Πώς μια εταιρεία «sex toys» μπορεί να βοηθά στη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία

Προφανώς ερωτικά βοηθήματα, sex toys και λάδια μασάζ έχουν πολύ συγκεκριμένη χρησιμότητα και όχι για το πεδίο της μάχης. Και όμως, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, κινεζική εταιρεία που διαφημίζει «έξυπνα sex toys» εμφανίζεται στέλνει στη Ρωσία βιομηχανικά ηλεκτρονικά, ολοκληρωμένα κυκλώματα και άλλων εξαρτήματα διπλής χρήσης που αξιοποιούνται σε οπλικά συστήματα.

Η Ανεξάρτητη Επιτροπή Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NAKO) της Ουκρανίας εντόπισε περίπου 1.800 προμηθευτές στο εξωτερικό και εμπορικές συναλλαγές άνω των 702 εκατ. ευρώ σε δυτικά μικροηλεκτρονικά εξαρτήματα υψηλής προτεραιότητας και αυτά αποτελούν μόνο ένα μέρος της πραγματικής κλίμακας. Τα περισσότερα πέρασαν μέσω της ηπειρωτικής Κίνας και, κυρίως, του Χονγκ Κονγκ, παρακάμπτοντας τις κυρώσεις. Πως κατάφε

Η κινεζική Shenzhen NuanQin Technology προχώρησε ακόμη περισσότερο διαφήμιζε «έξυπνα σεξουαλικά παιχνίδια», όμως, όπως αναφέρουν αξιωματούχοι της NAKO σε ανάλυσή τους, στη Ρωσία δεν έστελνε ούτε «μαστίγια για αρχάριους με λεοπάρ σχέδιο» ούτε «OMG! γαργαλητήρια με φτερά».

Τα τελωνειακά αρχεία δείχνουν ότι, αντί γι’ αυτά, έστελνε βιομηχανικά ηλεκτρονικά, ολοκληρωμένα κυκλώματα και άλλα εξαρτήματα διπλής χρήσης.

Το εταιρικό της αποτύπωμα είναι εξίσου ετερόκλητο: η NuanQin συνδέεται επίσης με κατάστημα λιανικής πώλησης μη επανδρωμένων αεροσκαφών FPV.

Η περίπτωση της NuanQin αναδεικνύει ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα για τις δυτικές χώρες που προσπαθούν να περιορίσουν μέσω κυρώσεων την πρόσβαση της Ρωσίας σε κρίσιμη τεχνολογία.

Ένας δυτικός κατασκευαστής που εξετάζει έναν υποψήφιο πελάτη ή προμηθευτή μπορεί να βλέπει μια μικρή κινεζική επιχείρηση με φαινομενικά άσχετη δραστηριότητα. Εφόσον η εταιρεία δεν βρίσκεται σε κάποια λίστα κυρώσεων, ένας συμβατικός έλεγχος μπορεί να μην εμφανίσει κάποιο προφανές πρόβλημα.

Το μεγάλο κενό

Εδώ εντοπίζουν οι ερευνητές της ΝΑΚΟ το πρόβλημα, ότι δηλαδή οι κυρώσεις είναι εξαιρετικά αργοκίνητες ώστε οι εταιρείες να μπορούν να αλλάζουν μορφή. Αρκετές οντότητες που είχε προτείνει η NAKO για ένταξη σε καθεστώς κυρώσεων πριν από χρόνια προστέθηκαν στον κατάλογο κυρώσεων της ΕΕ μόλις πρόσφατα.

Από το 2014, η ΕΕ έχει επιβάλει κυρώσεις σε περίπου 3.000 φυσικά πρόσωπα και οντότητες σε σχέση με τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Οι ΗΠΑ έχουν εντάξει σε μαύρη λίστα περισσότερα από 7.000. Οι κατάλογοι αυτοί περιλαμβάνουν, μεταξύ πολλών άλλων, πρόσωπα και οντότητες από τρίτες χώρες που διευκολύνουν την παράκαμψη των κυρώσεων.

Ο λόγος είναι ότι για την επιβολή κυρώσεων χρειάζεται εύλογα χρόνος ώστε να συγκεντρωθούν στοιχεία, να τεκμηριώσουν την υπόθεση, να εκπληρώσουν τις σχετικές νομικές απαιτήσεις και να αξιολογήσουν τις συνέπειες της απόφασής τους. Η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει μήνες ή ακόμη και χρόνια.

Όσο όμως εξετάζουν οι αρχές, μια άλλη εταιρεία που δεν βρίσκεται σε καμία μαύρη λίστα μπορεί να εμφανιστεί και να συνεχίσει τις συναλλαγές, με διαφορετικό όνομα, διαφορετικό εταιρικό προφίλ και μια δραστηριότητα που, εκ πρώτης όψεως, δεν έχει καμία σχέση με ηλεκτρονικά ή στρατιωτική τεχνολογία.

Το πρόβλημα εντείνεται, όταν αυτές οι επιχειρήσεις μπορούν να αλλάξουν, αλλά στοιχεία της υποδομής τους παραμένουν ίδια. Σύμφωνα με τον ουκρανικό φορέα, διαφορετικοί προμηθευτές χρησιμοποιούσαν τις ίδιες διευθύνσεις με εταιρείες στις οποίες είχαν ήδη επιβληθεί κυρώσεις ή εξαγωγικοί περιορισμοί.

Για παράδειγμα, σε μία μόνο μονάδα γραφείων στο Χονγκ Κονγκ εντοπίστηκαν τουλάχιστον 45 εταιρείες: 14 βρίσκονταν υπό κυρώσεις ή εξαγωγικούς περιορισμούς και 31 όχι. Συνολικά, οι εταιρείες αυτές είχαν προμηθεύσει τη Ρωσία με μικροηλεκτρονικά υψηλής προτεραιότητας αξίας άνω των 16 εκατ. δολαρίων, μόνο μέσα στο σύνολο δεδομένων που εξέτασε η οργάνωση.

Η πρόταση

Γι’ αυτό η NAKO υποστηρίζει ότι ο έλεγχος των Δυτικών δεν πρέπει να σταματά στο όνομα μιας εταιρείας. Οι διευθύνσεις μπορούν να αποτελέσουν ένα επιπλέον προειδοποιητικό σημάδι και να οδηγήσουν σε αυστηρότερο έλεγχο μιας φαινομενικά «καθαρής» επιχείρησης.

Η κοινή διεύθυνση με μια εταιρεία που βρίσκεται υπό κυρώσεις δεν αποτελεί απόδειξη παρανομίας ούτε σημαίνει ότι πρέπει αυτομάτως να επιβληθούν κυρώσεις και στους υπόλοιπους ενοίκους της. Μπορεί όμως να αποκαλύψει συνδέσεις που ένας απλός έλεγχος σε μια λίστα κυρώσεων δεν θα εντόπιζε.

Με άλλα λόγια, οι κυρώσεις στοχεύουν συγκεκριμένες εταιρείες, ενώ τα δίκτυα που επιχειρούν να τις παρακάμψουν μπορούν να αλλάζουν εταιρείες και να επαναχρησιμοποιούν την ίδια υποδομή.