Μοίρες https://www.booked.net
+17°C

Οι Δάσκαλοι του Γένους - Ρήγας Βελεστινλής (Φεραίος)

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο:
Οι Δάσκαλοι του Γένους - Ρήγας Βελεστινλής (Φεραίος)

Η πνευματική επανάσταση: 1750-1821

 Οι Δάσκαλοι του Γένους

Ρήγας Βελεστινλής (Φεραίος)

 

Ως πότε παλικάρια, θα ζούμε στα στενά,

μονάχοι σα λιοντάρια, στις ράχες στα βουνά;

 

Σπηλιές να κατοικούμε, να βλέπουμε κλαδιά,

να φεύγομε απ’ τον κόσμο, για την πικρή σκλαβιά;

 

Να χάνομεν αδέλφια, πατρίδα και γονείς,

τους φίλους, τα παιδιά μας, κι όλους τους συγγενείς;

 

Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή

παρά σαράντα χρόνους, σκλαβιά και φυλακή!

 

Τί σ’ ωφελεί να ζήσεις, και νά ’σαι στη σκλαβιά;

Στοχάσου πως σε ψήνουν κάθ’ ώρα στη φωτιά.

 

Βεζύρης, Δραγουμάνος, Αφέντης κι αν σταθείς,

ο Τύραννος αδίκως σε κάνει να χαθείς.

 

Δουλεύεις όλη μέρα σε ό,τι κι αν σου πει,

κι αυτός πασχίζει πάλι το αίμα σου να πιει.

 

Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή

παρά σαράντα χρόνους, σκλαβιά και φυλακή!

 

 

Ρήγας, το ιερό σύμβολο του αγώνα. Εθνομάρτυρας. Μέσα από το σκότος της σκλαβιάς ανέσυρε τα καταχωνιασμένα λάβαρα της ελευθερίας. Με τα βιβλία του, τις επιστολές, τους πύρινους λόγους, τις ιδέες του, τους χάρτες του, τα τραγούδια του, πήρε φωτιά, έλαμψε μες στο σκοτάδι, έγινε αστέρι φωτεινό, που έλαμπε πάνω απ’ τη Βιέννη, την Τεργέστη, τη Βλαχιά, την Ελλάδα. Όμως οι ομόθρησκοί μας, χριστιανοί της Ιεράς Συμμαχίας (Αυστροουγγαρία, Ρωσία, Αγγλία), δεν ήθελαν τέτοια αστέρια να λάμπουν πάνω από τα συμφέροντά τους, δεν ήθελαν να διαταράσσουν την τουρκοφιλία τους, δεν ήθελαν να διαταράσσουν την λεγόμενη (κατά τη γνώμη τους) ΠΑΞ ΟΘΩΜΑΝΑ, που τους βόλευε να πλέουν ήρεμα στις θάλασσές της και να εμπορεύονται στα λιμάνια της Ανατολής. Δεν ήθελαν να σηκώνουν οι λαοί κεφάλι. Μες στα παλάτια τους (που τα βλέπουμε και σήμερα και τα θαυμάζουμε), δεν ήθελαν να ακούσουν για ξεσηκωμούς και επαναστάσεις. Όμως μέσα σ’ αυτό το κλίμα, της δεσποτικής Ευρώπης, ξεσηκώνονται ο διαφωτισμός, οι επιστημονικές - πνευματικές - επαναστατικές ιδέες και παίρνουν σάρκα και οστά με την Γαλλική Επανάσταση (1789). Είναι ώρα για τους δασκάλους του Γένους: Κοραή και Ρήγα.

 Ρήγας Φεραίος, όπως τον ξέρουμε. Υπέγραφε με το όνομα, Ρήγας ο Βελεστινλής. Οι γνωστοί του, στις ελληνικές παροικίες, τον ονόμασαν Φεραίο, καταγόμενο από το Βελεστίνο της Θεσσαλίας, όπου υπήρχε η αρχαία πόλη, Φερές.

Γεννήθηκε στο Βελεστίνο, το 1757,  και δολοφονήθηκε από τους Τούρκους στο Βελιγράδι, το 1798. Σε ηλικία 41 ετών έγινε εθνομάρτυρας για την ελευθερία της αγαπημένης του Ελλάδας.

«Υπήρξε πρόδρομος και πρωτομάρτυρας του απελευθερωτικού αγώνα και ο πιο χαρακτηριστικός τύπος λογίου, που συνδύασε άμεσα το κήρυγμα του διαφωτισμού με την επαναστατική του δράση», λέει η εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ.

Όλη η φλόγα της επαναστατικής του δράσης φαίνεται ξεκάθαρα στον Θούριο, που αναφέρεται στην αρχή: «Ως πότε παλικάρια...».

Τα πρώτα είκοσι (20) χρόνια έζησε στη Θεσσαλία. Το κανονικό του όνομα ήταν Αντώνης Κυριαζής, όμως δεν έχει εξακριβωθεί. Το 1780 έρχεται στην Κωνσταντινούπολη, ως έμπορος στην αρχή, και στη συνέχεια ως γραμματέας στο αρχοντικό του άλλοτε ηγεμόνα της Βλαχίας, Αλέξανδρου Υψηλάντη, παππού του μετέπειτα ηγέτη της Επανάστασης, Αλέξανδρου Υψηλάντη. Στο σπίτι αυτό, ο Ρήγας έχει την ευκαιρία να διαβάσει και να γνωριστεί με την φαναριώτικη πνευματική και αστική κοινωνία. Υπηρετεί ως γραμματικός σε διάφορα αρχοντικά Ελλήνων της Βλαχίας, μέσα σε μια περίοδο αναταράξεων του Ρωσοτουρκικού πολέμου. Μέσα στην δεκαετία 1780-1790, έχει ετοιμάσει πολλά από τα έργα του, κι όταν θα έρθει στη Βιέννη, το 1790, θα τυπώσει τα δύο πρώτα βιβλία του.

Οι επαναστατικές ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης και η πνευματική έγερση του Διαφωτισμού τον επηρεάζουν βαθιά, ιδίως ο αγαπημένος του Γάλλος συγγραφέας, Μοντεσκιέ. Ήδη έχει επισκεφθεί πολλές Ελληνικές παροικίες εκτός ελλαδικού χώρου, αλλά και εντός Ελλάδος, πνευματικά κέντρα και μοναστήρια, όπου υπήρχαν εστίες γραμμάτων, όπως το μοναστήρι του Αγίου Όρους, Βατοπεδίου. Γνωρίζουμε ότι από την Αθωνιάδα Σχολή του Βατοπεδίου πέρασαν ο Ρήγας Φεραίος και ο Κοσμάς ο Αιτωλός.

Ο Ρήγας περιμένει και προσβλέπει σε μια ανατροπή στο βαλκανικό χώρο από τις Αυστρορωσικές δυνάμεις, όμως απογοητεύεται και προσανατολίζεται στην επαναστατημένη Γαλλία και τον ίδιο τον Ναπολέοντα. Μελετά τους Γάλλους συγγραφείς, Βολταίρο και Ρουσώ, παρακολουθεί όλη την ανατρεπτική ευρωπαϊκή αρθρογραφία.

Οργανώνει τα εθνεγερτικά του έντυπα. Εκείνο όμως που θα τον κάνει να εκραγεί πια και να μετατραπεί σε κήρυκα ελευθερίας, είναι η κάθοδος του Ναπολέοντα στην Ιταλία με σημαία την απελευθέρωση των λαών από τους τυράννους σου.

Από το Βουκουρέστι που βρίσκεται εκείνον τον καιρό, μεταβαίνει στη Βιέννη, όπου θα μείνει μέχρι τέλους του 1797. Εκεί αναπτύσσει την εκδοτική, πολιτική και επαναστατική του δράση. Το 1797 τυπώνει τους χάρτες του, όπως αυτός οραματίζεται τα κράτη των Βαλκανίων, απελευθερωμένα από τον τουρκικό ζυγό: α) τη Νέα Χάρτα της Βλαχίας, β) τη Γενική χάρτα της Μολδαβίας, και γ) την περίφημη Χάρτα της Ελλάδος.

Με τη Χάρτα της Ελλάδος που καλύπτει τα Βαλκάνια, την Ελλάδα και τη Δυτική Μικρά Ασία, θέλει να παραστήσει και να αναστήσει την άλλοτε Βυζαντινή Αυτοκρατορία.

Όταν ο Ναπολέοντας κατεβαίνει στα Επτάνησα, ο Ρήγας είναι βέβαιος ότι έφρασε η ώρα. Επικοινωνεί με τον ίδιο τον Ναπολέοντα, και συγχρόνως τυπώνει το επαναστατικό μανιφέστο του. Τότε τυπώνει και τον Θούριο.

Ο Ρήγας βιάζεται, θέλει να εκτυπωθεί το έργο του ολόκληρο. Στέλνει τα κιβώτια με το επαναστατικό υλικό στην Τεργέστη για να τυπωθεί. Σε λίγο θα πάει και ο ίδιος, όμως, κάποιος Έλληνας καλοθελητής, έμπορος, ο Δημήτρης Οικονόμου, θα ειδοποιήσει την Αυστριακή Αστυνομία, που θα τον συλλάβει μαζί με το επαναστατικό του υλικό και μερικούς συντρόφους του.

Η Αυστριακή Αστυνομία, με κάποια ανταλλάγματα, θα τον παραδώσει στις Τουρκικές αρχές, θα εγκλειστεί σε φυλακές του Βελιγραδίου με επτά συντρόφους του, και μετά από σαράντα μέρες θα στραγγαλιστούν από τους Τούρκους φρουρούς (24 Ιουνίου 1798).

Ο θάνατος του πρωτομάστορα Ρήγα είχε τεράστια απήχηση σ’ όλα τα αστικά κέντρα της Ελλάδας, αλλά και στους χώρους των παροικιών. Με το θάνατο του Ρήγα, το αίμα της Ελευθερίας άρχισε να μπαίνει στο αυλάκι.

από Καργάκης Κωνσταντίνος
Καργάκης Κωνσταντίνος
Λογοτέχνης, συγγραφέας
ΣΗΦΑΚΗΣ ΟΠΤΙΚΑ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ ΗΜΕΡΕΣ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

Περισσότερα

Σχετικά Άρθρα

Γιατί χρησιμοποιούμε cookies

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε, να σας προσφέρουμε μία μοναδική εμπειρία πλοήγησης.Με την πρόσβαση σας σε αυτόν, συναινείτε στη χρήση cookies. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στους Όρους Χρήσης, και στην Πολιτική Cookies του AntilalosPress.gr.