Πώς θα λειτουργεί ο «κουμπαράς» για τη Νέα Γενιά

Το σχέδιο παρουσίασαν χθες κατά την εξειδίκευση των μέτρων της ΔΕΘ ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο αναπληρωτής υπουργός Θάνος Πετραλιάς, δίνοντας παράλληλα τα πρώτα συγκεκριμένα παραδείγματα για το ποσό που θα μπορεί να έχει συγκεντρώσει ένα παιδί όταν φτάσει στα 18 του χρόνια.

Η βασική φιλοσοφία του μέτρου, όπως την περιέγραψε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, είναι απλή: η οικογένεια θα μπορεί μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού να ανοίξει έναν ειδικό επενδυτικό λογαριασμό και για κάθε ευρώ που καταθέτει, μέχρι το προβλεπόμενο ετήσιο όριο, ένα ακόμη ευρώ θα προσθέτει η Πολιτεία.

Ο υπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι τα χρήματα δεν θα παραμένουν απλώς σε έναν καταθετικό λογαριασμό, αλλά θα επενδύονται σε βάθος χρόνου, με στόχο το κεφάλαιο να αυξάνεται μαζί με το παιδί μέχρι την ενηλικίωσή του.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, από την πλευρά του, εξειδίκευσε τον μηχανισμό, τις προϋποθέσεις, τα επιτρεπόμενα επενδυτικά προϊόντα και τα ποσά που μπορεί να συγκεντρωθούν σε βάθος 18ετίας.

Το όριο της κρατικής συμμετοχής μάλιστα δεν θα παραμένει σταθερό. Θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία. Έτσι, από τα 1.200 ευρώ αρχικά, θα ανεβαίνει στα 1.320 ευρώ το 2032, στα 1.452 ευρώ το 2037 και στη συνέχεια στα 1.597 ευρώ.

Ένα ευρώ ο γονέας, ένα ευρώ το κράτος

Ο ειδικός επενδυτικός λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγει για ένα παιδί εντός των δύο πρώτων ετών από τη γέννησή του.

Η οικογένεια θα καταθέτει χρήματα στον λογαριασμό και το κράτος θα προσθέτει κάθε χρόνο ισόποση συμμετοχή, μέχρι του ανώτατου προβλεπόμενου ορίου.

Το αρχικό πλαφόν ορίζεται στα 1.200 ευρώ ετησίως.

Έτσι, εάν ένας γονέας βάλει 1.200 ευρώ σε μία χρονιά, άλλα 1.200 ευρώ θα πιστωθούν από το Δημόσιο και το συνολικό κεφάλαιο εκείνης της χρονιάς θα φτάσει τα 2.400 ευρώ.

Εάν βάλει 600 ευρώ, η κρατική συμμετοχή θα είναι επίσης 600 ευρώ.

Εάν, αντίθετα, ο γονέας καταθέσει 2.000 ευρώ, το κράτος δεν θα βάλει 2.000 ευρώ, αλλά μέχρι το προβλεπόμενο πλαφόν των 1.200 ευρώ.

Το όριο της κρατικής συμμετοχής μάλιστα δεν θα παραμένει σταθερό. Θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία.

Έτσι, από τα 1.200 ευρώ αρχικά, θα ανεβαίνει στα 1.320 ευρώ το 2032, στα 1.452 ευρώ το 2037 και στη συνέχεια στα 1.597 ευρώ.

Τα ποσά που αναλογούν στην κρατική συμμετοχή θα πιστώνονται περιοδικά στους λογαριασμούς από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Μέχρι 10.000 ευρώ τον χρόνο από την οικογένεια

Διαφορετικό είναι το ανώτατο ποσό που θα μπορεί να καταθέσει συνολικά ο γονέας.

Η ετήσια εισφορά του θα μπορεί να φτάνει έως τις 10.000 ευρώ, προκειμένου, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο ειδικός επενδυτικός λογαριασμός να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όχημα απόκρυψης ή μεταφοράς μεγάλου πλούτου.

Ωστόσο, ακόμη και εάν ο γονέας καταθέσει 10.000 ευρώ, η κρατική συμμετοχή θα περιορίζεται στο εκάστοτε ετήσιο όριο του προγράμματος.

Η καταβολή των χρημάτων θα είναι ευέλικτη. Θα μπορεί, για παράδειγμα, να γίνεται με πάγια εντολή 100 ευρώ κάθε μήνα, ώστε να συμπληρώνονται τα 1.200 ευρώ τον χρόνο, ή με έκτακτες καταβολές κατά τη διάρκεια του έτους.

Τα ποσά που αναλογούν στην κρατική συμμετοχή θα πιστώνονται περιοδικά στους λογαριασμούς από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Τι γίνεται εάν ο γονέας μία χρονιά δεν βάλει χρήματα

Ο λογαριασμός δεν θα απαιτεί υποχρεωτική καταβολή κάθε χρόνο.

Εάν, για παράδειγμα, μια οικογένεια αντιμετωπίσει οικονομικές δυσκολίες και δεν καταθέσει κανένα ποσό για ένα έτος, ο λογαριασμός δεν κλείνει.

Τα ήδη συσσωρευμένα χρήματα παραμένουν επενδεδυμένα και ο λογαριασμός συνεχίζει κανονικά να λειτουργεί.

Απλώς, για τη συγκεκριμένη χρονιά, αφού δεν υπάρχει οικογενειακή εισφορά, δεν θα υπάρχει ούτε αντίστοιχη κρατική συμμετοχή.

Την επόμενη χρονιά η οικογένεια θα μπορεί να αρχίσει ξανά τις καταβολές.

Χωρίς εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια

Κάθε παιδί θα μπορεί να διαθέτει έναν μόνο ειδικό επενδυτικό λογαριασμό.

Για το άνοιγμά του θα απαιτείται τουλάχιστον ο ένας από τους δύο γονείς να είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.

Το μέτρο δεν συνδέεται με εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια.

Επομένως, το δικαίωμα δημιουργίας του λογαριασμού δεν θα εξαρτάται από το ύψος του οικογενειακού εισοδήματος ή της περιουσίας.

Πρόωρη ανάληψη θα μπορεί να πραγματοποιηθεί σε περίπτωση θανάτου γονέα, θανάτου του τέκνου ή σοβαρού προβλήματος υγείας του παιδιού που απαιτεί χειρουργική αντιμετώπιση, εφόσον αυτό πιστοποιείται από δημόσιο νοσοκομείο

Τα χρήματα «κλειδώνουν» μέχρι τα 18

Κεντρικό χαρακτηριστικό του νέου συστήματος είναι ότι το κεφάλαιο προορίζεται πραγματικά για το παιδί και τα πρώτα βήματα της ενήλικης ζωής του.

Για τον λόγο αυτό, κανονικά δεν θα επιτρέπεται ανάληψη πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους.

Προβλέπονται μόνο συγκεκριμένες εξαιρετικές περιπτώσεις.

Πρόωρη ανάληψη θα μπορεί να πραγματοποιηθεί σε περίπτωση θανάτου γονέα, θανάτου του τέκνου ή σοβαρού προβλήματος υγείας του παιδιού που απαιτεί χειρουργική αντιμετώπιση, εφόσον αυτό πιστοποιείται από δημόσιο νοσοκομείο.

Μετά τα 18, το σωρευμένο ποσό θα μεταπίπτει σε τυπικό καταθετικό λογαριασμό στο όνομα του παιδιού, το οποίο πλέον θα μπορεί να το χρησιμοποιήσει.

Αφορολόγητες οι αποδόσεις

Ένα ακόμη σημαντικό κίνητρο αφορά τη φορολογία των επενδυτικών αποδόσεων.

Το εισόδημα που αποκτά το παιδί από τον συγκεκριμένο λογαριασμό θα είναι απαλλαγμένο από φόρο εισοδήματος.

Η απαλλαγή θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τον φόρο τόκων που κανονικά ανέρχεται σε 15%, καθώς και τον φόρο που μπορεί να προκύπτει από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου ή από μερίσματα.

Ουσιαστικά, επομένως, το κεφάλαιο θα μπορεί να επανεπενδύεται χωρίς οι αποδόσεις του να «ροκανίζονται» από τη συγκεκριμένη φορολογική επιβάρυνση στη διάρκεια της 18ετίας.

Πού θα επενδύονται τα χρήματα

Ο «κουμπαράς» δεν θα είναι ένας απλός τραπεζικός λογαριασμός.

Τα χρήματα θα τοποθετούνται υποχρεωτικά σε εγκεκριμένα επενδυτικά προϊόντα και θα μπορούν να κατευθύνονται σε αμοιβαία κεφάλαια, μετοχές, εταιρικά ομόλογα που διαπραγματεύονται σε οργανωμένη αγορά ή κρατικά ομόλογα.

Οι επενδύσεις θα πραγματοποιούνται αποκλειστικά μέσω οργανωμένων αγορών στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ αποκλείονται επενδύσεις σε τρίτες χώρες.

Οι οικογένειες θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν προϊόντα διαφορετικού επενδυτικού προφίλ και συνεπώς διαφορετικού βαθμού κινδύνου και δυνητικής απόδοσης.

Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μία προκαθορισμένη ή εγγυημένη απόδοση για όλους.

Θα μπορεί να αλλάζει δωρεάν προϊόν ο γονέας

Για να μπορούν οι οικογένειες να συγκρίνουν τις διαφορετικές επιλογές, προβλέπεται κοινό υπόδειγμα γνωστοποίησης των χαρακτηριστικών των προϊόντων, καθώς και ενιαίος συνολικός δείκτης κόστους, το γνωστό Total Expense Ratio – TER.

Θα εφαρμοστεί επίσης κοινή μεθοδολογία υπολογισμού, ανεξάρτητα από τον πάροχο.

Στόχος είναι ο γονέας να μπορεί να βλέπει σε συγκρίσιμη βάση το πραγματικό κόστος και τα χαρακτηριστικά κάθε προϊόντος και να αποφασίζει αναλόγως.

Παράλληλα, θα έχει τη δυνατότητα δωρεάν μεταφοράς του λογαριασμού σε άλλο εγκεκριμένο επενδυτικό προϊόν ή πάροχο, χωρίς το παιδί να χάνει τα δικαιώματά του από το πρόγραμμα.

Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει ότι τα πρώτα επενδυτικά προϊόντα θα είναι διαθέσιμα από τις αρχές του 2027

Τράπεζες, ασφαλιστικές και επενδυτικές εταιρείες

Τους λογαριασμούς θα μπορούν να προσφέρουν τραπεζικά ιδρύματα, ασφαλιστικές επιχειρήσεις και Επιχειρήσεις Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών – ΕΠΕΥ που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα.

Για να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα θα απαιτείται ειδική έγκριση ότι το προϊόν τους πληροί τους προβλεπόμενους όρους, σε συνεργασία, όπου απαιτείται, με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και την Τράπεζα της Ελλάδος.

Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει ότι τα πρώτα επενδυτικά προϊόντα θα είναι διαθέσιμα από τις αρχές του 2027.

Με δεδομένο ότι ο λογαριασμός μπορεί να ανοίξει κατά τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής, κατά την έναρξη του προγράμματος θα μπορούν να ενταχθούν παιδιά που έχουν γεννηθεί το 2025 και το 2026.

Τα παραδείγματα

Το παράδειγμα που παρουσίασε το οικονομικό επιτελείο δείχνει πώς λειτουργεί το «1+1» σε ολόκληρη την 18ετία.

Έστω παιδί που γεννήθηκε το 2026 και για το οποίο ανοίγει επενδυτικός λογαριασμός μέσα στο 2027.

Ο γονέας καταθέτει:

1.200 ευρώ κάθε χρόνο από το 2027 έως το 2031.

Στη συνέχεια, λόγω της αύξησης του ορίου κατά 10% ανά πενταετία, καταθέτει 1.320 ευρώ ετησίως από το 2032 έως το 2036.

Από το 2037 έως το 2041 η ετήσια εισφορά ανεβαίνει στα 1.452 ευρώ.

Τέλος, από το 2042 έως το 2044 καταθέτει 1.597 ευρώ ετησίως.

Το κράτος καταβάλλει σε κάθε περίπτωση ακριβώς τα ίδια ποσά.

Έτσι, μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού, το συνολικό κεφάλαιο που θα έχει κατατεθεί στον λογαριασμό φτάνει τα 49.304 ευρώ.

Από αυτά, ο γονέας θα έχει καταβάλει 24.652 ευρώ και άλλα 24.652 ευρώ θα έχουν προέλθει από το Δημόσιο.

Με άλλα λόγια, πριν ακόμη υπολογιστεί οποιαδήποτε επενδυτική απόδοση, το κεφάλαιο της οικογένειας έχει ουσιαστικά διπλασιαστεί λόγω της κρατικής συμμετοχής.

Η τελική αξία του λογαριασμού εξαρτάται στη συνέχεια από την απόδοση του επενδυτικού προϊόντος.

Στο παράδειγμα του οικονομικού επιτελείου, εάν η μέση ετήσια απόδοση διαμορφωθεί στο 3%, το ποσό που θα έχει σωρευτεί το 2044 υπολογίζεται σε 64.109 ευρώ.

Εάν η απόδοση φτάσει στο 5%, το τελικό κεφάλαιο υπολογίζεται σε 77.062 ευρώ.

Έτσι, στη δεύτερη περίπτωση, το παιδί θα έχει στη διάθεσή του στην ενηλικίωση περισσότερα από 77.000 ευρώ, ενώ η πραγματική εισφορά της οικογένειας σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος θα είναι 24.652 ευρώ.

Τα συγκεκριμένα ποσά, ωστόσο, αποτελούν ενδεικτικά σενάρια βάσει υποθετικών αποδόσεων. Δεν αποτελούν εγγυημένη απόδοση, καθώς το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το επενδυτικό προϊόν, τις διακυμάνσεις των αγορών, τα κόστη και τις επιλογές της οικογένειας.

Από 55 εκατ. ευρώ το κόστος – Προς το μισό δισ. έως το 2040

Το πρόγραμμα θα δημιουργήσει σταδιακά αυξανόμενη επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς κάθε χρόνο θα προστίθενται νέες γενιές παιδιών.

Με την υπόθεση ότι στο πρόγραμμα θα συμμετέχει περίπου το ένα τρίτο των παιδιών που γεννιούνται κάθε χρόνο, υπολογίζεται ότι θα εντάσσονται περίπου 23.000 νέα βρέφη ετησίως.

Κατά το πρώτο έτος εφαρμογής εκτιμάται ότι θα μπορούν να καλυφθούν περίπου 56.000 παιδιά, καθώς θα αφορά ταυτόχρονα παιδιά που έχουν γεννηθεί το 2025 και το 2026.

Το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται σε περίπου 55 εκατ. ευρώ το πρώτο έτος, ενώ στη συνέχεια θα αυξάνεται κατά περίπου 27 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο.

Σε βάθος χρόνου, το ετήσιο κόστος αναμένεται να προσεγγίσει περίπου το μισό δισ. ευρώ έως το 2040.

Από τις σπουδές μέχρι την πρώτη επιχείρηση

Το οικονομικό επιτελείο αποδίδει στο μέτρο διπλό χαρακτήρα: κοινωνικό αλλά και αναπτυξιακό.

Σε κοινωνικό επίπεδο, στόχος είναι ένας νέος να περνά στην ενήλικη ζωή έχοντας ήδη ένα κεφάλαιο το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιήσει για σπουδές, έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας, στέγαση ή δημιουργία οικογένειας.

Ταυτόχρονα επιχειρείται να καλλιεργηθεί από πολύ νωρίς μια κουλτούρα μακροχρόνιας αποταμίευσης και επένδυσης στις ελληνικές οικογένειες.

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη οικονομική διάσταση, σύμφωνα πάντα με το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Εφόσον σημαντικό μέρος των κεφαλαίων κατευθύνεται σε μετοχές και εταιρικά ομόλογα, η κυβέρνηση εκτιμά ότι με την πάροδο των ετών μπορεί να δημιουργηθεί μια νέα δεξαμενή αποταμιεύσεων, μέρος της οποίας θα διοχετεύεται στην πραγματική οικονομία και στην άντληση κεφαλαίων από επιχειρήσεις.

Η παρέμβαση συνδέεται επίσης με την ευρωπαϊκή στρατηγική για τη Savings and Investments Union – Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία επιδιώκει μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων να διοχετεύεται σε παραγωγικές επενδύσεις, κάτι το οποίο έχει επισημάνει πολλές φορές ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ως πρόεδρος του Eurogroup.

Πηγή: OT