Κάποτε το αμπέλι στην Κρήτη και ειδικά στο νομό Ηρακλείου ήταν μονοκαλλιέργεια. Ο τρύγος τον Αύγουστο ήταν μία γιορτή και στα σταφιδοχώρια του νομού Ηρακλείου γινόταν κυριολεκτικά πόλεμος με στόχο να προλάβουν να τρυγήσουν, να απλώσουν και να μαζέψουν την σταφίδα πριν να έχουν κάποια καλοκαιρινή μπόρα που μπορούσε να καταστρέψει τη σοδιά.
Γενιές και γενιές μεγάλωσαν, σπούδασα, έκαναν καλιμέντο, χάρη στη σταφίδα. Στο Ηράκλειο στην περίοδο αιχμής της αγροτικής παραγωγής λειτουργούσαν 6 σταφιδεργοστάσια και μάλιστα κάποια από αυτά την περίοδο Αυγούστου Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου λειτουργούσαν μέρα νύχτα για να προλάβουν να ετοιμάσουν το προϊόν που έφευγε από το νησί για το εξωτερικό κυρίως. Το χρυσάφι της Κρήτης μέχρι και τέλη της δεκαετίας του 80 ήταν η σταφίδα.
Από τους 100.000 τόνους σταφίδας, στο νομό Ηρακλείου δυστυχώς σήμερα η παραγωγή έχει πέσει με τα βίας στους 2000 τόνους και φέτος ακόμα λιγότερο. Το αμπέλι εγκαταλήφθηκε, η τιμή του προϊόντος έπεσε σε εξευτελιστικά επίπεδα και κρίθηκε από πολλούς ασύμφορη η παραγωγή σταφίδας.
Σήμερα στο νομό Ηρακλείου μόνο στο Τέμενος και ειδικά στον Προφήτη Ηλία υπάρχουν ακόμα αρκετοί αγρότες που συνεχίζουν την παράδοση και την παραγωγή σταφίδας. Όμως και αυτοί λένε πως είναι ένα βήμα πριν εγκαταλείψουν τα αμπέλια τους. Άλλοι σκέφτονται να φυτέψουν ελαιόδεντρα και άλλοι ακόμα και να φύγουν από το χωριό τους και να αφήσουν τη γη τους.
Και μπορεί η τιμή της σταφίδας, που κυμαίνεται γύρω στα 3 ευρώ να είναι μία κάπως ικανοποιητική τιμή, όμως όπως λένε οι παραγωγοί δεν αρκεί αυτό. Στον Προφήτη Ηλία κάποτε η παραγωγή σταφίδας έφτανε τους 5000 τόνους και σήμερα με δυσκολία θα παραχθούν 200-300 τόνοι, καθώς το χαλάζι που έπεσε στις αρχές του καλοκαιριού προκάλεσε σοβαρές ζημιές και πολλά αμπέλια οι παραγωγοί δεν μπήκαν καν στη διαδικασία να τα τρυγήσουν.
Ο Αντίλαλος βρέθηκε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο στον Προφήτη Ηλία και κατέγραψε την απόγνωση και την απογοήτευση των παραγωγών.
Γιάννης Ανδρουλάκης
Εδώ βγάζαμε περίπου 5 χιλιάδες τόνους και σήμερα με το ζόρι βγάζουμε 200 τόνους. Δυστυχώς σήμερα δεν υπάρχει στήριξη. Το Ηράκλειο χτίστηκε και μεγάλωσε χάρη στη σταφίδα. Σήμερα η εισαγωγή σταφίδας έχει οδηγήσει τη σταφίδα τη δική μας στο ράφι.
Στέλιος Ξυδάκης
Θα μας αναγκάσουν όλους να εγκαταλείψουμε τη γη μας και να πάμε στο Ηράκλειο να γίνουμε εργάτες και σερβιτόροι. Δεν μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα. Καλλιεργούμε κάθε χρόνο και βλέπουμε να μην υπάρχει καμία στήριξη. Η χαλαζόπτωση φέτος στις αρχές του καλοκαιριού μας κατέστρεψε και ακόμα δεν ξέρουμε πως και αν θα αποζημιωθούμε. Ναι είναι παράδοση η σταφίδα όμως όταν δεν μπορείς να επιβιώσεις θα αναγκαστείς να εγκαταλείψεις τη γη σου για να μεγαλώσεις τα παιδιά σου.
Νίκος Μεταξάκης
Εγώ έχω κάνει μία μεγάλη επένδυση στο αμπέλι. Παράγω επιτραπέζια σταφύλια όμως κανείς δεν μας στηρίζει. Η πολιτεία είναι απούσα όταν την χρειαστείς. Σήμερα ακόμα δεν ξέρουμε τι θα γίνει με την καταστροφή από το χαλάζι. Εγώ αν δεν καταφέρω να πουλήσω την παραγωγή μου λόγω τιμής δεν μπορώ ούτε για οινοποίηση να δώσω τα σταφύλια μου. Ας φροντίσουν να στηρίξουν τους αγρότες πριν να είναι αργά.
Στέλιος Σταυρουλάκης
Επιμένω στην σταφίδα αν και σήμερα δεν ξέρω για πόσο ακόμα θα το κάνω. Από τη σταφίδα μεγαλώσαμε, από τη σταφίδα καταφέραμε όσα καταφέραμε. Το χωριό επιβίωσε σε δύσκολες περιόδους χάρη στη σταφίδα, από εκεί μεγάλωσε και είναι σήμερα αυτό που είναι. Όμως σήμερα δεν ξέρω πραγματικά αν αξίζει να προσπαθούμε να κρατήσουμε το προιόν και να συνεχίζουμε να κρατάμε μία παράδοση αφού δεν υπάρχει ούτε η τιμή που του αξίζει αλλά ούτε και η στήριξη από την πολιτεία.
Πρίαμος Ιερωνυμάκης
Δυστυχώς η κρητική σταφίδα σε μερικά χρόνια θα είναι άγνωστο για τις νέες γενιές. Κάποτε το Ηράκλειο, όλος ο νομός ζούσε από τη σταφίδα και σήμερα δεν παράγει ούτε το ένα εκατοστό από όσο παρήγαγε πριν από 40 χρόνια. Έχω πει πολλές φορές, μόνο αν υπάρχουν δασμοί στις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων θα μπορέσουν να αντέξουν τα προϊόντα μας. Η κατάσταση για τον αγροτικό χώρο άρχισε να φθίνει όταν σταμάτησε η επιβολή δασμών στα εισαγόμενα αγροτικά προϊόντα. Δυστυχώς δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε το πολύ χαμηλό κόστος παραγωγής της Τουρκίας ή της Τυνησίας και άλλων χωρών. Πρέπει η πολιτεία να στηρίξει τον αγροτικό τομέα όχι με υποσχέσεις.
