοποίησαν για ένα «κινεζικό σοκ 2.0»: τον κινεζικό ανταγωνισμό σε προηγμένες βιομηχανίες που απειλεί την αμερικανική τεχνολογική ηγεσία και τις υψηλόμισθες θέσεις εργασίας που τη συνοδεύουν.

Ο Autor είπε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη «δεν θα είναι, με καμία έννοια, μια επανάληψη του εμπορικού σοκ της Κίνας», επειδή αυτό βιώθηκε από τις αμερικανικές εταιρείες ως ένα «καθαρό αρνητικό ανταγωνιστικό σοκ», αλλά η Τεχνητή Νοημοσύνη θα έχει «πολύ διαφορετική υφή» στην ενίσχυση της παραγωγικότητας.

Η συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη βασίζεται σε μια εκδοχή της υπόθεσης που ανέτρεψε το σοκ της Κίνας: ότι μόλις η τεχνολογία αναλάβει την καθημερινή εργασία, οι εργαζόμενοι θα προχωρήσουν φυσικά σε δεξιότητες υψηλότερου επιπέδου. Στις απαντήσεις του στο Fortune, ο Autor είπε ότι η ανησυχία του για την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι η μαζική απώλεια θέσεων εργασίας.

«Ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσουμε με την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι ότι καταργεί μεγάλο αριθμό θέσεων εργασίας στο διαδίκτυο, αλλά ότι καταργεί ορισμένους τομείς εξειδίκευσης δημιουργώντας ταυτόχρονα νέους», είπε.

«Αυτό ακούγεται σαν μια λογική συμφωνία, αλλά οι εργαζόμενοι που χάνουν αυτές τις παλιές καριέρες γενικά δεν είναι αυτοί που θα μπορέσουν να επωφεληθούν από τους νέους ρόλους που προκύπτουν».

Το πείραμα του δικαίου των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας εξετάζει ένα πιο στενό ερώτημα: εάν οι εργαζόμενοι που χρησιμοποιούν ένα ισχυρό νέο εργαλείο όντως οικοδομούν την εμπειρογνωμοσύνη που χρειάζονται για να εξελιχθούν.

Η βοήθεια από την Τεχνητή Νοημοσύνη βελτιώνει ή διαβρώνει την εξειδίκευση;

Το αν η βοήθεια από την Τεχνητή Νοημοσύνη ενισχύει ή διαβρώνει την επαγγελματική εμπειρογνωμοσύνη είναι ασαφές.

Σε μια προεγγεγραμμένη τρίμηνη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή, δόθηκε σε 133 δικηγόρους διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε έντεκα αμερικανικά δικηγορικά γραφεία πνευματικής ιδιοκτησίας, πρόσβαση σε έναν προσαρμοσμένο βοηθό σύνταξης κειμένων με Τεχνητή Νοημοσύνη και μετρήθηκε τόσο η απόδοσή τους κατά τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης όσο και η επαγγελματική τους κρίση μετά τη χρήση της.

Η μελέτη εξέτασε πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) επηρεάζει την εργασία 133 δικηγόρων που συντάσσουν πατέντες (διπλώματα ευρεσιτεχνίας) για την Google.

Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από την Google και έγινε σε συνεργασία με τον οικονομολόγο David Autor.

Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης είναι τα εξής:

• Βελτίωση στα προσχέδια: Μετά από 90 ημέρες χρήσης του εργαλείου AI, οι δικηγόροι βελτίωσαν τις βαθμολογίες τους στη σύνταξη πατεντών κατά περίπου 11 ποσοστιαίες μονάδες.

• Πού οφείλεται η βελτίωση: Η AI δεν έκανε τις καλές δουλειές «εξαιρετικές», αλλά βοήθησε να μειωθούν τα λάθη και οι κακές επιδόσεις (έκανε τη μέτρια δουλειά καλύτερη).

• Άνιση μάθηση (έμπειροι vs νέοι): Στο τέλος, οι δικηγόροι εξετάστηκαν στην εύρεση λαθών σε μια πατέντα χωρίς τη βοήθεια AI. Οι έμπειροι δικηγόροι που είχαν εκπαιδευτεί με AI τις προηγούμενες ημέρες τα πήγαν πολύ καλύτερα από τους υπόλοιπους. Αντίθετα, οι νεότεροι δικηγόροι δεν είχαν κανένα κέρδος.

• Αδυναμίες της έρευνας: Η μελέτη είχε κάποια προβλήματα, καθώς αρκετοί δικηγόροι δεν ολοκλήρωσαν το τελικό τεστ, δεν μετρήθηκαν οι δεξιότητές τους πριν ξεκινήσει η έρευνα, ενώ υπήρξαν υποψίες ότι ορισμένοι χρησιμοποίησαν κρυφά AI στο τελικό τεστ παρόλο που απαγορευόταν.

Η «ψευδαίσθηση της ικανότητας»

Οι βαθμολογίες των νέων μαθητών διχάστηκαν, σύμφωνα με την έρευνα: σημαντικά περισσότερες κακές βαθμολογίες, λιγότερες μέτριες, περισσότερες καλές και κανένα κέρδος στην κορυφή. Οι συγγραφείς γράφουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη «λειτούργησε ως εφαλτήριο για ορισμένους νέους μαθητές και ως μαξιλάρι για άλλους».

Η ανάρτηση ιστολογίου περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο εργάστηκαν οι νεότεροι. Είχαν την τάση να πηγαίνουν από πάνω προς τα κάτω, τελειοποιώντας το εισαγωγικό κείμενο πριν φτάσουν στις κύριες αξιώσεις.

Κάποιοι εντόπισαν σοβαρά ελαττώματα, αλλά άφησαν σχόλια που τα περιέγραφαν αντί να τα διορθώνουν.

Οι νεότεροι της ομάδας ελέγχου έκαναν το ίδιο, ένα μοτίβο που οι συγγραφείς ονομάζουν «έλλειμμα αρχικής βαθμολογίας των νεότερων» το οποίο τρεις μήνες πρόσβασης στην Τεχνητή Νοημοσύνη δεν διόρθωσαν.

Οι νεότεροι όντως παρατήρησαν μια διαφορά: τους άρεσε το εργαλείο. Στις απαντήσεις του στο Fortune, ο Autor ανέφερε ότι οι νεότεροι δικηγόροι με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης ανέφεραν αύξηση στην ικανοποίηση από την εργασία, η οποία ήταν η μεγαλύτερη επίδραση στη μελέτη. Ένιωσαν ότι η παράκαμψη του «προβλήματος της κενής σελίδας» τους επέτρεπε να αναλάβουν κατευθείαν τον ρόλο του κριτή, είπε.

«Οι νέοι επαγγελματίες πρέπει να προσέχουν την ψευδαίσθηση της ικανότητας», είπε. «Ο μόνος τρόπος για να καταλάβετε πραγματικά αν αναπτύσσετε δεξιότητες είναι αν εκτελείτε εργασίες χωρίς τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και αξιολογείτε την απόδοσή σας».

Γιατί κέρδισαν οι παλαιότεροι δικηγόροι

Σύμφωνα με την ανάρτηση στο ιστολόγιο, οι έμπειροι δικηγόροι περιέγραψαν την Τεχνητή Νοημοσύνη σε επόμενες συνεντεύξεις ως «λογικό ελεγκτή» και όχι ως τελικό προϊόν.

Οι συγγραφείς γράφουν ότι αποδυνάμωσε την προσκόλλησή τους στην υπάρχουσα πεζογραφία και τους ανάγκασε να εξηγήσουν το γιατί και το πώς των δομικών τους τροποποιήσεων.

«Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την Τεχνητή Νοημοσύνη ως «λογικό ελεγκτή» μόνο εάν γνωρίζετε ήδη αρκετά καλά τη νομοθεσία ώστε να εντοπίζετε πότε ένα κείμενο με ρέουσα ροή έχει νομικά ελαττώματα», δήλωσε ο Autor στο Fortune. Είπε ότι πιστεύει ότι η απαλλαγή από το βασικό γράψιμο απελευθέρωσε τους ηλικιωμένους ώστε να επικεντρωθούν στο στρατηγικό πεδίο εφαρμογής, «στο δάσος, όχι στα δέντρα».

Στο μη υποβοηθούμενο τεστ, αναφέρει η ανάρτηση ιστολογίου, οι ηλικιωμένοι που έλαβαν θεραπεία παρέλειψαν πεζά κείμενα χαμηλού διακυβεύματος, ανακατασκεύασαν ισχυρισμούς από την αρχή, μείωσαν τη γλώσσα που θα μπορούσε να περιορίσει τη νομική προστασία και συνέδεσαν πολλές από τις τροποποιήσεις τους με τη νομική θεωρία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι νεότεροι πρέπει να εγκαταλείψουν το εργαλείο.

Ο Συγγραφέας δήλωσε στο Fortune ότι οι αρχάριοι θα πρέπει να εργάζονται όπως οι μεγαλύτεροι: να διατυπώνουν πρώτα το επιχείρημα χωρίς βοήθεια και στη συνέχεια να χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη ως κριτικό για να ελέγχουν με πίεση τη λογική. Αναγνώρισε ότι αυτό είναι ένα μεγάλο αίτημα.

«Οι περισσότεροι από εμάς δεν έχουμε την αυτοπειθαρχία να κάνουμε πράγματα χειροκίνητα όταν ένα άμεσα διαθέσιμο εργαλείο χαμηλής προσπάθειας κάθεται εκεί, προσφέροντας να το κάνει για εμάς», είπε.

Μην διακόπτετε τη μαθητεία

Η αυτοματοποίηση των εργασιών μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει σε κοντόφθαλμες αποφάσεις από τους εργοδότες, όπως η μείωση των προσλήψεων νέων υπαλλήλων, γεγονός που απειλεί να διακόψει τη διαδικασία ανάδειξης των μελλοντικών ανώτερων στελεχών.

Σύμφωνα με τον ερευνητή Autor, οι εταιρείες πρέπει να διαχωρίσουν ποιες εργασίες μπορούν να γίνονται μόνιμα με ΤΝ και ποιες απαιτούν αυτόνομη ανθρώπινη κρίση, εισάγοντας παράλληλα ελέγχους δεξιοτήτων και καθοδήγηση.

Παρά τους περιορισμούς της συγκεκριμένης έρευνας, τονίζεται ότι η ΤΝ δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη τεχνογνωσία που χτίζεται με κόπο.

Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η ανθρώπινη και η μηχανική νοημοσύνη οφείλουν να λειτουργούν συμπληρωματικά.