Στα 3.154 τα πλοία που εντάχθηκαν στον «σκιώδη» στόλο

Με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων δώδεκα μηνών διευρύνθηκε τον Αύγουστο ο λεγόμενος «σκιώδης στόλος» (shadow fleet), δείχνοντας ότι, παρά την ενίσχυση των κυρώσεων και των ελέγχων, το φαινόμενο εξακολουθεί να διευρύνεται.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler Risk & Compliance, 60 πλοία προστέθηκαν τον Αύγουστο στις σχετικές λίστες και μόλις 11 αφαιρέθηκαν, με αποτέλεσμα καθαρή αύξηση κατά 49 πλοία. Ο συνολικός αριθμός έφθασε έτσι τα 3.154 πλοία, στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δωδεκάμηνης περιόδου.

Η επιτάχυνση είναι εμφανής σε σύγκριση με τον Ιούλιο, όταν είχαν προστεθεί 33 πλοία και είχαν αφαιρεθεί 21. Η μηνιαία αύξηση διαμορφώθηκε στο 1,58%, έναντι μόλις 0,39% τον προηγούμενο μήνα, αποτελώντας την ισχυρότερη θετική μεταβολή των τελευταίων δώδεκα μηνών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο η Kpler ορίζει τον shadow fleet. Δεν αρκεί ένα πλοίο να βρίσκεται σε λίστα κυρώσεων ούτε χαρακτηρίζεται «σκιώδες» απλώς λόγω της χώρας με την οποία εμπορεύεται.

Σύμφωνα με τη μεθοδολογία της Kpler, πρέπει να έχει φορτώσει φορτίο που υπόκειται σε περιορισμούς και παράλληλα να πληροί τουλάχιστον ένα ακόμη κριτήριο κινδύνου: αδιαφανή ή άγνωστη δομή διαχείρισης, απουσία κλάσης από νηογνώμονα μέλος της Διεθνούς Ένωσης Νηογνωμόνων (IACS), έλλειψη ασφαλιστικής κάλυψης από μέλος της διεθνούς ένωσης των αλληλασφαλιστικών οργανισμών πλοίων (IGP&I), «σκοτεινή» δραστηριότητα κατά τη διάρκεια κενών στο σύστημα αυτόματου εντοπισμού (AIS), παραποίηση της θέσης τους μέσω του συστήματος AIS (AIS spoofing), χειραγώγηση της ταυτότητας AIS ή χρήση ψευδούς σημαίας.

Αύξηση της εμπορικής δραστηριότητας

Η διεύρυνση του στόλου συνοδεύτηκε και από αύξηση της εμπορικής του δραστηριότητας. Οι πετρελαϊκές ροές που συνδέονται με πλοία του shadow fleet ανήλθαν τον Αύγουστο σε περίπου 326,5 εκατ. βαρέλια, από 322,7 εκατ. τον Ιούλιο, σημειώνοντας άνοδο περίπου 1,2%. Το αργό παρέμεινε το κυρίαρχο φορτίο, φθάνοντας τα 202,8 εκατ. βαρέλια, ή περίπου το 62% του συνόλου.

Η Ρωσία παρέμεινε η μεγαλύτερη ονομαστικά καταγεγραμμένη χώρα προέλευσης, με 62,6 εκατ. βαρέλια, αν και οι ροές της μειώθηκαν κατά περίπου 10% σε μηνιαία βάση. Εντυπωσιακή, αντίθετα, ήταν η αύξηση από το Ιράκ, όπου οι σχετικές ροές εκτινάχθηκαν από 10,9 εκατ. σε 27,5 εκατ. βαρέλια, σημειώνοντας άνοδο περίπου 152%. Αυξημένη δραστηριότητα καταγράφηκε επίσης από τις ΗΠΑ, ενώ μειώσεις σημειώθηκαν από τη Σαουδική Αραβία, τη Βενεζουέλα και τη Λιβύη.

Στους προορισμούς η εικόνα είναι ακόμη πιο κατακερματισμένη. Η Ινδία παρέμεινε η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη αγορά με 31 εκατ. βαρέλια, η Ιταλία ακολούθησε με 27,5 εκατ. και η Κίνα με 27,2 εκατ. βαρέλια. Ωστόσο, η κατηγορία «Others» έφθασε τα 165,4 εκατ. βαρέλια, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το ήμισυ των συνολικών ροών και δείχνοντας πόσο δύσκολη έχει γίνει η χαρτογράφηση της δραστηριότητας μόνο μέσω των μεγάλων αγορών.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα χαρακτηριστικά των 60 νέων πλοίων. Τα 32 δεν διέθεταν ασφαλιστική κάλυψη από μέλος του IGP&I και τα 31 δεν είχαν κλάση από μέλος της IACS. Σε 13 πλοία καταγράφηκαν «σκιώδεις» μεταφορές από πλοίο σε πλοίο (dark ship-to-ship), οκτώ πλοία είχαν άγνωστη εταιρεία διαχείρισης (ISM Manager) ενώ έξι συνδέθηκαν με περιστατικά AIS spoofing. Τα κριτήρια αυτά δεν είναι αμοιβαία αποκλειόμενα και μπορούν να συνυπάρχουν στο ίδιο πλοίο.

Το σημαντικότερο είναι ότι τα νέα αυτά πλοία δεν ήταν αδρανή. Η συγκεκριμένη ομάδα συνδέθηκε με περίπου 19,3 εκατ. βαρέλια φορτίων τον Αύγουστο, από 12,7 εκατ. τον Ιούλιο, με το αργό να αντιπροσωπεύει 13,1 εκατ. βαρέλια ή περίπου το 68% της δραστηριότητάς τους.

Η εικόνα του Αυγούστου δείχνει ότι ο «σκιώδης στόλος» δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται μόνο ως προέκταση των κυρώσεων κατά του ρωσικού πετρελαίου, σημειώνει η Kpler. Η γεωγραφική διασπορά των φορτίων και των προορισμών, αλλά και η παρουσία πλοίων του σε ευρύτερες εμπορικές ροές, μεταφέρουν το βάρος του ελέγχου από τη χώρα προέλευσης στο ίδιο το πλοίο.

Πηγή: ot.gr