Ώρα για ηλεκτροκίνηση – Πώς η ενεργειακή κρίση λόγω Ιράν θα ωφελήσει τελικά το περιβάλλον

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είναι ένας από τους μεγαλύτερους υποστηρικτές των ορυκτών καυσίμων, όμως οι επιθέσεις που διέταξε κατά του Ιράν πιθανότατα θα επιταχύνουν την μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση και την ανανεώσιμη ενέργεια, κυρίως στην Ασία.

Η πολυπληθέστερη και ταχύτερα αναπτυσσόμενη περιοχή του πλανήτη, γράφει ο Κλάιντ Ράσελ του Reuters, χτυπήθηκε σκληρά από τις συνέπειες της αμερικανο-ισραηλινής επιχείρησης και έχει δει μεγάλες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.

Οι χώρες που ελέγχουν τις τιμές του πετρελαίου αρχίζουν να δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν διαθεσιμότητα, καθώς η σύγκρουση έχει πρακτικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, από το οποίο διέρχονται κανονικά 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και παραγώγων. Η Ασία εξαρτάται από αυτή τη θαλάσσια δίοδο για τα ορυκτά καύσιμα που εισάγει από τις χώρες του Περσικού Κόλπου.

Αν και οι τιμές του πετρελαίου Μπρεντ έχουν αυξηθεί κατά περίπου 42% από την αρχή της σύγκρουσης, η άνοδος στα παράγωγα πετρελαίου είναι πολύ μεγαλύτερη. To ντίζελ Σιγκαπούρης έχει ακριβύνει κατά 104% από τις 27 Φεβρουαρίου και έφτανε τη Δευτέρα τα 186 δολάρια το βαρέλι, ενώ η βενζίνη έχει αυξηθεί κατά 91% στο ιστορικό ρεκόρ των 152 δολαρίων το βαρέλι.

Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές στην Ασία θα συνεχίσουν να πληρώνουν ακριβά για εβδομάδες και μήνες, ενώ παράλληλα κινδυνεύουν από ελλείψεις λόγω αδυναμίας των διυλιστηρίων να εξασφαλίσουν αργό πετρέλαιο.

Η τεράστια άνοδος των τιμών είναι έτσι πιθανό να κάνει πιο ελκυστικά τα ηλεκτρικά οχήματα, τα υβριδικά plug-in και τα ηλεκτρικά μοτοποδήλατα, γράφει ο Ράσελ. Η αφθονία των κινεζικών μοντέλων και οι κρατικές επιδοτήσεις αυξάνουν τη διαθεσιμότητα αυτών των λύσεων.

Η Κίνα είναι σήμερα παγκόσμιος ηγέτης στην ηλεκτροκίνηση, κάτι που δεν προκαλεί έκπληξη δεδομένων των τεράστιων επενδύσεων στις τεχνολογίες μπαταριών.

Περίπου 12 εκατομμύρια ηλεκτρικά αυτοκίνητα και υβριδικά plug-in πουλήθηκαν πέρυσι στη χώρα, αριθμός που ξεπερνά το 50% των πωλήσεων.

Το αντίστοιχο ποσοστό έφτασε πέρυσι το 12% στην Αυστραλία, όπου περισσότερο από το ένα τρίτο των νοικοκυριών έχουν εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά στέγης. Είναι ένα επιπλέον κίνητρο για τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση, αφού μειώνει περαιτέρω το κόστος της ενέργειας.

Επιτάχυνση της μετάβασης αναμένεται και στην Ιαπωνία, καθώς η εγχώρια βιομηχανία λανσάρει περισσότερα μοντέλα, ειδικά plug-in υβριδικά.

Ουρές στα πρατήρια καυσίμων της Κίνας καθώς οι τιμές όλο και ανεβαίνουν (Reuters)

Η ηλεκτροκίνηση διαδίδεται και σε αρκετές χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, όμως αυτό που αρχίζει να κάνει τη διαφορά είναι τα ηλεκτρικά μοτοποδήλατα. Στην Ινδία πουλήθηκαν το 2025 σχεδόν 1,3 εκατ. μονάδες, νούμερο που αντιστοιχεί στο 6% του συνόλου των πωλήσεων.

Το ποσοστό αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω αν οι τιμές των καυσίμων παραμείνουν υψηλές για καιρό. Γενικά, οι συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή μπορεί να παραταθούν για μήνες μετά τον τερματισμό της σύγκρουσης και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Για τις χώρες της Ασίας, ο πόλεμος προσέφερε ένα ισχυρό κίνητρο για μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση. Αν και δεν μπορεί να γίνει άμεση σύγκριση, η εμπειρία της Ευρώπης μετά το σκάνδαλο dieselgate το 2015 –όταν η Volkswagen πιάστηκε να παρεμβαίνει στις μετρήσεις ρύπων- δίνει μια εικόνα.

Οι πωλήσεις επιβατικών οχημάτων ντίζελ έκαναν βουτιά από το 52% το 2015 σε μόλις 8% το 2025. Αν και τα οχήματα βενζίνης ευνοήθηκαν αρχικά, μεγάλοι κερδισμένοι είναι τα ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα και τα plug-in υβριδικά, τα οποία έχουν ξεπεράσει σε πωλήσεις τα ντιζελοκίνητα.

Το δίδαγμα είναι ότι, μόλις μια τάση παγιωθεί, γίνεται δύσκολο να αντιστραφεί. Ο κίνδυνος για τους εξαγωγείς αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων είναι ότι ο πόλεμος θα αλλάξει τη νοοτροπία των καταναλωτών και των κυβερνήσεων και θα προσανατολίσει τη ζήτηση προς την ηλεκτροκίνηση και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.