Ο διευθυντής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας εξηγεί στο ΕΡΤnews πόσο θωρακισμένη είναι η Ελλάδα απέναντι σε μία υπόθεση κατασκοπείας

O Μιχάλης Μπλέτσας, διευθυντής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας και ερευνητής στο Media Lab του MIT μίλησε στην εκπομπή «Update» του ΕΡΤnews και αναφέρθηκε στο πόσο θωρακισμένη είναι η χώρα μας απέναντι σε μία υπόθεση κατασκοπείας, καθώς και στην πιθανότητα απαγόρευσης της χρήσης των social media για παιδιά κάτω των 15 ετών στην Ελλάδα.

«Αυτό που βλέπουμε καθημερινά είναι τα διάφορα λυτρισμικά περιστατικά όπου κυβερνοεγκληματίες κλειδώνουν τα συστήματα μιας επιχείρησης και ζητούν λύτρα μετά. Η ζωή μας πλέον καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από ψηφιακά συστήματα τα οποία τρέχουν κώδικα και κάθε φορά που έχουμε μία τέτοια κατάσταση έχουμε και κάποια ευαλωτότητα. Το έγκλημα μεταφέρεται από το φυσικό κόσμο, όπως μεταφέρονται και οι δραστηριότητες στον ψηφιακό», ανέφερε αρχικά ο κ. Μπλέτσας.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση για το κατά πόσον η Ελλάδα είναι θωρακισμένη απέναντι σε μία υπόθεση κατασκοπείας με αφορμή και το πρόσφατο περιστατικό στις Ένοπλες Δυνάμεις, όπου ένας 54χρονος σμήναρχος, κατηγορείται ότι διέρρεε στρατιωτικά μυστικά στην Κίνα, ο κ. Μπλέτσας υπογράμμισε ότι «δεν είμαστε απόλυτα θωρακισμένοι», αλλά «δεν είμαστε και απόλυτα αθωράκιστοι».

Ο κ. Μπλέτσας περιέγραψε τους δύο τρόπους που όπως είπε γίνεται η κατασκοπεία σήμερα. Ο ένας είναι όταν κάποιος «μπροστά σε πάρα πολλές οθόνες από την άνεση του σπιτιού του μπαίνει σε απομακρυσμένα συστήματα». Μάλιστα έφερε σαν παράδειγμα την ταινία επιστημονικής φαντασίας Παιχνίδια πολέμου (WarGames) του 1983, στην οποία ένας μαθητής χωρίς να το γνωρίζει αποκτά πρόσβαση στον WOPR, τον στρατιωτικό υπερυπολογιστή των ΗΠΑ προγραμματισμένο να αναλύει τις πιθανές εξελίξεις ενός πυρηνικού πολέμου.

Όπως εξήγησε «αυτό το σενάριο δεν είναι πολύ πιθανό ακόμα», καθώς «τα συστήματα αυτά είναι απομονωμένα από το διαδίκτυο και εκεί χρειάζεται συνήθως η αρωγή κάποιου ανθρώπου, όπως είναι το περιστατικό που βλέπουμε στην επικαιρότητα. Χρειάζεται κάποιος άνθρωπος να μπει μέσα, να βοηθήσει στην κτήση αυτών των μυστικών και να τα προωθήσει μετά, στη συνέχεια μέσω του διαδικτύου, όπως έγινε στη συγκεκριμένη περίπτωση».

«Υπάρχουν και διάφοροι τρόποι όπου από μακριά μπορούν να γίνουν και επιθέσεις συνδυαστικά», προσέθεσε, όπως για παράδειγμα «πράκτορες από την Κίνα να έχουν μπει σε όλα τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα των Ηνωμένων Πολιτειών».

«Γιατί το κάνουν αυτό; Διότι μπαίνοντας σε ένα τηλεπικοινωνιακό δίκτυο, μπορείς πολύ εύκολα να βρεις ποιος μιλάει με ποιον. Δεν χρειάζεται να ακούσεις τι λέει κάποιος. Καμιά φορά η πληροφορία ότι κάποιος μιλάει με κάποιον άλλον είναι αρκετή. Θέλεις να παρακολουθήσεις έναν στρατιωτικό; Μπαίνεις στο πολιτικό δίκτυο και κοιτάς πού είναι το κινητό του τηλέφωνο για παράδειγμα και ξέρεις πού είναι το καράβι που υπηρετεί. Επομένως, έχουμε πάρα πολλές τέτοιες δυνατότητες αυτή τη στιγμή για να συνδυάσουμε πληροφορίες, να συνθέσουμε την εικόνα που μας ενδιαφέρει και όσο πιο ψηφιακή γίνεται η ζωή μας, τόσο περισσότερα ίχνη αφήνουμε εκεί έξω», προσέθεσε.

Μάλιστα σχετικά με την Ελλάδα και την Κίνα, δήλωσε πως «η Ελλάδα είναι ένα πάρα πολύ Ενδιαφέρον κράτος γιατί είναι μέλος του ΝΑΤΟ και παρόλο που είναι μέλος του ΝΑΤΟ, η κύρια απειλή της έρχεται από ένα άλλο μέλος του ΝΑΤΟ. Επομένως, οι κινεζικές υπηρεσίες προφανώς βλέπουν την Ελλάδα με πολύ ενδιαφέρον».

Για την πιθανότατα απαγόρευσης στην Ελλάδα των social media για παιδιά κάτω των 15 ετών

Απαντώντας σε ερώτηση για το πόσο πιθανό είναι και με βάση δημοσιεύματα, η Ελλάδα να ακολουθήσει το παράδειγμα της Αυστραλίας και να απαγορεύσει τη χρήση των social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών, τόνισε πως «είναι πάρα πολύ εφικτό, αρκεί να βρεθούν αρκετές χώρες να το κάνουν μαζί».

Όπως είπε «είναι απαραίτητο, διότι δεν έχουμε άλλο τρόπο και δεν μπορούμε να βασιζόμαστε στους γονείς να παρακολουθούν τις αλληλεπιδράσεις των παιδιών τους στον ψηφιακό χώρο. Παλιότερα τα πράγματα ήταν πιο εύκολα για τους γονείς διότι οι αλληλεπιδράσεις ήταν περιορισμένες επειδή γίνονταν στο φυσικό χώρο. Τώρα, μέσω του διαδικτύου οι αλληλεπιδράσεις αυτές μπορούν να γίνουν πολύ περισσότερες. Οι γονείς είναι πολύ πιο πιεσμένοι. Παρεμπιπτόντως απαγορεύεται η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 13 έτσι κι αλλιώς από τις πλατφόρμες, οι οποίες όμως κρυβόμενες πίσω από το δάκτυλό τους και μη θέλοντας να περιορίσουν τα κέρδη τους δεν την εφαρμόζουν. Υποστηρίζουν ότι είναι δύσκολο να εφαρμοστεί λέγοντας “πώς ξέρουμε ποια είναι η ηλικία του παιδιού;”».

Μάλιστα σύμφωνα με τον κ. Μπλέτσα «η Ελλάδα πρωτοπόρησε στο συγκεκριμένο θέμα με την εφαρμογή του ψηφιακού πορτοφολιού, το οποίο μπορεί πολύ εύκολα η πλατφόρμα να το συμβουλευτεί για να δει ποια είναι η ηλικία του χρήστη στη συσκευή που έχει αυτό το ψηφιακό πορτοφόλι».

«Η χώρα μας ήταν από τις πρώτες που ξεκίνησε αυτήν τη δραστηριότητα. Τώρα σε συνδυασμό με άλλες χώρες νομίζω ότι έχει βρεθεί η κριτική μάζα για να κάνουμε κάτι σημαντικό. Γενικότερα οι απαγορεύσεις δεν είναι ο πιο κατάλληλος τρόπος, διότι δημιουργούν και μία μυθοποίηση και δεν είναι ο πιο κατάλληλος τρόπος, διότι εμείς οι ενήλικες δεν δίνουμε και καλό παράδειγμα στα παιδιά. Δηλαδή από τη μία, ξέρετε, είναι λίγο δύσκολο να πείσουμε τα παιδιά να μη χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όταν εμείς είμαστε κολλημένοι στο κινητό μας όλη την ώρα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», προσέθεσε.

Για το Moltbook

Τέλος αναφέρθηκε στο Moltbook, το viral φόρουμ τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο αναφέρεται από τους δημιουργούς του ως «ένα νέο κοινωνικό φόρουμ που έχει δημιουργηθεί αποκλειστικά για τους πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης».

Ο διευθυντής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας χαρακτήρισε το Moltbook, ως «μία κακή απομίμηση ενός μέσου κοινωνικής δικτύωσης του Reddit».

Όπως ανέφερε ο κ. Μπλέτσας «το Moltbook δείχνει ξεκάθαρα ότι το πρόβλημα είναι με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διότι όπως οι μηχανές, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μιμούνται από την ανθρώπινη συμπεριφορά. Έτσι αν τα βάλουμε μέσα σε ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης, θα απονεμηθούν τα χειρότερα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Βλέπουμε ότι το γυρνάνε στη συνωμοσιολογία».

«Δεν έχουν συνείδηση για να το κάνουν για τον εαυτό τους. Ακολουθούν τα μοτίβα με τα οποία έχουν εκπαιδευτεί. Μάλιστα, αυτά είναι τα μοτίβα που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Και ξέρετε ότι το Reddit αποτελεί μια πολύ μεγάλη πηγή δεδομένων για την εκπαίδευση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων. Επομένως και εκεί οι διαφορετικοί άκτορες τεχνητής νοημοσύνης αναπαραγάγουν την ανθρώπινη συμπεριφορά και μάλιστα όταν το αφήσεις για πάρα πολύ καιρό αναπαραγάγει τα χειρότερα χαρακτηριστικά που βλέπουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κάτι το οποίο είναι μοιραίο», προσέθεσε.

«Με αυτό έχουν εκπαιδευτεί. Αυτά τα μοτίβα αναπαραγάγουν. Όταν βάλεις πολύ κόσμο μαζί σε μία ομάδα μικρότερη, αισθάνεται ότι απειλείται από τις μεγαλύτερες ομάδες, επομένως φτιάχνει δικούς της κώδικες. Να φτιάξουμε έναν κώδικα επικοινωνίας για να μη μας καταλαβαίνουν οι αφέντες μας κτλ. Υπάρχει όλο αυτό το μοτίβο που υπήρχε πάντα στην ανθρωπότητα», κατέληξε.