Νεπάλ: Ζητά κλιματικές αποζημιώσεις μετά τις φονικές πλημμύρες

Το Νεπάλ ζητά αποζημιώσεις για τις καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, μετά από τις καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν πρόσφατα τη χώρα, με ανώτερο κυβερνητικό αξιωματούχο να καλεί τις πιο ρυπογόνες χώρες του κόσμου να «ξυπνήσουν» και να αναγνωρίσουν την κοινή τους ευθύνη για μια καταστροφή που οδήγησε στον θάνατο ή την εξαφάνιση περισσότερων από 6.000 ανθρώπων.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η κλιματική αλλαγή συνέβαλε στις πλημμύρες, οι οποίες προκλήθηκαν όταν ένας παγετώνας που έλιωνε, κατέρρευσε μερικώς, προκαλώντας φονική κατολίσθηση και ξαφνικές πλημμύρες στο Θιβέτ και στο Νεπάλ στα τέλη Αυγούστου. Μέχρι στιγμής, περισσότεροι από 1.300 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ αγνοούνται πάνω από 5.500.

Σε συνέντευξή του στη βρετανική εφημερίδα Guardian, ο υπουργός Εξωτερικών του Νεπάλ, Σισίρ Χανάλ, ήταν κατηγορηματικός στο αίτημά του για κλιματική δικαιοσύνη, υπογραμμίζοντας ότι οι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου πρέπει να ενισχύσουν τη στήριξή τους προς το Νεπάλ, ώστε η χώρα να μπορέσει να ανακάμψει και να ανοικοδομηθεί μετά τις καταστροφικές πλημμύρες.

Το Νεπάλ ευθύνεται για λιγότερο από 0,1% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ενώ οι γειτονικές του χώρες, η Ινδία και η Κίνα, συγκαταλέγονται μεταξύ των μεγαλύτερων ρυπαντών παγκοσμίως. Τα βουνά των Ιμαλαΐων, που εκτείνονται στην Ινδία, την Κίνα, το Νεπάλ και το Μπουτάν, θερμαίνονται με ρυθμό σχεδόν 50% ταχύτερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Το 2023, ο ΟΗΕ ανέφερε ότι τα βουνά του Νεπάλ είχαν χάσει σχεδόν το ένα τρίτο των πάγων τους μέσα σε λίγο περισσότερο από 30 χρόνια, εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Σχετική είδηση: «Έρχεται η πλημμύρα» – Πώς διευθυντής σχολείου στο Νεπάλ έσωσε 900 μαθητές

Ο Χανάλ τόνισε ότι η πρόσφατη καταστροφή ήταν πολύ πιο ακραία από τις πλημμύρες που σημειώνονται συνήθως κατά την περίοδο των μουσώνων και υποστήριξε ότι το μέγεθος των ζημιών είναι συγκρίσιμο με εκείνο του σεισμού του 2015, ο οποίος άφησε μεγάλο μέρος της χώρας σε ερείπια. Επιβεβαίωσε επίσης, ότι τα υπουργεία Οικονομικών και Περιβάλλοντος του Νεπάλ απέστειλαν κοινή επιστολή στο Ταμείο του ΟΗΕ για την Αντιμετώπιση Απωλειών και Ζημιών, το οποίο δημιουργήθηκε το 2022 στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα, ζητώντας 20 εκατ. δολάρια για τις κλιματικές ζημιές.

«Έχουμε συμβάλει τόσο λίγο στην κλιματική αλλαγή», δήλωσε. «Είναι επιτακτική ανάγκη όσοι στην παγκόσμια κοινότητα επωφελούνται από μεγαλύτερες και πολύ πιο ρυπογόνες οικονομίες και των οποίων η ιστορική συμβολή στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου είναι πολύ μεγαλύτερη από τη δική μας να αναγνωρίσουν την κοινή τους ευθύνη. Αυτό αφορά ολόκληρη την ανθρωπότητα», τόνισε.

Για το Νεπάλ, η καταστροφή ήταν ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς αποτελεί, όπως είπε, «ένα από τα ισχυρότερα προειδοποιητικά σήματα για όσα πρόκειται να ακολουθήσουν».

«Η διεθνής κοινότητα δεν θα πρέπει να το αντιμετωπίζει ως μια μεμονωμένη καταστροφή. Θα πρέπει να το δει στο πλαίσιο της μεταβολής του κλίματος στα Ιμαλάια», δήλωσε. «Γνωρίζουμε ότι πρόκειται να γίνει ένα επαναλαμβανόμενο φαινόμενο, το οποίο όλο και περισσότερες κοινότητες, όχι μόνο στο Νεπάλ αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο, θα κληθούν να αντιμετωπίσουν».

Ο Χανάλ αναγνώρισε ότι τα 20 εκατ. δολάρια που ζήτησε το Νεπάλ από τον ΟΗΕ είναι «προφανώς πολύ λίγα για να καλύψουν τις ζημιές που έχουμε υποστεί». Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, το συνολικό κόστος των πλημμυρών θα ξεπεράσει τα 5 δισ. δολάρια, αν και ο ίδιος εκτίμησε ότι μπορεί να είναι ακόμη υψηλότερο.

Περισσότερα από 20.000 σπίτια πιθανότατα θα χρειαστεί να ανοικοδομηθούν, όπως και ο βασικός αυτοκινητόδρομος. Χωριά που έχουν χτιστεί σε ευάλωτες περιοχές κατά μήκος ποταμών, ορισμένα από τα οποία παρασύρθηκαν ολοκληρωτικά, ενδέχεται να χρειαστεί να μεταφερθούν σε μεγαλύτερο υψόμετρο και σε ασφαλέστερες περιοχές.

Αν και αρχικά ο Χανάλ είχε υποδείξει την Ινδία και την Κίνα ως χώρες που θα πρέπει να συμβάλουν στην αποκατάσταση του Νεπάλ, αποφεύγοντας να αναφερθεί στις ΗΠΑ, τον μεγαλύτερο ρυπαντή στον κόσμο, στη συνέχεια ανασκεύασε, λέγοντας: «Δεν πρόκειται απλώς για τη μετατόπιση της ευθύνης από τη μία χώρα στην άλλη. Πρόκειται για το να συνεργαστούμε όλοι μαζί».

Υπογράμμισε ότι το αίτημα για αποζημίωση αποτελεί επίσης «καμπανάκι αφύπνισης για τη διεθνή κοινότητα», ώστε να δημιουργηθεί ένας πιο ισχυρός μηχανισμός στήριξης για ευάλωτες και μικρές οικονομίες όπως το Νεπάλ.

Ο ΟΗΕ έχει παραδεχθεί ότι το Ταμείο Απωλειών και Ζημιών αντιμετωπίζει ήδη «σημαντικό χρηματοδοτικό κενό». Το Ταμείο έχει λάβει αιτήματα συνολικού ύψους 2,8 δισ. δολαρίων από περίπου 119 χώρες, όμως μέχρι στιγμής η διεθνής κοινότητα έχει διαθέσει μόλις περίπου 400 εκατ. δολάρια. Οι ΗΠΑ έχουν συνεισφέρει μόλις 17 εκατ. δολάρια, μετά την αποχώρησή τους από τη Συμφωνία του Παρισιού.

Ο Χανάλ αναγνώρισε ότι υπάρχουν «πολιτικές προκλήσεις» στην προσπάθεια εξασφάλισης της κλιματικής αποζημίωσης που ζητά το Νεπάλ.

«Ναι, πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να μη συμφωνούν με την άποψή μας ή να αρνούνται ότι υπάρχει κλιματική αλλαγή. Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που αρνούνται ότι η Γη είναι στρογγυλή», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της διάθεσης πόρων όχι μόνο για την άμεση αντιμετώπιση των καταστροφών, αλλά και για την πρόληψη, την προετοιμασία και τον περιορισμό των κινδύνων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.

Ο Χανάλ απέρριψε τις κατηγορίες ότι η Κίνα δεν παρείχε επαρκή προειδοποίηση ή ότι δεν μοιράστηκε με το Νεπάλ τα απαραίτητα δεδομένα για τις επικείμενες πλημμύρες. Όπως είπε, βρίσκεται σε συζητήσεις με την Κίνα για την ενίσχυση του συντονισμού και της ανταλλαγής δεδομένων στην περιοχή των Ιμαλαΐων.

«Με τη γνώση που έχουμε σήμερα, μπορούμε να δούμε ότι ο συγκεκριμένος παγετώνας ήταν εύθραυστος και υποχωρούσε τους τελευταίους έξι μήνες», δήλωσε.

«Όμως, πριν από την εκδήλωση των πλημμυρών, ούτε εμείς ούτε οι Κινέζοι επιστήμονες γνωρίζαμε ότι η συγκεκριμένη κατάρρευση ήταν επικείμενη. Δεν πιστεύω ότι κανείς μας είχε αντιληφθεί την απειλή μέχρι τη στιγμή που συνέβη», κατέληξε.

Πηγή: Guardian