Τεράστια η ζήτηση για νέες φυτεύσεις από τα Σχέδια Βελτίωσης
Τεράστια ζήτηση για φυτεύσεις στον αγροτικό κόσμο αναδεικνύεται καθώς τα νέα Σχέδια Βελτίωσης προοιωνίζονται επιδοτήσεις έως 50% του κόστους, με τους νέους αγρότες να απολαμβάνουν μια ενίσχυση 60%. Το ενδιαφέρον για αγορά και εγκατάσταση δέντρων και αμπελών παραμένει ζωηρό, ενισχυμένο από την επικείμενη έναρξη / εφαρμογή των μέτρων που υπόσχονται να απορροφήσουν μεγάλο τμήμα των επενδύσεων. Ωστόσο, ένα μείζον ζήτημα που εστιάζει στις προσκλήσεις του 2026 αφορά τον αποκλεισμό όσων είχαν φάκελο στο παλιό πρόγραμμα και είχαν λάβει έστω και ένα ευρώ, σύνοψη που προκαλεί προβληματισμό στους ενδιαφερόμενους. Από την άλλη πλευρά, στη δημοσιευμένη πρόσκληση του 2023 γίνονταν δεκτές αιτήσεις δικαιούχων παλαιότερων Σχεδίων εφόσον αφορούσαν νέες φυτεύσεις, και οι μελετητές ζητούν είτε να διατηρηθεί αυτή η λογική σε μελλοντικές προσκλήσεις είτε να γίνονται δεκτοί φάκελοι όσων έχουν ολοκληρώσει πλήρως το παλαιότερο τους σχέδιο.
Όσον αφορά τα περασμένα Σχέδια Βελτίωσης και τις φυτεύσεις δέντρων, ίσχυαν συγκεκριμένες προδιαγραφές: στην περίπτωση αγοράς και εγκατάστασης πολυετών φυτειών, απαιτείται μία προσφορά ή τρεις ανεξάρτητες προσφορές, με την προσφορά να υπολογίζει το στρεμματικό κόστος ανά είδος, ποικιλία, πυκνότητα φύτευσης και διαμόρφωση της προτεινόμενης εγκατάστασης. Σε πολλές δενδρώδεις καλλιέργειες με νέα υποκείμενα και ποικιλίες που προσδίδουν νάνηση, ενισχύονται σχηματισμοί πολύ πυκνής φύτευσης που δεν περιγράφονται ρητά στους πίνακες. Αυτές οι πρακτικές εφαρμόζονται κυρίως σε μηλιά, αχλαδιά, κερασιά και ροδακινιά, και όταν οι λεπτομέρειες δεν περιγράφονται, μπορούν να καλυφθούν με τεχνική έκθεση από γεωπόνο μελετητή και τρία σχετικά προτιμολόγια.
Για τα δικαιολογητικά επιλεξιμότητας των επενδύσεων αγοράς και εγκατάστασης πολυετών φυτειών, απαιτείται νόμιμη κατοχή και χωροθέτηση: για ιδιόκτητα ακίνητα αντίγραφο συμβολαίου ή μεταγραφή στο Υποθηκοφυλακείο ή αντίγραφο κτηματολογικού φύλλου. Για μισθωμένα ακίνητα απαιτείται μισθωτήριο 12ετών ή επίσημο έγγραφο παραχώρησης διάρκειας 12 ετών. Εύλογο κόστος υλοποίησης μπορεί να καλυφθεί από μία ή τρεις προσφορές, ενώ υπάρχουν περιορισμοί φύτευσης όπου απαιτούνται άδειες. Παραδοσιακά οι νέες φυτεύσεις ενισχύουν τη βαθμολογία του φακέλου βάσει κριτηρίων μοιροδότησης, τα οποία όμως θα γίνουν γνωστά με την τελική πρόσκληση, καθώς η προδημοσίευση διευκρινίζει ότι η υποβολή αίτησης στήριξης δεν δημιουργεί υποχρέωση έγκρισης από το Δημόσιο και ότι το μέτρο είναι ανταγωνιστικό: κάθε αίτηση αξιολογείται, βαθμολογείται και κατατάσσεται σύμφωνα με τη βαθμολογία. Σε περίπτωση περιορισμένων πόρων, εγκρίνονται οι αιτήσεις με την υψηλότερη βαθμολογία που καλύπτονται από τις διαθέσιμες πιστώσεις, ενώ οι υπόλοιπες απορρίπτονται. Ενδεικτικά κριτήρια βαθμολόγησης περιλαμβάνουν τη δυναμική της εκμετάλλευσης, την κατεύθυνση εκμετάλλευσης, τη δυναμική του υποψηφίου, το είδος των επενδυτικών δαπανών και την περιοχή παρέμβασης.
Η έναρξη των επιλέξιμων επενδύσεων θα ξεκινήσει από τη δημοσίευση της πρόσκλησης και θα οριστεί στην ημερομηνία έναρξης υποβολής αιτήσεων. Ο προϋπολογισμός της δημόσιας δαπάνης για την παρεμβάση Π3-73-2.1 φτάνει τα 200 εκατομμύρια ευρώ, για την Π3-73-2.2 (αρδευτικά) 21,9 εκατομμύρια ευρώ και για την Π3-73-2.6 (ΑΠΕ) 40,7 εκατομμύρια ευρώ. Οι παρεμβάσεις συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και την Ελλάδα.
Αντίστοιχοι πόροι και προϋπολογισμοί αποτυπώνουν την προσπάθεια της πολιτείας να στηρίξει τον αγροτικό τομέα, με το βασικό μήνυμα ότι οι φυτεύσεις δέντρων και αμπελών αποτελούν ένα αποδοτικό εργαλείο για την ενίσχυση της βιωσιμότητας και της κερδοφορίας των εκμεταλλεύσεων. Οι τελικές λεπτομέρειες για τα κριτήρια ένταξης, τους όρους και το ακριβές χρονοδιάγραμμα θα δοθούν με την τελική πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος.
