Το ελαιόλαδο συνεχίζει να αποτελεί το μεγάλο βαρόμετρο των κρητικών εξαγωγών όπως χρόνια τώρα. Και το 2015 ήταν ο πρωταγωνιστής των εξαγωγών με μία πολύ μεγάλη αύξηση στις ποσότητες όμως με μικρή πτώση στο συνολικό ποσό καθώς η τιμή έχει πέσει δραματικά σε σχέση με το 2024 αλλά πολύ περισσότερο σε σχέση με το 2023. Είναι χαρακτηριστικό πως υπήρξε αύξηση στις ποσότητες που εξήχθησαν που άγγιξε το 50% σε σχέση με πέρσι όμως υπήρξε μία πτώση της τάξης του 2,4% στην αξία των ποσοτήτων αυτών. Επίσης στα ιδιαίτερα θετικά των αποτελεσμάτων του 2025 είναι η μεγάλη αύξηση στις εξαγωγές κηπευτικών προϊόντων που δείχνουν τα τελευταία χρόνια μία σημαντική ανάκαμψη.
Βέβαια η αύξηση στην αξία των εξαγωγών θα μπορούσε να ήταν και μεγαλύτερη αν δεν υπήρχε το θέμα με τους δασμούς στις ΗΠΑ που επηρέασε σε σημαντικό βαθμό τις εξαγωγές προς την Αμερική.
Με αύξηση της τάξεως του 1,7% σε αξία και 47,1% σε ποσότητα έκλεισαν οι εξαγωγές της Κρήτης κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που επεξεργάστηκε ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Κρήτης. Συγκεκριμένα, το σύνολο των εξαγωγών της Κρήτης χωρίς τα πετρελαιοειδή κατά την εξεταζόμενη περίοδο έφτασαν το ποσό των 727 εκ. ευρώ έναντι των 715 εκ. ευρώ το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, ενώ σε ποσότητα έφτασαν τους 655.898 τόνους έναντι των 445.855 τόνων πέρυσι.
Κλάδοι
Ο κλάδος των Τροφίμων και Ποτών, ο οποίος αποτελεί το 60,7% του συνόλου των Κρητικών εξαγωγών κατά το εξεταζόμενο διάστημα με 441,3 εκ. ευρώ, παρουσιάζει αύξηση ίση με 5,4% σε αξία και 29,8% σε ποσότητα. Ο κλάδος των Χημικών & Πλαστικών έρχεται δεύτερος, με μερίδιο 23,8% επί του συνόλου των εξαγωγών της Κρήτης και αύξηση της τάξεως του 1,8% σε αξία και σχεδόν 7% σε ποσότητα. Ακολουθούν οι κλάδοι της Κλωστοϋφαντουργίας & Ένδυσης (μερίδιο 7,6% και αύξηση 4,2%), των Μηχανών & Συσκευών (μερίδιο 3,9% και αύξηση 26,6%), και με μικρότερα μερίδια τα Μέταλλα & κατασκευές, τα Δομικά Υλικά, η Λαϊκή Τέχνη και τα λοιπά βιομηχανικά προϊόντα.
Τρόφιμα & Ποτά
Στον αγροδιατροφικό τομέα, το Ελαιόλαδο έφτασε τα 270,6 εκ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση ίση με 2,4% σε αξία αλλά αύξηση 48,9% σε ποσότητα, γεγονός που οφείλεται στη σταδιακή μείωση της τιμής του. Στη δεύτερη θέση βρίσκονται τα Κηπευτικά που άγγιξαν τα 112 εκ. ευρώ, με αύξηση 30,5% σε αξία και 19,7% σε ποσότητα, κυρίως λόγω της αύξησης των εξαγωγών της κατηγορίας «Αγγούρια και αγγουράκια νωπά ή διατηρημένα με απλή ψύξη» κατά 20 εκ. ευρώ. Ακολουθεί η κατηγορία των Φρούτων & Καρπών με 17,4 εκ. ευρώ και αύξηση 21,7% σε αξία και σχεδόν 100% σε ποσότητα και με μικρότερα ποσοστά οι κατηγορίες των Αρτοποιημάτων – Γλυκών – Ζαχαρωδών (σταθερή αξία / + 1% σε ποσότητα), των Ψαριών & θαλασσινών (-14,4% σε αξία / -13,2% σε ποσότητα), των Νερών – Αναψυκτικών – Χυμών (+12,7% σε αξία / +7% σε ποσότητα) και των Γαλακτοκομικών (σταθερή αξία / +10,5% σε ποσότητα).
Βιομηχανία
Από τα προϊόντα εκτός αγροδιατροφικού τομέα, σημαντικές είναι οι εξαγωγές πλαστικών μεμβρανών και φύλλων, ειδών συσκευασίας από πλαστικές ύλες, διχτυών αγροτικής χρήσης και χρωστικών υλών.
Αγορές
Σχετικά με τις αγορές, οι κυριότεροι αγοραστές των Κρητικών προϊόντων είναι η Ιταλία με τις εξαγωγές κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2025 να φτάνουν τα 163,7 εκ. ευρώ, η Γερμανία με 130,9 εκ. ευρώ, η Πολωνία με 50,7 εκ. ευρώ, η Γαλλία με 43,7 εκ. ευρώ και η Ολλανδία με 33,6 εκ. ευρώ. Ακολουθούν η Κύπρος, η Ρουμανία, οι Η.Π.Α., η Βουλγαρία και η Ισπανία.
Για τον κλάδο των Τροφίμων & Ποτών, τους κυριότερους αγοραστές αποτελούν η Ιταλία, με τις εξαγωγές να φτάνουν τα 148.7 εκ. ευρώ και μερίδιο 33,7%, η Γερμανία με 93.5 εκ. ευρώ και μερίδιο 21.21%, η Πολωνία με 35.3 εκ. ευρώ και μερίδιο 8%, η Κύπρος με 17.5 εκ. ευρώ και μερίδιο 4% και η Βουλγαρία με 16.6 εκ. ευρώ και μερίδιο 3,8%. Ακολουθούν η Ρουμανία, οι Η.Π.Α., η Αυστρία, η Ολλανδία και η Ισπανία.
Για το κυριότερο εξαγώγιμο προϊόν της Κρήτης, το ελαιόλαδο, τους κυριότερους αγοραστές αποτελούν διαχρονικά η Ιταλία, η Γερμανία, οι Η.Π.Α., η Πολωνία και η Γαλλία.
Για τον κλάδο των Χημικών & Πλαστικών, οι κυριότεροι αγοραστές είναι η Γαλλία με 23.1 εκ. ευρώ, η Γερμανία με 21.1 εκ. ευρώ, η Ισπανία με 11.3 εκ. ευρώ, η Ολλανδία με 10.5 εκ. ευρώ και η Ιταλία με 10.2 εκ. ευρώ.
Νομοί
Αναφορικά με τους Νομούς της Κρήτης, σε αξία οι Νομοί Ηρακλείου και Λασιθίου παρουσίασαν αύξηση 6,6% και 29,8% αντίστοιχα, ενώ οι Νομοί Ρεθύμνης και Χανίων παρουσίασαν μείωση -1% και -15,5%. Σε ποσότητα το έτος έκλεισε με αύξηση για όλους τους Νομούς, και συγκεκριμένα: Ν. Ηρακλείου +23%, Ν. Λασιθίου +78,6%, Ν. Ρεθύμνης +4,6% και Ν. Χανίων +6,7%.
Συνολικά, η πορεία των Κρητικών εξαγωγών για το 2025 επιβεβαιώνει τη σταθερή δυναμική του νησιού στον διεθνή εμπορικό χάρτη, με βασικό πυλώνα τον αγροδιατροφικό τομέα και, κυρίως, το ελαιόλαδο. Η έντονη αύξηση σε ποσότητα, σε συνδυασμό με τη συγκρατημένη αύξηση σε αξία, αντανακλά σε σημαντικό βαθμό τη σταδιακή επαναφορά της τιμής του ελαιολάδου σε πιο φυσιολογικά επίπεδα. Αναδεικνύεται έτσι για ακόμα μία φορά ο καθοριστικός ρόλος που διαδραματίζει το προϊόν αυτό στη διαμόρφωση του τελικού εξαγωγικού αποτελέσματος, ενώ ταυτόχρονα καθίσταται σαφής η ανάγκη για μεγαλύτερη διεύρυνση της εξαγωγικής βάσης, με έμφαση στην ανάδειξη και προώθηση και άλλων ποιοτικών κρητικών προϊόντων.
Παρά τις προκλήσεις που δημιουργούν οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και η αβεβαιότητα στις αγορές, η Κρήτη αποδεικνύει ότι διαθέτει ανθεκτικότητα, εξωστρέφεια και ισχυρή ταυτότητα προϊόντων. Με στοχευμένες κινήσεις, επενδύσεις στην ποιότητα και τη διαφοροποίηση, αλλά και αξιοποίηση των νέων εμπορικών ευκαιριών, διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για ακόμη πιο ισχυρή παρουσία τα επόμενα χρόνια.
Το 2025, λοιπόν, δεν αποτελεί απλώς μια θετική χρονιά, αλλά ένα σταθερό βήμα προς ένα πιο αισιόδοξο και βιώσιμο εξαγωγικό μέλλον για την Κρήτη.
Αλκιβιάδης Καλαμπόκης Πρόεδρος Εξαγωγέων Κρήτης
Ήταν μία δύσκολη χρονιά από πολλές απόψεις. Είχαμε να αντιμετωπίσουμε τους δασμούς της Αμερικής που σίγουρα δημιουργούν σοβαρά προβλήματα γιατί δεν είναι εύκολο για να μπει κάποιος στην αγορά των ΗΠΑ.
Σίγουρα αν το ελαιόλαδο είχε καλύτερη τιμή θα ήταν εντελώς διαφορετικά τα δεδομένα σήμερα. Όμως δεν πρέπει να μένουμε μόνο σε αυτό αλλά να δούμε και την εντυπωσιακή άνοδο των εξαγωγών κηπευτικών που χρόνο με το χρόνο κατακτούν αγορές και έχουν μία σημαντική δυναμική. Θεωρώ πως υπάρχουν περιθώρια για ακόμα μεγαλύτερη βελτίωση και αυτό θα το δούμε και τα επόμενα χρόνια.
