Η ξηρασία εξαπλώνεται σε όλη την Ευρώπη – Εικόνες με ξερά εδάφη και ποτάμια σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα

Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό στον κόσμο, και οι επιπτώσεις της έντονης ζέστης γίνονται όλο και πιο αισθητές. Εκτός από τις πυρκαγιές και τους καύσωνες που έθεσαν πολλές ευρωπαϊκές χώρες υπό σοβαρή πίεση αυτό το καλοκαίρι, υπάρχει πλέον συναγερμός και για ξηρασία λόγω έλλειψης βροχοπτώσεων. Ο ποταμός Δούναβης, ένας από τους σημαντικότερους υδάτινους δρόμους της Ευρώπης, βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα εδώ και αρκετές ημέρες. Οι υψηλότερες από το συνηθισμένο θερμοκρασίες, οι καύσωνες που έχουν σαρώσει τη Δυτική Ευρώπη και η επίμονη έλλειψη νερού στα κεντρικά και ανατολικά της Γηραιάς Ηπείρου αφήνουν το έδαφος ξερό, τα λιμάνια στα ποτάμια να λειτουργούν στα όριά τους και τους πυρηνικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας να είναι ένα βήμα πριν την αναστολή λειτουργίας τους.

Η Ουγγαρία και άλλες χώρες κατά μήκος του Δούναβη παρακολουθούν στενά τη στάθμη του ποταμού. «Η στάθμη έχει ανέβει κατά εννέα εκατοστά από το χαμηλό επίπεδο που καταγράφηκε την Κυριακή, ενώ προβλέπονται βροχές στις λεκάνες απορροής της Αυστρίας. «Ο πυρηνικός σταθμός του Πάκς είναι σε λειτουργία», ανέφερε ο πρωθυπουργός της χώρας, Πέτερ Μάγιαρ, την Πέμπτη σε ανάρτησή του στο Facebook. Τα χαμηλά επίπεδα νερού στον Δούναβη και στη Ρουμανία αναγκάζουν και εκεί τις αρχές να λάβουν δραστικά μέτρα. Η ρουμανική κυβέρνηση εργάστηκε ενάντια στον χρόνο την Πέμπτη για να βυθίσει τέσσερις φορτηγίδες γεμάτες πέτρες, ως μέσο εκτροπής του νερού προς τον μοναδικό λειτουργικό πυρηνικό αντιδραστήρα της. Αυτό αναμένεται να εξασφαλίσει στο εργοστάσιο μερικές επιπλέον ημέρες λειτουργίας· καθώς επί του παρόντος όμως υπολειτουργεί, η χώρα έχει αναγκαστεί να επιβάλει περιορισμούς στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ξηρασίας εκτιμά ότι οι συνθήκες είναι επί του παρόντος «κρίσιμες στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης» και έχουν «επιδεινωθεί» στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη. Το επίπεδο συναγερμού αποτελεί λόγο ανησυχίας σε μεγάλο μέρος της Γαλλίας και, κυρίως, στην Κεντρική Ευρώπη και τη Ρουμανία.

Προειδοποίηση για ξηρασία στην Ευρώπη

Οι συνθήκες αυτές οφείλονται στο γεγονός ότι η ευρωπαϊκή ήπειρος παρουσίασε θερμοκρασίες άνω του μέσου όρου τον Ιούλιο, κυρίως λόγω ενός «εκτεταμένου και παρατεταμένου» κύματος καύσωνα στις αρχές του μήνα, το οποίο κινήθηκε από την Ιβηρική Χερσόνησο προς την κεντρική και ανατολική Ευρώπη, σύμφωνα με τα παρατηρητήρια ξηρασίας της Υπηρεσίας Διαχείρισης Έκτακτων Αναγκών του προγράμματος «Κοπέρνικος».

«Οι καιρικές συνθήκες στις λεκάνες απορροής της Κεντρικής Ευρώπης, με υψηλότερες θερμοκρασίες και νωρίτερη τήξη του χιονιού, τις έχουν καταστήσει παρόμοιες με αυτές που καταγράφονται παραδοσιακά στην Ισπανία· αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ροή του Δούναβη έχει μειωθεί. Κάτι παρόμοιο είχε ήδη συμβεί σε ορισμένα σημεία τον Δεκέμβριο του 2018», εξήγησε στο RTVE.esο Ραφαέλ Μουχιέγκο, ομότιμος καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής στο Πολυτεχνείο της Καταλονίας, εξήγησε στο RTVE.es.

Όμως ο Δούναβης – ο δεύτερος μεγαλύτερος ποταμός της Ευρώπης μετά τον Βόλγα της Ρωσίας – δεν είναι το μόνο υδάτινο ρεύμα που βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα: ο Ρήνος είναι ένας ακόμη ευρωπαϊκός ποταμός που δέχεται ισχυρή πίεση αυτό το καλοκαίρι και έχει φτάσει στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ στην περιοχή της Κολωνίας. Τα επίπεδα των υδάτων στους ευρωπαϊκούς ποταμούς αποτελούν την πιο ορατή εκδήλωση μιας τάσης που έχει γίνει εμφανής κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, αλλά δεν είναι σε καμία περίπτωση η μόνη. Το ποσοστό της χερσαίας έκτασης που πλήττεται από ξηρασία σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες αυξάνεται από τον Απρίλιο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και τη Γαλλία που αναφέρθηκαν παραπάνω, όπου η συγκομιδή σταφυλιών για σαμπάνια θα πραγματοποιηθεί φέτος νωρίτερα από ποτέ – στις 12 Αυγούστου – λόγω της ζέστης και της έλλειψης νερού που έχουν καταγραφεί.

Αντίθετα, οι νότιες χώρες που συνήθως αντιμετωπίζουν πιο σοβαρές συνθήκες ξηρασίας – όπως η Ιταλία, αλλά κυρίως η Ελλάδα και η Ισπανία – δεν έχουν ακόμη λόγο να ανησυχούν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προειδοποιήσει ότι, σύμφωνα με τις προβλέψεις για το φθινόπωρο, η Κεντρική Ευρώπη θα βιώσει μερικούς μήνες με χαμηλότερη βροχόπτωση από το συνηθισμένο, ενώ οι μεσογειακές χώρες θα αντιμετωπίσουν μια πιο βροχερή εποχή. Αυτή η εξέλιξη προκαλεί έκπληξη σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου έχει κηρυχθεί ξηρασία στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, επειδή οι βροχοπτώσεις ανήλθαν μόλις στο 8% του ιστορικού μέσου όρου. Ο περασμένος Ιούλιος ήταν ο πιο ξηρός μήνας στη χώρα από τότε που άρχισαν να καταγράφονται τα στοιχεία βροχόπτωσης – πριν από 190 χρόνια.

Ένα άρθρο γραμμένο από Javier Galán (RTVE), που δημοσιεύθηκε αρχικά στις 7 Αυγούστου 2026, 08:04 (θερινή ώρα Κεντρικής Ευρώπης)