Μοίρες https://www.booked.net
+17°C

Άνθρωποι και Τοπία της Μεσαράς - Συνάντηση με τον συντηρητή αρχαιοτήτων Κώστα Νικάκη

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο:
Άνθρωποι και Τοπία της Μεσαράς - Συνάντηση με τον συντηρητή αρχαιοτήτων Κώστα Νικάκη

Της Εύας Καπελλάκη–Κοντού

α’ μέρος

Από καιρό ήθελα να κάνω αυτή την συνάντηση με τον κο Κώστα Νικάκη. Ήθελα να τον ανταμώσω στο χωριό του τον όμορφο Αη Γιάννη Φαιστού.

Πάντα θεωρούσα ότι αυτό το χωριό είναι ο προθάλαμος του αρχαίου παλατιού της Φαιστού και μου προκαλούσε δέος.

Απόγευμα και ο υδράργυρος δε λέει να υποχωρήσει... το θερμόμετρο δείχνει σταθερά 39 βαθμούς!!! Όμως αυτό δεν μ. εμποδίζει να αποδεχτώ το κάλεσμα που καιρό τώρα περίμενα.

Στην αυλή του παλιού αρχοντικού του με υποδέχτηκε προσφέροντάς μου τον καϊμακλίδικο με το παγωμένο νερό, όπως γίνεται κάθε φορά στις συνεντεύξεις.

Αδημονούσα να ξεκινήσουμε την κουβέντα μας ήσυχα, δίχως περιττά φκιασίδια. Κάτι σαν αναδρομή στα παλιά.

 

Θα ήθελα κ. Κώστα να μου πείτε λίγα πράγματα για την συνάντησή σας με τον γνωστό αρχαιολόγο της Φαιστού, τον αείμνηστο La Rosa.

- Νεαρός ήμουνα όταν τον συνάντησα κι εκείνος φοιτητής, με ενέπνευσε από την αρχή, ήταν προσιτός και συνεργαστήκαμε για τρία χρόνια. Μετά πήγα στο Ηράκλειο και από κει στα Χανιά...

Πότε ξεκίνησε αυτή η συνεργασία;

- Από το 1957, για να είμαι ακριβής ξεκίνησα με την Fiadra και τον καθηγητή Doro Levi. Η Fiadra ήταν αρχιτέκτονας και αρχαιολόγος και ο Doro Levi ήταν ο επικεφαλής. Ήταν από την Νάπολη, αν θυμάμαι καλά. Ήθελε να με πάρει στην ομάδα του.

Πώς γεννήθηκε αυτή η επιθυμία για την ανασκαφή και έρευνα των αρχαιοτήτων;

- Δουλεύαμε στις ανασκαφές ως πιτσιρίκια, για να βγάλουμε το χαρτζιλίκι μας. Τότε υπήρχε φτώχια και με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζαμε τουλάχιστον το δικό μας μεροκάματο. Όπως γίνονταν σε όλα τα χωριά. Έρχονταν να βοηθήσουν στις ανασκαφές για να αγοράσουν ρούχα και να έχουν το δικό τους χαρτζιλίκι.

Το μονοπάτι, λοιπόν, αυτό που συνδέει τον Αη Γιάννη με τον άγιο Γεώργιο της Φαλάνδρας ήταν προσβάσιμο στο κοινό;

- Βεβαίως, ήταν ανοικτό γιατί δεν υπήρχε ο αμαξωτός. Εγώ θυμάμαι πως θα ερχόταν ένας λόρδος και ήθελε να επισκεφτεί την Φαιστό και από την άλλη μεριά δεν είχε δρόμο για ν’ ανέβει επάνω στο αρχαίο παλάτι. Θυμάμαι πως οι μεγαλύτεροι αλλά κι εμείς οι μικρότεροι πήγαμε και βγάζαμε τις πέτρες και βάζαμε χώμα στους λάκκους και ανοίγαμε τον χωματόδρομο για να περάσει το αμάξι του λόρδου. Εννοώ το δρόμο που τώρα είναι αμαξωτός.

Για ποια χρονολογία μιλάμε;

- Περίπου το 1960. Εγώ έφυγα από δω εκείνη την περίοδο, γιατί με κάλεσε ο καθηγητής αρχαιολόγος Πλάτωνας, ο οποίος ήταν ο Έφορος Αρχαιοτήτων της Κρήτης. Ο Πλάτωνας θυμάμαι, ήταν σοβαρός εν αντιθέσει με τον Levi ο οποίος ήταν ενίοτε, αθυρόστομος και όταν του λέγαμε να προσέχει γιατί υπάρχουν και παιδιά στην παρέα, εκείνος ατάραχος απαντούσε πως τα παιδιά γνωρίζουν περισσότερα από τους μεγάλους…

Εδώ δίπλα στο μονοπάτι υπήρχαν και μινωικά πηγάδια;

- Ναι, είναι μέσα στα χωράφια και τα λέγαμε «γούβες».

Θυμάστε πόσα ήταν;

- Εγώ θυμάμαι τρία, τέσσερα… σίγουρα τρία. Έξω από το χωριό λίγο πιο πάνω από τον πύργο που λέμε, στα εκατό μέτρα έχει μια γούβα. Στη μέση της διαδρομής κοντά στο Ανάκτορο ήταν μια γούβα στενή στην πάνω μεριά και όσο κατέβαινε προς τα κάτω, ήταν φαρδύτερη. Κατεβαίναμε ως παιδιά μέχρι εκεί που μπορούσαμε. Ήταν δεξαμενή, αρχαία μινωική δεξαμενή νερού. Μαζεύανε νερό βροχής εκεί. Είχαν βάθος, γιατί μετρούσαμε ως το 12 όταν ρίχναμε την πέτρα για ν’ ακούσομε τον ήχο…

Μπορεί να ήταν και περισσότερα αλλά εγώ θυμάμαι τρία, γιατί όταν όργωναν το χωράφι βρίσκανε μια μεγάλη πέτρα για να καλύψουν αυτές τις γούβες να μην δημιουργηθεί κάποιο ατύχημα.

Φυσικά σήμερα δεν αναγνωρίζονται οι θέσεις των γουβών, γιατί έχει αλλάξει το τοπίο. Οι αρχαίες πέτρες δεν υπάρχουν από το παλιό χτίρι.

Δεν υπήρχε έλεγχος από τους υπεύθυνους των Αρχαιοτήτων;

- Τότε τα πράγματα δεν ήταν οργανωμένα, ήταν πιο ελεύθερα ή μάλλον ανεξέλεγκτα. Δεν ήταν οργανωμένα όπως σήμερα επί παραδείγματι, για να πουλήσεις το χωράφι σου πρέπει να πάρεις άδεια από την αρχαιολογική υπηρεσία, ενώ τότε το πουλούσες χωρίς άδειες!

Τι λέτε για το μονοπάτι; Θα γίνει κάποτε μονοπάτι; Θα δοθεί στο κοινό; Θα αναδειχθεί;

- Παλαιότερα ο Πολιτιστικός Σύλλογος ενδιαφέρθηκε έγιναν οι ανάλογες δημοσιεύσεις στον τύπο αλλά και στο ραδιόφωνο. Έμεινε εκεί το θέμα, πάγωσε.

Θα πρέπει να ενημερωθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες σωστά, ενδελεχώς ώστε να υλοποιηθεί το αίτημά μας.

Μπορείτε να μας δώσετε την εικόνα του μονοπατιού πώς ήταν στην αρχική του μορφή;

- Αριστερά και δεξιά ήταν τράφος (είδος πέτρινης περίφραξης), τις πέτρες δεν ήξεραν τι να τις κάνουν γι’ αυτό τις έχτιζαν αριστερά και δεξιά του μονοπατιού. Όταν χαλούσε κάνανε αντηρίδες. Εγώ περνούσα από αυτό το μονοπάτι όταν ήμουν μικρός και το σπουδαιότερο, οι δάσκαλοι όταν πηγαίναμε περίπατο μάς έβαζαν να καθαρίζουμε τους δρόμους, το μονοπάτι ανά δέκα δεκαπέντε ημέρες. Όχι μόνο αυτό αλλά όλα τα μονοπάτια. Χωρίς άδεια γιατί τα πράγματα ήταν πιο ελεύθερα.

Είναι αληθές ότι κάτω από αυτό το αρχαίο μονοπάτι εκτείνεται η αρχαία πόλη της Φαιστού;

- Φυσικά, βρίσκονται κτίσματα. Πρέπει λοιπόν, να καθαριστεί αυτό το μονοπάτι και να δοθεί στο κοινό, θα ωφελήσει τον τόπο. Θα αναδειχθεί η περιοχή, αρκεί οι τοπικοί άρχοντες να ενδιαφερθούν σοβαρά.

Ας μιλήσουμε λίγο για τις αναστηλώσεις στον αρχαιολογικό χώρο του Κωμού.

- Αυτή την ανασκαφή την επιμελείτο ο Καναδός καθηγητής του Τορόντο, ο Σόου. Είχαμε συναντηθεί το 1963 στη Ζάκρο. Ήταν αρχιτέκτονας και τον είχε πάρει στη Ζάκρο ο καθηγητής αρχαιολόγος, Νίκος Πλάτων, για 4 χρόνια. Έκανε σπουδαίες ανασκαφές στον Κομό και έχει βρεθεί ένα σπουδαίο λιμάνι της αρχαιότητας, όμως, έχει βγει στο φως μόνο το ένα δέκατο περίπου. Ήθελε διακαώς να δοθεί στο κοινό αλλά δυστυχώς δεν έγινε. Τώρα υπάρχει συνεργείο το οποίο συνεχίζει τις αναστηλώσεις. Επιμελείται όλες αυτές τις εργασίες αναστήλωσης Άγγλος καθηγητής, βοηθός του Καναδού καθηγητή Σόου.

Πρόκειται για μεγάλο και σπουδαίο λιμάνι της Μεσογείου;

- Βέβαια, υπήρξε ένα πολύ σημαντικό λιμάνι. Βρέθηκαν 6 θέσεις για τα πλοία που έσερναν στη στεριά για συντήρηση. Πουθενά αλλού δεν βρέθηκε παρόμοιο λιμάνι.

Πότε χρονολογείται;

- Το 1550 π.Χ. περίπου. Είναι Μινωικό αλλά και Ρωμαϊκό.

 

Η όμορφη κουβέντα μας συνεχίζεται για λίγο ακόμη.

______________

* Εκπαιδευτικός, αρθρογράφος και ραδιοφωνική παραγωγός.

Φωτογραφικό υλικό

Ακολουθήστε το AntilalosPress στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

ΣΗΦΑΚΗΣ ΟΠΤΙΚΑ

Περισσότερα

Σχετικά Άρθρα

Γιατί χρησιμοποιούμε cookies

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε, να σας προσφέρουμε μία μοναδική εμπειρία πλοήγησης.Με την πρόσβαση σας σε αυτόν, συναινείτε στη χρήση cookies. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στους Όρους Χρήσης, και στην Πολιτική Cookies του AntilalosPress.gr.