F-35: Το νέο «οπλοστάσιο» που αλλάζει τα δεδομένα – Τι σημαίνει για τα ελληνικά μαχητικά

Το F-35 που θα παραλάβει η Πολεμική Αεροπορία στα τέλη της δεκαετίας δεν θα είναι το ίδιο αεροσκάφος που γνωρίζουμε σήμερα.

Το ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο για την Ελλάδα είναι ότι οι περισσότερες από αυτές τις εξελίξεις προηγούνται ή συμπίπτουν χρονικά με την ένταξη των ελληνικών F-35 στην Πολεμική Αεροπορία.

Η χώρα μας έχει ήδη υπογράψει για την απόκτηση 20 F-35A, διατηρώντας δικαίωμα προαίρεσης για ακόμη 20. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει αναφέρει ότι τα πρώτα αεροσκάφη θα παραδοθούν αρχικά στις ΗΠΑ, ενώ οι πιο πρόσφατες επίσημες ελληνικές τοποθετήσεις προσδιορίζουν την εγκατάσταση των πρώτων μαχητικών στην Ελλάδα προς τα τέλη του 2029. Παράλληλα, η προετοιμασία προσωπικού και υποδομών έχει ήδη αρχίσει.

Η μεγάλη αλλαγή έρχεται από το 2027
Το αμερικανικό F-35 Modernized Selected Acquisition Report για τον προϋπολογισμό του 2027, ένα επίσημο έγγραφο του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας με ημερομηνία Απριλίου 2026, αποκαλύπτει αναλυτικά το νέο χρονοδιάγραμμα.

Ο Σεπτέμβριος του 2027 αποτελεί, σύμφωνα με τον σημερινό σχεδιασμό, ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα.
Τότε προβλέπεται η ενσωμάτωση του AARGM-ER, ενός προηγμένου πυραύλου αντι-ραντάρ αυξημένης εμβέλειας. Πρόκειται για όπλο που έχει σχεδιαστεί ώστε να επιτρέπει την αντιμετώπιση σύγχρονων αντιαεροπορικών συστημάτων και ραντάρ, διευρύνοντας τον ρόλο του F-35 σε αποστολές καταστολής εχθρικής αεράμυνας.

Στο ίδιο χρονικό παράθυρο εμφανίζεται και ο LRASM Capability Increment 1. Ο Long Range Anti-Ship Missile είναι ένα προηγμένο, χαμηλής παρατηρησιμότητας όπλο μεγάλης εμβέλειας που προορίζεται για προσβολή σημαντικών ναυτικών στόχων.

Η ίδια η Lockheed Martin επιβεβαιώνει ότι η ενσωμάτωση JASSM και LRASM αποτελεί βασικό τμήμα της εξέλιξης του F-35, ενώ μέσα στο 2026 ολοκληρώθηκε και η πρώτη φάση του προγράμματος πτητικών δοκιμών του LRASM στο F-35C.

Για μια χώρα με το γεωγραφικό περιβάλλον της Ελλάδας, η δυνατότητα ενός stealth αεροσκάφους να εντοπίζει στόχους χωρίς να αποκαλύπτει εύκολα τη θέση του και να μπορεί να αξιοποιήσει στο μέλλον όπλα μεγάλης απόστασης κατά ναυτικών μονάδων αποκτά προφανές επιχειρησιακό ενδιαφέρον.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα έχει ήδη αγοράσει τον LRASM. Η πιστοποίηση ενός όπλου στο F-35 και η απόκτησή του από μια συγκεκριμένη χώρα είναι δύο διαφορετικά πράγματα και απαιτούν ξεχωριστές αποφάσεις, εγκρίσεις και συμβάσεις.

Στο αμερικανικό πακέτο έγκρισης για την ελληνική αγορά των F-35 περιλαμβάνονται αεροσκάφη, κινητήρες, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, υποστήριξη, εκπαίδευση και σχετικός εξοπλισμός, χωρίς να ανακοινώνεται ότι τα συγκεκριμένα νέα όπλα αποτελούν ήδη μέρος της ελληνικής παραγγελίας.

StormBreaker: Η μικρή βόμβα με τις μεγάλες δυνατότητες
Μία ακόμη ιδιαίτερα σημαντική προσθήκη είναι η GBU-53/B StormBreaker, γνωστή και ως Small Diameter Bomb II.Πρόκειται για κατευθυνόμενη βόμβα περίπου 250 λιβρών, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον τόσο σταθερών όσο και κινούμενων στόχων.

Η Raytheon αναφέρει ότι διαθέτει σύστημα αισθητήρων τριών λειτουργιών και μπορεί να πλήξει στόχους ημέρα ή νύχτα και υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Η μικρή της διάσταση επιτρέπει επίσης σε ένα αεροσκάφος να μεταφέρει μεγαλύτερο αριθμό όπλων.

Στο νέο αμερικανικό χρονοδιάγραμμα, η δικτυοκεντρική έκδοση της StormBreaker προβλέπεται επίσης για τον Σεπτέμβριο του 2027, με αμφίδρομη ζεύξη δεδομένων ώστε να μπορεί να λαμβάνει πληροφορίες ακόμη και μετά την άφεσή της.

Μαζί της προβλέπεται και η ένταξη του Joint Strike Missile (JSM), ενός όπλου που έχει εξελιχθεί ειδικά με γνώμονα το F-35 και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για προσβολές επίγειων και ναυτικών στόχων.

Η Kongsberg τον χαρακτηρίζει ως το μοναδικό πυραυλοκίνητο όπλο κρούσης της κατηγορίας του που έχει σχεδιαστεί ώστε να μεταφέρεται εσωτερικά στο F-35, διατηρώντας έτσι το μικρό ίχνος του αεροσκάφους. Το JSM έχει ήδη επιλεγεί από χώρες όπως η Νορβηγία, η Ιαπωνία, η Αυστραλία, οι ΗΠΑ και η Γερμανία.

Και αυτή είναι μια κρίσιμη λεπτομέρεια: ένα F-35 μπορεί να είναι stealth, όμως το πλεονέκτημά του μειώνεται όταν υποχρεώνεται να μεταφέρει μεγάλα όπλα εξωτερικά. Για αυτό και η δυνατότητα εσωτερικής μεταφοράς σύγχρονων πυρομαχικών έχει ιδιαίτερη αξία.

Δεν αλλάζουν μόνο τα όπλα
Η πραγματική αναβάθμιση του F-35 δεν βρίσκεται μόνο κάτω από τις πτέρυγες ή μέσα στις αποθήκες οπλισμού.

Το πρόγραμμα Block 4, στηριζόμενο στην υπολογιστική υποδομή Technology Refresh 3 (TR-3), φέρνει μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ, νέες δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου και βελτιωμένη επεξεργασία των τεράστιων ποσοτήτων δεδομένων που συγκεντρώνουν οι αισθητήρες του αεροσκάφους. Το ίδιο το επίσημο MSAR χαρακτηρίζει το TR-3 ως τη βάση πάνω στην οποία θα στηριχθούν οι μελλοντικές δυνατότητες του Block 4.

Ήδη για τον Σεπτέμβριο του 2026 προβλέπεται η σταδιακή ένταξη νέων δυνατοτήτων ηλεκτρονικής επίθεσης, νέων λειτουργιών επικοινωνίας πέρα από την οπτική επαφή, χρήσης των GBU-54/38 εναντίον σταθερών και κινούμενων στόχων και του Tactical Data Recorder, ο οποίος καταγράφει δεδομένα από ραντάρ και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου ώστε νέες απειλές να μπορούν να αναλύονται και να περνούν ταχύτερα στις βιβλιοθήκες αποστολής.

Το 2027 προβλέπονται επίσης νέες τεχνικές ηλεκτρονικών αντιμέτρων, καλύτερη αναγνώριση εχθρικών εκπομπών, βελτιώσεις στο Link 16 και το Next Generation Distributed Aperture System.

Το NGDAS θα προσφέρει περιμετρική υπέρυθρη επιτήρηση, προειδοποίηση για εκτοξεύσεις πυραύλων και βελτιωμένη επίγνωση της τακτικής κατάστασης.

Με απλά λόγια, το F-35 εξελίσσεται ακόμη περισσότερο από «μαχητικό» σε έναν ιπτάμενο αισθητήρα, κόμβο πληροφοριών και πλατφόρμα ηλεκτρονικού πολέμου, που μπορεί να συλλέγει πληροφορίες και να τις μεταδίδει σε άλλα αεροσκάφη ή μονάδες.

Αυτό έχει ιδιαίτερη αξία για την Ελλάδα, καθώς τα F-35 θα κληθούν να επιχειρούν μαζί με τα Rafale και τα F-16 Viper, αλλά και με το υπόλοιπο δίκτυο αισθητήρων και αεράμυνας των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το 2030 θα μεταφέρει περισσότερους πυραύλους εσωτερικά
Ένα ακόμη σημαντικό βήμα έχει προγραμματιστεί για το 2030.Tο πρόγραμμα Six in the Bay, γνωστό και από την ανάπτυξη του συστήματος Sidekick, προβλέπει αύξηση των πυραύλων αέρος-αέρος που μπορούν να μεταφερθούν εσωτερικά από τέσσερις σε έξι.

Η αλλαγή αυτή έχει μεγάλη σημασία, καθώς αυξάνει αισθητά το διαθέσιμο οπλικό φορτίο χωρίς να απαιτεί εξωτερικές αναρτήσεις που θα επηρέαζαν τα χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας του αεροσκάφους.

Για το ίδιο έτος προβλέπεται και βελτίωση της αμφίδρομης ζεύξης δεδομένων του AIM-120D, όπως και αναβάθμιση του MADL, του συστήματος επικοινωνίας χαμηλής πιθανότητας εντοπισμού που αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία του F-35.

Meteor: Το μεγάλο ενδιαφέρον για την Ελλάδα
Το μεγαλύτερο ίσως ενδιαφέρον για την Πολεμική Αεροπορία βρίσκεται λίγο αργότερα.Σύμφωνα με το νέο επίσημο πρόγραμμα, ο Meteor έχει ημερομηνία ανάπτυξης τον Σεπτέμβριο του 2032.

Ο Meteor είναι πύραυλος αέρος-αέρος πέραν του οπτικού ορίζοντα με ramjet κινητήρα και αποτελεί ήδη βασικό όπλο των ελληνικών Rafale.

Το επίσημο αμερικανικό έγγραφο περιγράφει την έκδοση για τα F-35 ως πρόγραμμα Ηνωμένου Βασιλείου και Ιταλίας και κάνει ειδική αναφορά στον ramjet κινητήρα και στη βελτιωμένη αποτελεσματικότητα κατά την τελική φάση εμπλοκής.

Η πιθανότητα το ίδιο όπλο να πιστοποιηθεί τελικά και στα F-35A αποκτά ξεχωριστή σημασία για την Ελλάδα.

Θα μπορούσε να δημιουργήσει στο μέλλον μία κοινή οικογένεια όπλων αεροπορικής υπεροχής μεταξύ Rafale και F-35, με προφανή πλεονεκτήματα σε επίπεδο επιχειρησιακής φιλοσοφίας, αποθεμάτων και εκπαίδευσης.

Ωστόσο και εδώ απαιτείται προσοχή: η πιστοποίηση του Meteor στο F-35 δεν σημαίνει αυτομάτως ότι όλα τα κράτη-χρήστες θα αποκτήσουν το όπλο. Για την Ελλάδα θα απαιτηθεί ξεχωριστή επιλογή και σύμβαση.

Μαζί με τον Meteor, το 2032 το σημερινό πρόγραμμα προβλέπει και το βρετανικό SPEAR 3, καθώς και πτερύγιο χαμηλής παρατηρησιμότητας για όπλα της οικογένειας JASSM/LRASM.

Γιατί οι ημερομηνίες χρειάζονται προσοχή
Yπάρχει πάντως μία σημαντική παράμετρος.Οι ημερομηνίες του νέου αμερικανικού εγγράφου αποτελούν στόχους προγράμματος και όχι αμετάκλητες ημερομηνίες επιχειρησιακής ένταξης.

Το F-35 έχει αντιμετωπίσει σημαντικές καθυστερήσεις στην ανάπτυξη του TR-3 και του Block 4. Το αμερικανικό Government Accountability Office έχει επισημάνει ότι ο περιορισμένος πλέον πυρήνας του Block 4 δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν από το 2031, ενώ ορισμένες επιπλέον δυνατότητες έχουν μετατεθεί ακόμη αργότερα.

Το ίδιο το νέο MSAR χαρακτηρίζει την τεχνική πολυπλοκότητα και τον μεγάλο αριθμό προηγμένων δυνατοτήτων του Block 4 ως σημαντικό υφιστάμενο τεχνικό κίνδυνο.

Άρα ο Σεπτέμβριος του 2027 ή το 2032 πρέπει να διαβάζονται ως το σημερινό επίσημο χρονοδιάγραμμα και όχι ως εγγυημένες ημερομηνίες.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για τα ελληνικά F-35
Για την Ελλάδα η συγκυρία είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.Η Πολεμική Αεροπορία εισέρχεται στο πρόγραμμα αρκετά αργότερα από τους πρώτους χρήστες του F-35 και, παρά το μειονέκτημα της καθυστερημένης ένταξης, αποκτά ταυτόχρονα ένα σημαντικό πλεονέκτημα: τα ελληνικά αεροσκάφη θα ενταχθούν στην εποχή του TR-3 και του Block 4 και όχι στην αρχική τεχνολογική μορφή του F-35.

Η Αθήνα έχει συμβασιοποιήσει 20 F-35A με δυνατότητα απόκτησης ακόμη 20, ενώ η αμερικανική αρχική έγκριση FMS είχε φθάσει έως τα 40 αεροσκάφη και συνολική μέγιστη εκτιμώμενη αξία 8,6 δισ. δολαρίων, μαζί με κινητήρες, εκπαίδευση, λογισμικό, υποστήριξη και σχετικό εξοπλισμό.

Όταν λοιπόν τα ελληνικά F-35 αρχίσουν να αποκτούν πραγματική επιχειρησιακή παρουσία, το παγκόσμιο πρόγραμμα θα βρίσκεται ήδη σε μια πολύ διαφορετική φάση από τη σημερινή.

Και εκεί ίσως βρίσκεται η μεγαλύτερη αλλαγή: η αξία του F-35 για την Ελλάδα δεν θα κριθεί μόνο από το ίδιο το αεροσκάφος, αλλά από τα όπλα, τους αισθητήρες, τις ζεύξεις δεδομένων και το συνολικό δίκτυο μέσα στο οποίο θα ενταχθεί.

Με LRASM, JSM, StormBreaker και AARGM-ER να βρίσκονται πλέον στον επίσημο οδικό χάρτη και τον Meteor να ακολουθεί, το F-35 της επόμενης δεκαετίας εξελίσσεται σε μια σαφώς ισχυρότερη πλατφόρμα από εκείνη που αρχικά αγόρασαν οι πρώτοι χρήστες του. Και αυτή ακριβώς είναι η έκδοση της εποχής στην οποία μπαίνει πλέον και η Ελλάδα.

Πηγή: newsauto.gr